Necil Kazım Akses (ur. 6 maja 1908 w Stambule, zm. 16 lutego 1999 w Ankarze) – turecki kompozytor, pedagog, dyplomata.
Życiorys Edukację muzyczną rozpoczął w rodzinnym Stambule ucząc się gry na skrzypcach, potem na wiolonczeli oraz harmonii i teorii muzyki. Następnie w latach 1926–1931 studiował kompozycję, harmonię i kontrapunkt pod kierunkiem Josepha Marxa w Konserwatorium Wiedeńskim, a w latach 1931–1934 w Pradze u Josefa Suka i Aloisa Háby, od którego przejął zainteresowanie muzyką mikrotonową. W 1936 był uczniem Paula Hindemitha podczas jego pobytu w Ankarze.
Od 1934 wykładał w Konserwatorium w Ankarze, a w 1948 został jego dyrektorem. Rok później otrzymał nominację na stanowisko dyrektora generalnego Sekcji Sztuk Pięknych Ministerstwa Edukacji, a następnie pełnił funkcję attaché kulturalnego w Bernie (1954) i Bonn (1955–1957). W latach 1958–1960 oraz 1971–1972 był dyrektorem Państwowej Opery w Ankarze.
Twórczość W swoich kompozycjach wykorzystywał motywy i rytmy zaczerpnięte z tureckiego folkloru, umiejętnie łącząc je ze współczesną techniką harmonii i instrumentacji. Najważniejsze utwory Aksesa to poemat symfoniczny Zamek w Ankarze (Ankara kalesi), koncert skrzypcowy, symfonie, kwartety smyczkowe i dwie opery.
Wraz z Cemalem Reşitem Reyem, Ulvi Cemalem Erkinem, Hasanem Feritem Alnarem i Ahmetem Adnanem Saygunem współtworzył tzw. Grupę Pięciu (), propagującą od 1930 muzykę komponowaną w zachodnim stylu.
Ważniejsze kompozycje (na podstawie materiałów źródłowych)
Opery Mete (1933) Bayönder (1934)
Utwory orkiestrowe Poemat symfoniczny Zamek w Ankarze (1942) Poemat symfoniczny Wojna i pokój (1981) Symfonia nr 1 (1966) Symfonia nr 2 (1978) Symfonia nr 3 (1978) Symfonia nr 4 (1980) Symfonia nr 5 Atatürk przemawia (1988) Koncert skrzypcowy (1972) Koncert na orkiestrę (1977) Ballade (1950) Scherzo (1972)
utwory kameralne i na fortepian Sonata na fortepian (1930) 5 utworów na fortepian (1930) 7 miniatur fortepianowych (1936) Kwartet smyczkowy nr 1 (1946) Kwartet smyczkowy nr 2 (1971) Kwartet smyczkowy nr 3 (1979) Kwartet smyczkowy nr 4 (1990)
Odznaczenia 1957 – Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec 1963 – Kawaler Orderu Zasługi Republiki Włoskiej 1973 – Komandor Orderu Zasługi Republiki Włoskiej
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kompozytorzy XX wieku Kategoria:Tureccy kompozytorzy operowi Kategoria:Tureccy dyplomaci Kategoria:Ludzie urodzeni w Stambule Kategoria:Ludzie związani z Ankarą Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1999 Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej