Barbara Maria Dziekan-Vajda (ur. 21 marca 1951 w Chełmnie) – polska aktorka teatralna i filmowa, wokalistka, pedagog; profesor zwyczajny PWSFTViT w Łodzi.
Życiorys W 1974 roku ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi, z macierzystym wydziałem jest związana do dziś jako profesor zwyczajny. Tytuł profesora sztuk teatralnych został jej nadany 19 grudnia 2014. Zadebiutowała 6 lutego 1974 rolami Mirskiej i Jadwigi Ochotnickiej w Klubie kawalerów Michała Bałuckiego w reżyserii Jana Kwapisza.
Była aktorką Teatru Nowego w Łodzi (1974−1982), Teatru Narodowego w Warszawie (1982−1984), Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie (1984−1986), Teatru Komedia w Warszawie (1986−1987), zespołu Janusza Wiśniewskiego (1988−1991) oraz równolegle Teatru Studio im. Stanisława Ignacego Witkiewicza w Warszawie (1988−1990).
Ponadto była związana gościnnie z Teatrem Powszechnym w Warszawie (1984), Teatrem Muzycznym w Gdyni (1985), Teatrem Nowym w Warszawie (1988), Teatrem Polskim w Szczecinie (1995−1996, 1998), Teatrem na Woli im. Tadeusza Łomnickiego w Warszawie (1995, 2002), Teatrem Atelier im. Agnieszki Osieckiej w Sopocie (1997), Teatrem Rozmaitości w Warszawie (1997), Wrocławskim Teatrem Pantomimy (2002) oraz Teatrem Żydowskim im. Estery Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie (2012). Występowała także na deskach fińskiego Pyynikki Summer Theatre w Tampere (1986).
Występowała w spektaklach Kazimierza Dejmka, Zygmunta Hübnera, Bohdana Korzeniewskiego, Wandy Laskowskiej, Adama Hanuszkiewicza, Krystyny Skuszanki, Jerzego Krasowskiego i Jerzego Satanowskiego. A także w spektaklach Teatru Telewizji w reżyserii Agnieszki Holland, Roberta Glińskiego, Laco Adamika i Andrzeja Kondratiuka.
Agnieszka Osiecka napisała dla niej 24 piosenki, z których powstał recital „Ulica japońskiej wiśni”.
Jest córką pisarki Bogumiły Dziekan (1933−2014).
Nagrody i wyróżnienia 1975: Srebrna Łódka Łodzi; 1980: Nagroda Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego miasta Łodzi z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru; 1981 Wyróżnienie za rolę Justyny w „Vatzlavie” S. Mrożka na XXII Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych we Wrocławiu; 1990 Fringe First w Edynburgu; 1991 Grand Prix na Globe Festival w Toronto; 1992 Wyróżnienie za monodram „House Music” na XXVI Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Jednego Aktora w Toruniu; 1992 Nagroda Jury i Sekcji Krytyków za monodram „House Music” na IV Festiwalu Teatrów Eksperymentalnych w Kairze; 2023 Honorowy Medal 600-lecia Miasta Łodzi „za działania na rzecz rozwoju Łodzi przyznawane z okazji 600-lecia Miasta” (2023)https://web.archive.org/web/20230927210041/https://muzeum-lodz.pl/trwaja-rozdania-medali-z-okazji-600-lecia-lodzi/ muzeum-lodz.pl.
Filmografia 2018: Zabawa, zabawa – prokurator krajowa 2016: Singielka – Stefania Marzec, matka Andrzeja 2016: Kryształowa dziewczyna – kierowniczka akademika 2015: Moje córki krowy – recepcjonistka w szpitalu 2013: Podejrzani zakochani – sekretarka Gawrońskiego 2012: Barwy szczęścia – dyrektorka liceum (odc. 732) 2012: Prawo Agaty – kuratorka (odc. 17) 2011: Komisarz Alex – Elżbieta Wolska, matka Tomasza (odc. 5) 2010: Klub szalonych dziewic – Grażyna Słomka, matka Karoliny 2009: Hel – pielęgniarka 2007: Parę osób, mały czas – Berbera 2007: Kryminalni – Maria Bielska (odc. 75) 2006: Fałszerze – powrót Sfory – uczestniczka spotkania AA 2004: Długi weekend – kandydatka nr 1 2003: Kasia i Tomek – kobieta w kinie (odc. 17) 2001: Na dobre i na złe – Halina, sąsiadka i przyjaciółka Mireckiej (odc. 67) 2000: To ja, złodziej – matka Jaja 2000: Noc świętego Mikołaja – pani Elżbieta 2000–2001: Adam i Ewa – Marianna Wahutas, dawna opiekunka Adama, żona Antoniego 1993: Policjanci – matka Filipa 1993: Trzy kolory: Biały – pani Ewa, kasjerka w kantorze 1993: Kolejność uczuć – matka Julii 1988: Dekalog V – bileterka 1987: Krótki film o zabijaniu – bileterka 1986: Zmiennicy – Bożena Mroczkowska 1986: Słońce w gałęziach 1984: Kobieta w kapeluszu – Jadwiga 1981: On, ona, oni – Zosia 1979: Epizod 1978: Zapowiedź ciszy – synowa
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Ludzie urodzeni w Chełmnie Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi