thumb|240px|Rocznicowy pochód ulicami Krakowa, 14 kwietnia 2007 thumb|240px|Rocznicowy pochód ulicami Krakowa, 14 kwietnia 2007 Obóz Narodowo-Radykalny (ONR) – polskie skrajnie prawicoweA. Kałabunowska, Skrajna prawica a religia i Kościół katolicki w Polsce : wyjątek czy reguła w badaniach nad ekstremizmem politycznym?, [w:] Naród w służbie Kościoła, Kościół w służbie narodu : więzi, relacje i zależności w XX i XXI wieku, 2017, s. 155R. Pankowski, P. Witkowski, "Death to enemies of the fatherland": Violent Right-Wing Extremism infiltration of the milieu of Polish football hooligans, [w:] The Virus of Radicalization, s. 166.P. Witkowski, Główne narracje polskiej skrajnej prawicy w pierwszym roku pandemii COVID-19 – analiza narracyjna, [W:] Rocznik Bezpieczeństwa Międzynarodowego 2021, vol. 15, nr 1, s. 216.M. Pielużek, Nacjonalistyczny internet. Rekonstrukcja medialnego ekosystemu polskiej skrajnej prawicy w internecie, [w:] Zeszyty Prasoznawcze 66 (3 (255)): 77-102, 2023, s. 94-95.A. Lipiński, Radykalizacja czy „patologiczna normalność”? Ugrupowania i ruchy radykalne a partie polityczne w Polsce i Europie Zachodniej, 2013, s. 14.D. Płatek, Przemoc skrajnej prawicy w Polsce. Analiza strategicznego pola ruchu społecznego, [W:] Studia Socjologiczne, 2020, 4 (239), 123-153, s. 127, 140.M.J. Chodakiewicz, J. Mysiakowska-Muszyńska, W.J. Muszyński, Polska dla Polaków! Kim byli i są polscy narodowcy, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2015, s. 484.A. Szwed-Walczak, Komunikowanie polityczne Ruchu Narodowego (2012-2016), [w:] Komunikowanie polityczne, red. E. Maj, E. Podgajna, A. Szwed-Walczak, Ł. Jędrzejski, Lublin 2017, s. 261.H. Ostrowicka, K. Wolniewicz-Slomka, Wokół problemów społecznych, czyli w poszukiwaniu pedagogii w dyskursach organizacji młodzieżowych działających w Polsce, „Edukacja Międzykulturowa” 2023, nr 3, s. 178. i skrajnie nacjonalistyczne ugrupowanie polityczne, przez część publicystów i badaczy określane jako faszyzujące lub wprost faszystowskieP. Witkowski, Poland: Ex Oriente Lux, [w:] Russia and the Far-Right. Insights from Ten European Countries (red.), 2024, s. 311., nawiązujące do działalności istniejącego w II Rzeczypospolitej ruchu o tej samej nazwie i z tej racji określane niekiedy jako neo-ONR. Od 2012 ugrupowanie jest zarejestrowane jako stowarzyszenie.

Działalność Obóz Narodowo-Radykalny swoją działalność realizuje przede wszystkim poprzez: organizowanie wystąpień publicznych (manifestacji, pikiet); działalność ideowo-wychowawczą (wykłady, obozy, szkolenia); działalność wydawniczą (m.in. broszury „Droga Nacjonalisty”, książki takie jak „Król Podbeskidzia” czy „W Hołdzie Narodowym Siłom Zbrojnym”, czasopismo „Narodowy Horyzont” oraz portal publicystyczny „Kierunki”, ONR współtworzy również portal informacyjny „Media Narodowe”); działalność charytatywną (m.in. pomoc dla domów dziecka).

Obóz Narodowo-Radykalny to organizacja działająca w formie stowarzyszenia. Nie startuje on samodzielnie w wyborach parlamentarnych ani samorządowych, aczkolwiek pojedynczy jego działacze startują czasami z list innych komitetów wyborczych, nie odnosząc jednak większych sukcesów.

thumb|240px|Flaga ONR, Marsz Niepodległości (2013) thumb|240px|Banery ONR, Marsz Niepodległości (2013)

Znani działacze W przeszłości z ONR związani byli m.in. Robert Bąkiewicz (prezes Stowarzyszenia Marsz Niepodległości), Tomasz Greniuch (przez krótki czas w 2021 roku dyrektor oddziału Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, odwołany po serii publikacji medialnych na temat jego związków z ONR), Bartosz Bekier (założyciel i przywódca skrajnie nacjonalistycznej i prorosyjskiej organizacji Falanga), Jacek Międlar (były ksiądz katolicki, skrajnie nacjonalistyczny pisarz i publicysta) i Marian Kowalski (który w latach 2014-2015 był wiceprezesem Ruchu Narodowego i z ramienia tej partii wystartował w wyborach prezydenckich w 2015 roku).

