thumb|Franz Xaver Winterhalter, ca.1865 Franz Xaver Winterhalter (ur. 20 kwietnia 1805 w Menzenschwand, zm. 8 lipca 1873 we Frankfurcie nad Menem) – niemiecki malarz i twórca litografii, znany głównie z portretów przedstawiających członków europejskich rodów królewskich i arystokratycznych.
Życiorys Urodził się w małej wsi – Mezenschwand, w Schwarzwaldzie. Był szóstym z ośmiorga rodzeństwa, jego ojciec był rolnikiem.
Winterhalter poznawał tajniki malarstwa we Freiburgu i w Monachium. W 1828 r. poznał księżną Badenii – Zofię i uzyskał zlecenia na jej portrety. W 1834 r. wyjechał do Paryża, gdzie szybko stał się popularny. Najpierw malował dla króla Ludwika Filipa, a później zdobył posadę na dworze cesarza Napoleona III. W 1841 r. na prośbę królowej angielskiej – Wiktorii I, przybył do Anglii.
W czasie swojej kariery sportretował większość koronowanych głów Europy. Na początku jego styl był dość „konserwatywny” i „staromodny”, jego cechą charakterystyczną była gładka, jak gdyby emaliowana powierzchnia. Później jego warsztat ulegał stopniowym przeobrażeniom. W jednej z jego najsłynniejszych prac – wizerunku przedstawiającym austriacką cesarzową Elżbietę (1864 r.) widoczna jest już duża swoboda w technice malarskiej. Drugim jego słynnym dziełem jest obraz przedstawiający francuską cesarzową Eugenię, który zdobył dużą sławę na wystawie w 1853 r. Pod koniec życia, duża część jego obrazów powstawała od razu, bezpośrednio na płótnie, bez dokonywania wstępnych szkiców.
Winterhalter przez cały okres swojej twórczości nie był poważnie traktowany przez krytyków, którzy zarzucali mu „sztuczność” i „nienaturalność”.
nrtytułczas powstaniatechnika i wymiarymiejsce przechowywaniailustracja 1. Decameron 1837 olej na płótnie, 90,5 x 254 cm Liechtenstein Museum, Wiedeń centruj|70px 2. Portret Leonilli, księżniczki Sayn-Wittgenstein-Sayn, z domu Baryatinsky 1843 olej na płótnie, 56 x 83,5 cm J. Paul Getty Museum, Los Angeles centruj|70px 3. Florinda 1853 olej na płótnie, 178,4 x 245,7 cm National Gallery, Londyn centruj|70px 4. Cesarzowa Eugenie z Francji z dworkami 1855 olej na płótnie, 300 x 420 cm Musée National de Palais de Compiègne, Paryż centruj|70px 5. Portret Elizy Franciszki z Branickich Krasińskiej 1857 olej na płótnie, 146 x 107,3 cm Zamek Królewski w Warszawie centruj|70px 6. Portret Madame Barbe de Rimsky-Korsakov 1864 olej na płótnie, 117 x 90 cm Musée d’Orsay, Paryż centruj|70px 7. Cesarzowa Elżbieta z Austrii w dworskiej sukience z gwiazdami diamentowymi 1865 olej na płótnie, Hofburg, Wiedeń centruj|70px 8. Księżniczka Wiktoria 1867 olej na płótnie, 80,8 x 64,6 cm Buckingham Palace, Londyn centruj|70px Linki zewnętrzne
Kategoria:Niemieccy malarze Kategoria:Niemieccy malarze nadworni Kategoria:Urodzeni w 1805 Kategoria:Zmarli w 1873 Kategoria:Malarze nadworni Ludwika Filipa I