Strzała Abarisa – w mitologii greckiej cudowny przedmiot, który Abaris, prorok i kapłan, otrzymał od Apolla. Mędrzec posługiwał się boskim artefaktem podczas swoich wędrówek i używał go do praktyk religijnych. Motyw strzały stanowił element przekazów o Abarisie i pojawiał się w źródłach antycznych. W części źródeł strzała opisywana była jako złota.
Źródła antyczne przypisywały strzale właściwości nadnaturalne: umożliwiała ona mędrcowi życie bez pożywienia, przepowiadanie przyszłości, odnajdywanie właściwej drogi, mogła leczyć choroby. Była znakiem rozpoznawczym Abarisa, gdy wędrował z nią przez Grecję. Mając ją ze sobą, kapłan udzielał wyroczni i dokonywał rytuałów oczyszczających.
Motyw strzały Abarisa poświadczony został u autorów starożytnych, m.in. u Herodota, Likurga, Jamblicha, Orygenesa, Grzegorza z Nazjanzu, Nonnosa z Panopolis oraz w leksykonie Suda. Interpretowano ją jako atrybut Apollona. Nonnas przedstawiał Abarisa lecącego na boskiej strzale. Jamblich przekazał, że kapłan zabierał strzałę w dalekie podróże. Siadając na niej, mógł przemieszczać się w powietrzu i pokonywać trudno dostępne obszary. Podczas jednej z podróży Abaris podarował strzałę Pitagorasowi, gdy rozpoznał w nim Apolla, natomiast w innych wersjach przekazu dar ten bywał przedstawiany jako zapłata za naukę filozofii.
W badaniach nowożytnych zwracano uwagę na archaiczny i wieloznaczny charakter motywu strzały Abarisa. Interpretowano ją jako symbol apolliński, związany z prorokowaniem i oczyszczeniem, a także jako relikt starszych, przedhelleńskich wyobrażeń religijnych. Ponadto wskazywało się na jej północne pochodzenie i związek z tradycjami przypisywanymi Hiperborejczykom i ludom scytyjskim, dla których strzała pełniła funkcję sakralną.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Artefakty mitologii greckiej