Brygady ONR Obóz Narodowo-Radykalny posiada regionalne oddziały, które określa mianem "brygad". Organizacja podaje, że takie "brygady" działają w każdym województwie i w kilkunastu miastach za granicąObóz Narodowo-Radykalny, frontstory.pl. Przykładowe nazwy brygad to Brygada Łódzka, Brygada Górnośląska i Brygada PodkarpackaONR - Obóz Narodowo-Radykalny - Oficjalna Strona, onr.com.pl .

Nazwa jednej z brygad ONR - Brygada Świętokrzyska - jest tożsama z nazwą jednostki partyzanckiej Narodowych Sił Zbrojnych - Związku Jaszczurczego (NSZ-ZJ), czyli tej frakcji NSZ, która nie podporządkowała się rozkazowi scalenia z Armią Krajową, działającej w okresie 1944-1945. Jednostka ta, w obliczu zbliżania się Armii Czerwonej, otwarcie kolaborowała z nazistowskimi Niemcami, w tym z Gestapo, aby walczyć z siłami radzieckimiBohdan Piętka, Brygada świętokrzyska. Hitlerowscy kolaboranci na sztandarach prawicy, Tygodnik Przegląd, 2 października 2017. Z tego powodu, używanie tej nazwy przez współczesny ONR jest powszechnie uznawane za prowokację i nawiązanie do kontrowersyjnych epizodów z historii polskiego ruchu narodowego, a co za tym idzie, budzi negatywne skojarzenia, szczególnie w kontekście kolaboracji z okupantemPiotr Rachtan, Dwa dokumenty ONR, Studio Opinii, 6 maja 2016 r..

Kalendarium

1993 – założony przez grupę działaczy narodowych (m.in.: Seweryn Bosek, Artur Gawroński, Marek Madej, Sławomir Dawidowski, Andrzej Jankowski) na terenie całej Polski, po czym nastąpiło przejście do Stronnictwa Narodowego, Obozu Wielkiej Polski i innych organizacji narodowych. 1995 – w Czeladzi rozpoczyna działalność tzw. grupa Mierzwy. Na jej czele staje Adrian Sobczyk, drugim przewodniczącym jest Adam Mierzwa. ONR wydaje narodowy i socjalny biuletyn „Błyskawica” ONR odrzuca prymitywny rasizm, opowiada się za samokształceniem. Działacze ONR-u uczestniczą w wielu akcjach skierowanych przeciwko obecności Polski w strukturach NATO i UE. ONR nawiązuje kontakt z przedwojennym działaczem ONR-u, szefem Sztafety Bojowej Zygmuntem Przetakiewiczem, który zostaje patronem ONR-u. 1999 – ONR rozpoczyna działalność w Częstochowie, po usunięciu Artura Gawrońskiego władzę przejmują młodzi działacze Patryk i Karol Litwiniakowie (tzw. bracia). Działalność ONR Częstochowa trwa do 2002, później część działaczy wstępuje do Młodzieży Wszechpolskiej. Od 2004 ONR Częstochowa działa w strukturach zarejestrowanego ONR. 15 kwietnia 2003 – Sąd Rejonowy w Opolu, rozpatrując wniosek o rejestrację stowarzyszenia ONR poparł stanowisko starosty brzeskiego i uznał, że przedwojenny ONR był „organizacją skrajnie prawicową, głosił antysemityzm, jawnie walczył z rządem i czerpał z wzorów faszystowskich”. Dopiero po wykreśleniu ze statutu odwołań do przedwojennego Obozu Narodowo-Radykalnego stowarzyszenie ONR w Brzegu zostało zarejestrowane. Grupa Adama Mierzwy odcina się od zarejestrowanego ONR. 2004 – Adam Mierzwa ginie w wypadku samochodowym. 12 marca 2005 – I reaktywacyjny Zjazd Obozu Narodowo Radykalnego w Częstochowie. Istniejące do tej pory w rozproszeniu grupy odwołujące się w swej działalności do przedwojennego ONR jednoczą się w jedną ogólnopolską organizację. Ogólnopolski ONR zostaje podzielony na Brygady, które najczęściej pokrywają się z województwami. Do tej pory zostało powołanych 17 Brygad ONR (stan na koniec 2006). 2–3 maja 2005 – manifestacja ONR na Górze Świętej Anny. 16 czerwca 2005 – zjazd ONR w Myślenicach, upamiętniający działalność przedwojennego narodowca Adama Doboszyńskiego. 16 kwietnia 2006 – manifestacja rocznicowa w Warszawie, pochód nacjonalistów z ONR spotyka się z pochodem działaczy partii APP Racja, nie dochodzi do żadnych poważnych incydentów. 11 listopada 2006 – manifestacja z okazji upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości i dla uczczenia Romana Dmowskiego, gromadzi w Warszawie około 450 osób. 14 kwietnia 2007 – zorganizowany przez ONR pochód ulicami Krakowa w 73. rocznicę powstania organizacji gromadzi ok. 250 osób. W trakcie demonstracji członkowie ONR: Tomasz Greniuch (późniejszy prezes IPN we Wrocławiu) oraz Bartosz Bekier (późniejszy założyciel i lider organizacji Falanga) stojąc na tle krzyża celtyckiego wykonali publicznie salut rzymski, który od czasów II wojny światowej odbierany jest powszechnie w Polsce jako nazistowskie pozdrowienie. 11 listopada 2007 – ONR po raz kolejny był organizatorem manifestacji narodowej w rocznicę Święta Niepodległości. Tym razem na marszu w Warszawie zgromadziło się blisko 300 osób. Jak wynika z zapisu wideo, uczestnicy marszu skandowali „Polska cała tylko biała”, a wśród uczestników zgromadzenia znajdowali się bojówkarze z neonazistowskiej organizacji C18 (Combat Adolf Hitler). 22 czerwca 2008 – w Myślenicach w rocznicę „marszu na Myślenice” zorganizowanego przez Adama Doboszyńskiego członkowie ONR wykonywali salut rzymski, często utożsamiany z nazistowskim pozdrowieniem „Heil Hitler” lub „Sieg Heil”. Członkowie ONR wznosili też hasła odbierane przez niektórych jako antysemickie. 20 września 2008 – ONR organizuje w Warszawie „Marsz Mocarstwowy”. Nocny przemarsz z pochodniami przechodzi przez historyczną część miasta, pojawiają się hasła imperialistyczne i nacjonalistyczne. 11 listopada 2008 – warszawski marsz ONR w Narodowe Święto Niepodległości. . 4 grudnia 2008 – Sąd w Strzelcach Opolskich skazał trzech członków ONR-u za wykonywanie „gestu faszystowskiego” pozdrowienia na karę 6 miesięcy w zawieszeniu na trzy lata, tysiąc złotych grzywny, dozór kuratorski oraz zakaz publicznego wykonywania gestuONR-owcy skazani za hajlowanie.. ONR złożył od tego wyroku 10 stronicową apelację. 18 kwietnia 2009 – członkowie oraz sympatycy ONR-u przeszli ulicami Częstochowy z okazji 75. rocznicy powstania organizacji. Marsz poprzedzony został mszą sprawowaną w archikatedrze Świętej Rodziny w intencji zmarłych działaczy przedwojennych ONR oraz obecnego Obozu. Spod katedry narodowcy w liczbie przemaszerowali miastem. Godzinny marsz narodowców zakończył się pod pomnikiem Narodowych Sił Zbrojnych, pod którym zostało wygłoszone przemówienie Rzecznika ONR oraz odśpiewany Hymn Młodych. 12 października 2009 – Sąd Rejonowy w Opolu w związku z wykonywaniem „faszystowskich gestów” przez trzech członków organizacji podczas uroczystości państwowych na Górze Świętej Anny, postanowił o zdelegalizowaniu ONR z Brzegu. Sąd umotywował swój wyrok troską o zapobieżenie tego typu incydentom w przyszłości. Proces o delegalizację ONR Brzeg był przeprowadzony na wniosek Prokuratury Okręgowej w Opolu. 11 listopada 2009 – manifestacja z okazji upamiętnienia rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości i dla uczczenia Romana Dmowskiego, gromadzi w Warszawie około 550 osób (z różnych organizacji narodowo-nacjonalistycznych). 11 listopada 2010 – „Marsz Niepodległości” zorganizowany wspólnie przez ONR i MW (Młodzież Wszechpolska) zgromadził w Warszawie kilka tysięcy osób. Oprócz narodowców z ONR-u, MW, NOP-u, OWP i autonomicznych nacjonalistów w marszu wzięło udział bardzo dużo ludzi postronnych, a także delegacje z Węgier, Słowacji, Serbii, Ukrainy, Białorusi i inne organizacje m.in. „Polacy na rzecz Serbskiego Kosowa”, a także środowiska kibicowskie „ponad podziałami” z całego kraju, m.in. Legii Warszawa, Lecha Poznań czy ŁKS-u Łódź.Fotorelacja: Marsz Niepodległości w Warszawie |Nacjonalista.pl.. W „komitecie poparcia” marszu znaleźli się m.in. Janusz Korwin-Mikke, Artur Zawisza, Rafał Ziemkiewicz, prof. Jan Żaryn, prof. Jacek Bartyzel, prof. Ryszard Bender, prof. Jerzy Robert Nowak, prof. Anna Raźny, Paweł Kukiz, Adam „Pih” Piechocki i inni.. W maju 2011 powstały dwie nowe brygady ONR – Zachodniopomorska oraz Wielkopolska. Brygada Wielkopolska zakończyła jednak działalność we wrześniu 2012 po tym, jak antyfaszyści zagłuszyli organizowany przez jej działaczy marsz, [dostęp 2013-04-06].. W czasie aktywności brygady jeden z jej sympatyków podczas pikiety środowisk nacjonalistycznych 12 grudnia 2011 r. w Poznaniu wezwał policję, by ta usunęła grupę ok. 50 antyfaszystów, którzy pojawili się w miejscu pikiety, [dostęp 2013-04-06]..