Heinrich Müller (ur. 28 kwietnia 1900 w Monachium, prawdopodobnie zm. maj 1945) – zbrodniarz nazistowski, SS-Gruppenführer i generał-porucznik policji, radca i dyrektor kryminalny Rzeszy (Reichskriminaldirektor), od 27 września 1939 do końca II wojny światowej szef Gestapo – Urzędu IV w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA).
Kariera w SS thumb|Müller (pierwszy z prawej) podczas narady kierownictwa niemieckiej policji; siedzą od lewej: oficer SS Franz Josef Huber, szef Kripo Arthur Nebe, szef SS i policji Heinrich Himmler i szef RSHA Reinhard Heydrich; listopad 1939 Urodzony w Monachium w rodzinie katolickiej, uczęszczał do szkoły ludowej oraz ukończył kurs na mechanika lotniczegoDams, Carsten; Stolle, Michael (2014). The Gestapo: Power and Terror in the Third Reich. Oxford and New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-966921-9.. Pod koniec I wojny światowej służył w lotnictwie, po zakończeniu działań wojennych wstąpił do policji, w szeregach której brał udział w zwalczaniu komunistycznych bojówek. W późniejszych latach awansował na szefa policji politycznej w monachijskiej policji. Członek SS (nr 107043) od 1934, członek NSDAP od 1938. Jeden z ludzi Reinharda Heydricha, cieszący się też szczególnym zaufaniem Heinricha Himmlera. Jego kariera w SS rozwinęła się po tzw. nocy długich noży 30 czerwca 1934. Jako dowódca Gestapo Müller był odpowiedzialny tylko przed Heydrichem, a po jego śmierci przed Ernstem Kaltenbrunnerem.
Heinrich Müller był bezpośrednio odpowiedzialny za zbrodnie popełnione przez Gestapo podczas wojny. Z polecenia Himmlera zaplanował i kierował prowokacją w Gliwicach 31 sierpnia 1939. Uczestniczył w konferencji w Wannsee. Osobiście przesłuchiwał też co ważniejszych więźniów Gestapo, m.in. w 1943 generała „Grota” Roweckiego. 4 marca 1944 wydał rozporządzenie znane pod nazwą Kugel-Erlass (pol. „dekret o kulkach”), nakazujący zabijanie polskich i radzieckich jeńców wojennych, złapanych po nieudanej ucieczce. Kierował też specjalną komisją śledczą w RSHA, badającą sprawę zamachu na Hitlera z 20 lipca 1944. Jego podwładnym był Adolf Eichmann, który należał do głównych „architektów” planów Holocaustu.
W opisach mu współczesnych Był szczupłym, niewielkiego wzrostu mężczyzną o szaroniebieskich oczach i „ujmującej powierzchowności” (według relacji oficera brytyjskiego wywiadu Sigismunda Payne’a Besta). W rozmówcę wpatrywał się badawczo, cechowała go skupiona uwaga i niezwykłe opanowanie. Unikał rozgłosu, rzadko pojawiając się publicznie, mało udzielał się w życiu towarzyskim elity III Rzeszy.
Spekulacje wokół zaginięcia i śmierci Po zakończeniu wojny Müller zniknął i został uznany za zmarłego w 1945. Istnieją jednak różne hipotezy jego zaginięcia i śmierci: został przejęty przez Amerykanów i służył CIA jako cenne źródło informacji wywiadowczej, działał w tzw. Organizacji Gehlena, służby wywiadowczej poprzedzającej Federalną Służbę Wywiadowczą, przeszedł na stronę Rosjan i uciekł do nich pod koniec kwietnia 1945 (podobno widziano go nawet w połowie lat pięćdziesiątych na honorowej trybunie w Moskwie podczas którejś z uroczystych parad pierwszomajowych), ukrywał się w Ameryce Południowej (podobno jeszcze w 1972 mieszkał w Peru), popełnił samobójstwo w ostatniej kwaterze Gestapo w podziemiach kościoła św. Trójcy w Berlinie (relacja Johanna Petera Baura, osobistego pilota Hitlera).
W 1963 r., po rozkopaniu grobu, w którym był rzekomo pochowany, okazało się, że znajdują się w nim szczątki trzech mężczyzn, z których, jak wykazały badania, żadne nie należały do dawnego szefa Gestapo.
Peter Malkin, doświadczony agent Mosadu, który brał udział w akcji schwytania Adolfa Eichmanna, w swojej książce Schwytałem Eichmanna utrzymuje, że rozpoznał Müllera w Brazylii w latach 50., podczas obserwacji jego syna przebywającego tam na urlopie.
W 2026 senacka administracja ds. kultury w Berlinie ustaliła, że ciało Müllera najprawdopodobniej spoczywa w zbiorowej mogile na dawnym cmentarzu żydowskim przy Grosse Hamburger Straße w Berlinie, na co wskazały też zeznania świadków i spis zmarłych żołnierzy Wehrmachtu z 1955, lecz jego ekshumacja nie jest możliwa z uwagi na sprzeciw tamtejszej gminy żydowskiejhttps://www.dw.com/pl/szokuj%C4%85ce-odkrycie-szef-gestapo-le%C5%BCy-na-%C5%BCydowskim-cmentarzu/a-78086931.
Odznaczenia Odznaka Złota Partii Krzyż Rycerski Wojennego Krzyża Zasługi z Mieczami Krzyż Żelazny I klasy ze szpangą ponownego nadania Wojenny Krzyż Zasługi z Mieczami I klasy Krzyż Żelazny II klasy ze szpangą ponownego nadania Wojenny Krzyż Zasługi z Mieczami II klasy Order Zasługi Wojskowej z Mieczami II klasy Medal Pamiątkowy 13 marca 1938 Medal Pamiątkowy 1 października 1938 Medal Pamiątkowy za Powrót Kłajpedy Krzyż Honorowy za Wojnę 1914-1918 Odznaka Honorowa Olimpijska I klasy Odznaka Sportowa SA
Przebieg służby lipiec 1918 – funkcjonariusz Wydziału VI (ds. ścigania przestępstw politycznych) monachijskiej Dyrekcji Policji w Bawarii, marzec 1933 – pracownik monachijskiej centrali Bawarskiej Policji Politycznej, początek 1934 – pracownik Centralnego Urzędu Policji krajowej, koniec kwietnia 1934 – funkcjonariusz Centralnego Urzędu Policji krajowej i jednocześnie kierownik podwydziału II 1A (ds. zwalczania lewicowego radykalizmu) w Pruskim Tajnym Urzędzie Policji Państwowej, lipiec 1934 – kierownik Wydziału II (ds. Krajowej Policji Politycznej) w Pruskim (od października 1936 w Niemieckim) Tajnym Urzędzie Policji Państwowej, 1938-1939 – inspektor Policji Bezpieczeństwa w Wiedniu i Pradze, 27 września 1939 – szef Urzędu IV (Gestapo) w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy – RSHA, od 1 maja 1945 – miejsce pobytu nieznane.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Funkcjonariusze Gestapo Kategoria:Funkcjonariusze niemieckich służb specjalnych Kategoria:Generałowie SS Kategoria:Politycy NSDAP Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Honorowym (III Rzesza) Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką NSDAP Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Żelaznym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojennej Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Wojskowej (Bawaria) Kategoria:Sprawcy Zagłady Żydów Kategoria:Ludzie urodzeni w Monachium Kategoria:Zaginieni Niemcy Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Zmarli w 1945