Megalityczne świątynie Malty – megalityczne budowle położone na wyspach Malta i Gozo w Republice Malty.
Czas powstania Budowle wzniesione zostały w okresie 3600–2500 p.n.e. i zaliczają się do najstarszych budowli kamiennych na świecie. Najpierw wznoszono sarkofagi i wolnostojące bloki skalne – okresy Skorba (ok. 4500–4100 p.n.e.) i Zebbug (ok. 4100–3800 p.n.e.), następnie budowano świątynie i kompleksy cmentarzy – okres Ġgantija (ok. 3600–3000 p.n.e.), później świątynie rozbudowywano – okres Tarxien (ok. 3000–2500 p.n.e.), finalnie opuszczono je w okresie Cmentarza Tarxien 2500–1500 p.n.e.
Opis Wiele budowli zostało wzniesionych na planie przypominającym trójlistną koniczynę z 3-6 apsydami. Prawie wszystkie z budowli mają wklęsłe fasady, większość zbudowana jest z wielkich, obrobionych bloków skalnych. Wiele z budowli pokrywają reliefy.
Niewiele wiadomo na temat ich budowniczych. Sposób ich budowy oraz przeznaczenie nie są do końca znane. Najprawdopodobniej budowle te były świątyniami – o czym mają świadczyć obecność zdobionych ołtarzy oraz brak śladów pochówków. Najstarszym i najlepiej zachowanym kompleksem jest Ġgantija a najbardziej wyszukanym architektonicznie – Tarxien.
W 1980 roku kompleks Ġgantija został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wpis ten rozszerzono w 1992 roku o kolejne pięć obiektów tego typu w Republice Malty.
Megalityczne świątynie na liście światowego dziedzictwa UNESCO Nazwa i opis Zdjęcie Ġgantija (kod 132-001) – kompleks dwóch świątyń w Ġgantiji, liczący ok. 5600 lat, najstarszy i najlepiej zachowany; mniejsza ze świątyń – Świątynia Północna powstała około 150 lat później niż większa – Świątynia Południowa. Do naszych czasów zachowały się zewnętrzne mury, miejscami sięgające 6 metrów. 100px Ħaġar Qim (kod 132-002) – pozostałości megalitycznych świątyń, datowanych na IV i III tysiąclecie p.n.e. 100px Mnajdra (kod 132-003) – kompleks trzech prehistorycznych świątyń megalitycznych na południowym wybrzeżu Malty. Wznoszono je w okresie od III do połowy II tysiąclecia p.n.e. Do budowy użyto dwóch rodzajów materiału, znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie, wapienia koralowego i globigerynowego. 100px Ta’ Ħaġrat (kod 132-004) – pozostałości megalitycznych świątyń, datowanych na IV i III tysiąclecie p.n.e. Kompleks składa się z dwóch budowli. Wokół posiadającego kamienną podłogę prostokątnego dziedzińca znajdują się wejścia do trzech apsyd. Plan budowli przypomina liść koniczyny. 100px Skorba (kod 132-005) – ruiny świątyń megalitycznych w północnej części miejscowości Żebbiegħ. Jako pierwszą wzniesiono lepiej zachowaną Świątynię Zachodnią (ok. 3500–3200 p.n.e.), a następnie (ok. 3200–2500 p.n.e.) dobudowano Świątynię Wschodnią. 100px Tarxien (kod 132-006) – kompleks budowli megalitycznych z okresu neolitu i epoki brązu, budowa najstarszej świątyni datowana jest na ok. 3 500 p.n.e. Obiekty wzniesiono z obrobionych bloków skalnych i ozdobiono rytymi i malowanymi dekoracjami. Kompleks dzieli się na pięć części. 100px
Megalityczne świątynie spoza listy światowego dziedzictwa UNESCO Nazwa i opis Zdjęcie Borġ in-Nadur 100px Świątynia w Buġibbie 100px Tal-Qadi 100px Tas-Silġ 100px Xemxija 100px Xrobb l-Għaġin 100px Świątynie Kordin100px Santa Verna 100px
Zobacz też Hypogeum Ħal Saflieni
Przypisy