Adam Zbigniew Borowski (ur. 21 lipca 1955 w Warszawie) – polski działacz opozycji demokratycznej i niepodległościowej w PRL, wydawca i działacz społeczny.
Życiorys Wykształcenie i praca zawodowa W 1975 ukończył Technikum Mechaniczne w Warszawie. Od 1979 studiował zaocznie na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Został relegowany z uczelni po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981.
W latach 1975–1976 pracował w Miejskim Przedsiębiorstwie Materiałów Budowlanych w Warszawie, następnie w Przedsiębiorstwie Budowy Sieci Cieplnych, a od 1979 w stołecznym Miejskim Przedsiębiorstwie Robót Elektrycznych.
Działalność niepodległościowa w okresie PRL Od stycznia 1980 kolportował niezależne pisma, m.in. „Biuletyn Informacyjny KSS KOR”, „Robotnik” oraz publikacje Niezależnej Oficyny Wydawniczej. Od września 1980 był członkiem NSZZ „Solidarność”. Był przewodniczącym komitetu założycielskiego, a następnie komisji zakładowej związku w MPRE. Pracował społecznie w Komisji Interwencji i Mediacji Regionu Mazowsze. W dniach 14–15 grudnia 1981 zorganizował strajk w swoim zakładzie pracy, a po jego rozwiązaniu, z obawy przed aresztowaniem, pozostawał w ukryciu. Był organizatorem struktur podziemnych Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu „Solidarności”. Współorganizował niezależny od władz pochód pierwszomajowy w 1982. 31 maja tego samego roku był współorganizatorem położenia płyty marmurowej na Placu Zwycięstwa ku czci poległych górników w kopalni Wujek. Był jednym z organizatorów akcji uwolnienia postrzelonego przez milicję Jana Narożniaka.
10 lipca 1982 został aresztowany, a 19 maja 1983 skazany wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego na karę 3,5 roku pozbawienia wolności. W wyniku apelacji prokuratorskiej wyrok podwyższono do 6 lat więzienia, a następnie w lipcu 1983 obniżono o połowę na mocy amnestii. W lipcu 1984 został zwolniony warunkowo z więzienia.
W lipcu 1985 był współzałożycielem Niezależnego Wydawnictwa Książkowego Wers, działającego w podziemnym ruchu wydawniczym. W tym samym roku został zaprzysiężonym członkiem Solidarności Walczącej. W 1987 był założycielem jej wydawnictwa – „Prawy Margines” oraz pisma „Horyzont”. 16 marca 1988 został aresztowany jako pasażer taksówki bagażowej przewożący ponad poł tysiąca egzemplarzy niepodległościowych wydawnictw oraz znaczków poczty „Solidarności”. Orzeczeniem 16 maja tego samego roku został za to ukarany przez Kolegium do spraw wykroczeń grzywną w wysokości 50 000 zł. W związku z prowadzeniem działalności opozycyjnej miał zastrzeżone wyjazdy zagraniczne.
Działalność po 1989 W 1989 założył Oficynę Wydawniczą „Volumen”. Działał później w Lidze Republikańskiej, a następnie w Przymierzu Prawicy (zasiadał w radzie politycznej tej partii i jako jej kandydat bez powodzenia startował do Sejmu z listy Prawa i Sprawiedliwości w wyborach w 2001Serwis PKW – Wybory 2001. [dostęp 2020-01-01].). Był organizator wystaw, m.in. Żołnierze wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r. (w Sejmie RP 1999), Czeczenia, ostateczne rozwiązanie (2006), Solidarność. Droga do Niepodległości (2010). W 2001 był współzałożycielem Fundacji Pamiętamy, która buduje pomniki bohaterom konspiracji niepodległościowej.
thumb|Tomasz Sakiewicz i Adam Borowski na demonstracji „Ukraino walcz” pod warszawską ambasadą Rosji, 24 lutego 2022 W 1994 był współzałożycielem, a od 2000 przewodniczącym Komitetu Polska-Czeczenia. Od listopada 2005 pełni funkcję „Honorowego Konsula Czeczeńskiej Republiki Iczkerii” w PolscePolska nie uznaje Czeczeńskiej Republiki Iczkeria, a powołanie Adama Borowskiego nie odbyło się zgodnie z prawem dyplomatycznym i konsularnym. Według MSZ funkcja Adama Borowskiego „ma charakter czysto medialny”, a jego działania „nie rodzą żadnych skutków prawnych”, za: Wiktor Ferfecki, MSZ odcina się od Adama Borowskiego, tvp.info, 22 września 2010. [dostęp 2011-12-30].. W 2008 został prezesem stowarzyszenia Polsko-Czeczeński Ośrodek Dokumentacyjno-Informacyjny Iczkeria, a w latach 2008–2010 pełnił funkcję społecznego doradcy Rzecznika Praw Obywatelskich ds. uchodźców czeczeńskich.
