Aleksander Gleichgewicht (ur. 2 sierpnia 1953 w Perwomajsku) – polski opozycjonista, działacz Studenckiego Komitetu Solidarności we Wrocławiu, współpracownik KSS „KOR”, działacz NSZZ „Solidarność”.
Życiorys Jest synem Bolesława Gleichgewichta i Ewdokii z domu Odrzyńskiej.
Ukończył fizykę na Uniwersytecie Wrocławskim w roku 1977, następnie pracował w Instytucie Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN we Wrocławiu. Był współpracownikiem Komitetu Obrony Robotników i KSS „KOR”, działaczem SKS we Wrocławiu. W lipcu 1978 został z przyczyn politycznych powołany do zasadniczej służby wojskowej; odbywał ją do lipca 1979. 28 sierpnia 1980 został aresztowany w grupie członków i współpracowników KSS „KOR”, pod zarzutem przynależności do związku mającego na celu przestępstwo, ale 1 września 1980 został zwolniony na mocy tzw. porozumień sierpniowych w Gdańsku.
Od września 1980 – członek NSZZ „Solidarność”, od stycznia 1981 – etatowy pracownik Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego „S” we Wrocławiu, a następnie Zarządu Regionu Dolny Śląsk. Był członkiem redakcji tygodnika „Solidarność Dolnośląska” (organu MKZ), a także odpowiedzialnym z ramienia MKZ za stworzenie Radia „Solidarność” we Wrocławiu, gdzie następnie był redaktorem naczelnym.
Internowany w stanie wojennym od 16 grudnia 1981 do 4 grudnia 1982. Następnie pozostawał bez pracy, angażował się w działalność podziemnych struktur „Solidarności”, należał do Solidarności Polsko-Czechosłowackiej. W czerwcu 1984 wyemigrował do Norwegii, wspierał tam polską opozycję w organizacji „Solidaritet Norge-Polen”, gdzie był wiceprzewodniczącym. Do Polski powrócił w 1991, pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, następnie w Fundacji Batorego. Od początku 1993 ponownie mieszkał w Norwegii, gdzie w latach 1996–2000 był zatrudniony w „Orkla-Media” AS w Oslo. W 2001 kolejny raz powrócił do Polski. Podjął pracę w zależnym od „Orkli” Dolnośląskim Wydawnictwie Prasowym we Wrocławiu (2001–2003), następnie był m.in. pracownikiem Urzędu Miejskiego Wrocławia (2004–2005 i od 2009), doradcą wojewody dolnośląskiego (2007–2008). W 2006 startował bez sukcesu w wyborach samorządowych do Rady Miasta Wrocławia. W latach 2012–2018 był przewodniczącym Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu.
Żoną Aleksandra Gleichgewichta jest piosenkarka i aktorka Bente Kahan.
Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 2006 – pkt 58. Złota Odznaka Honorowa Wrocławia – 2022 Złota Odznaka Honorowa Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego – 2024
Przypisy
Bibliografia Aleksander Gleichgewicht w Encyklopedii Solidarności Szczepan Rudka Poza cenzurą. Wrocławska prasa bezdebitowa 1973-1989, Wrocław 2001. Szczepan Rudka Radio „Solidarność”. Wrocław 1981, Wrocław 2005. Jolanta i Krzysztof Popiński Od SKS do NZS. Niezależne Zrzeszenie Studentów we Wrocławiu. 1980-2010, wyd. Wrocław 2010. Anka Grupińska, Joanna Wawrzyniak Buntownicy. Polskie lata 70. i 80., Warszawa 2011 (tam relacja Aleksandra Gleichgewichta).
Linki zewnętrzne Mowa Aleksandra Gleichgewichta z okazji 25 rocznicy powstania SKS
„Bente i Olek”. Film dokumentalny zrealizowany przez Andrzeja Titkowa na kanale You Tube Wirtualny Sztetl
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Pracownicy Instytutu Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych im. Włodzimierza Trzebiatowskiego PAN Kategoria:Członkowie i współpracownicy KOR Kategoria:Członkowie i współpracownicy Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR” Kategoria:Członkowie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” (1980–1989) Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Uczestnicy ruchu Solidarność Polsko-Czesko-Słowacka Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Wrocławia Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polscy działacze społeczności żydowskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Perwomajsku (obwód mikołajowski) Kategoria:Urodzeni w 1953