W 2014 zasiadł w Komitecie Honorowym Fundacji „Łączka”, sprawującej opiekę i działalność wspierającą wobec Kwatery na Łączce. Jest przewodniczącym warszawskiego klubu „Gazety Polskiej”. Wszedł w skład zarządu Stowarzyszenia Wolnego Słowa.
W wyborach w 2019 i wyborach w 2023 bezskutecznie kandydował do Sejmu z listy PiS. Wszedł w skład komitetu wspierającego kandydaturę Karola Nawrockiego na prezydenta RP w wyborach w 2025. W grudniu tego samego roku został powołany w skład Rady ds. Kombatantów, Osób Represjonowanych i Działaczy Opozycji Antykomunistycznej przy Prezydencie RP.
W październiku 2021 przyznał się do zorganizowania wspólnie z członkami warszawskiego Klubu „Gazety Polskiej” akcji naklejenia na pamiątkowych tablicach Tchorka tabliczek z napisem „Niemcy”, zakrywających napis „hitlerowcy”. Użyty wtedy przez aktywistów klej zostawił trwałe ślady na piaskowcu, powodując konieczność konserwacji blisko 100 tablic. Sprawę zgłoszono do prokuratury, która po dwóch latach umorzyła śledztwo, uznając, że działania Borowskiego i jego współpracowników „nie zawierają znamion czynu zabronionego”.
W styczniu 2026 został prawomocnie skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności za dwukrotne niewykonanie wcześniejszych wyroków sądu, nakazujących przeproszenie Romana Giertycha za jego zniesławienie; prawomocny wyrok dotyczący samego zniesławienia został wydany 27 listopada 2023. W związku z tym wyrokiem list otwarty w obronie Adama Borowskiego wystosowało 25 działaczy opozycji antykomunistycznej z okresu PRL, w tym m.in. Czesław Bielecki, Władysław Frasyniuk, Zbigniew Bujak i Zbigniew Janas, którzy zaapelowali do ministra sprawiedliwości o działania na rzecz rewizji nadzwyczajnej w tej sprawie, a także wyrazili pogląd, że Adam Borowski miał prawo do wypowiedzenia publicznie swojej opinii na temat Romana Giertycha i nie powinien z tego powodu zostać skazany na pobyt w więzieniu. 3 sierpnia 2026 Borowski został ułaskawiony przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego, który darował opozycjoniście zarówno orzeczoną karę pozbawienia wolności, jak i środki zastosowane w czasie warunkowego zawieszenia wykonania kary oraz zarządził zatarcie skazania.
thumb|Adam Borowski, 2026 W czerwcu 2026 został ogłoszony kandydatem Prawa i Sprawiedliwości na Rzecznika Praw Obywatelskich. Nie uzyskał rekomendacji sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka na objęcie urzędu RPO. W głosowaniu odbytym podczas 62. posiedzenia Sejmu RP X kadencji, jego kandydaturę poparło 177 posłów. W głosowaniu nad wyborem RPO IX kadencji, nie wziął udziału m.in. Jarosław Kaczyński. Adam Borowski zapowiedział powołanie społecznego Rzecznika Praw Obywatelskich. Ma on być wzorowany na działalności małżeństwa Zofii i Zbigniewa Romaszewskich w latach PRL.
Odznaczenia W 1993 został uhonorowany Medalem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W 1997 otrzymał Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”, a w 2000 odznakę „Zasłużony Działacz Kultury”. W 2006, za „wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej”, został odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.. W 2017 został odznaczony przez minister edukacji narodowej Annę Zalewską Medalem Komisji Edukacji Narodowej za udział w obronie nauczania historii w szkołach w 2012. W 2011 otrzymał nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej. W 2021 odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności..
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Warszawie Kategoria:Członkowie Międzyzakładowego Robotniczego Komitetu „Solidarności” Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Wolnego Słowa Kategoria:Działacze Ligi Republikańskiej Kategoria:Działacze Solidarności Walczącej Kategoria:Kustosz Pamięci Narodowej Kategoria:Ludzie relegowani z uczelni Polski Ludowej z przyczyn politycznych Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości Kategoria:Politycy Przymierza Prawicy Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Uczestnicy wydarzeń Grudnia 1981 Kategoria:Ułaskawieni przez Prezydenta RP (III Rzeczpospolita) Kategoria:Więźniowie polityczni w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1957–1989 Kategoria:Wydawcy podziemni w PRL (1976–1989) Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1955