Przewodniczący Izby Gmin (ang. Leader of the House of Commons) – członek brytyjskiego rządu odpowiedzialny za koordynację realizacji polityki rządu w Izbie Gmin.
Charakterystyka Rola ustrojowa Nie należy mylić tego stanowiska ze spikerem Izby Gmin – przewodniczący (a właściwie lider, tłumacząc dosłownie) nie prowadzi obrad Izby i, w przeciwieństwie do spikera, nie ma do niego zastosowania wymóg apolityczności i bezstronności. Wprost przeciwnie – jest wysokim funkcjonariuszem rządu i partii rządzącej. Przewodniczący jest mianowany przez monarchę na wniosek premiera na zasadach identycznych jak inni członkowie gabinetu i cieszy się analogicznymi przywilejami. Przy obsadzie tego stanowiska nie jest wymagana akceptacja samej Izby.
W obowiązującym w Wielkiej Brytanii systemie gabinetowo-parlamentarnym władza wykonawcza ma pewną przewagę ustrojową nad parlamentem i niejako organizuje mu ok. 75% czasu, który poświęcany jest na rozpatrywanie rządowych projektów ustaw czy też przedstawianych przez ministrów informacji. Głównym zadaniem przewodniczącego jest szczegółowe organizowanie i planowanie prac Izby nad przedłożeniami rządowymi. Ponadto, jeśli podczas cotygodniowych pytań do premiera w Izbie szef rządu i jego zastępca są nieobecni, przewodniczący odpowiada na pytania deputowanych w jego imieniu.
Status Stanowisko przewodniczącego Izby Gmin samo w sobie nie daje prawa do zasiadania w gabinecie i pobierania ministerialnej pensji, dlatego zwykle jest łączone z jednym z historycznych urzędów, które choć straciły znaczenie polityczne, wciąż wiążą się z tymi przywilejami. Do najczęściej wykorzystywanych w tym celu stanowisk należą lord przewodniczący Rady czy lord tajnej pieczęci. Do lat 40. XX wieku premier bardzo często mianował przewodniczącym samego siebie.
Lista przewodniczących Izby Gmin oddoosoba17211742Robert Walpole17421743Samuel Sandys17431754Henry Pelham17541755Thomas Robinson17551756Henry Fox17561761William Pitt Starszy17611762George Grenville17621763Henry Fox17631765George Grenville17651768Henry Seymour Conway17681782Frederick North17821782Charles James Fox17821783Thomas Townshend17831783Frederick NorthCharles James Fox17831801William Pitt Młodszy18011804Henry Addington18041806William Pitt Młodszy18061806Charles James Fox18061807lord Howick18071812Spencer Perceval18121822lord Castlereagh18221827George Canning18271828William Huskisson18281830Robert Peel18301834lord Althorp18341834lord John Russell18341835Robert Peel18351841lord John Russell18411846Robert Peel18461852lord John Russell18521852Benjamin Disraeli18521855lord John Russell18551858lord Palmerston18581859Benjamin Disraeli18591865lord Palmerston18651866William Ewart Gladstone18661868Benjamin Disraeli18681874William Ewart Gladstone18741876Benjamin Disraeli18761880Stafford Northcote18801885William Ewart Gladstone18851886Michael Hicks-Beach18661886William Ewart Gladstone18861887lord Randolph Churchill18871891William Henry Smith18911892Arthur Balfour18921894William Ewart Gladstone18941895William Vernon Harcourt18951905Arthur Balfour19051908Henry Campbell-Bannerman19081916Herbert Henry Asquith19161921Andrew Bonar Law19211922Austen Chamberlain19221923Andrew Bonar Law19231924Stanley Baldwin19241924Ramsay MacDonald19241929Stanley Baldwin19291935Ramsay MacDonald19351937Stanley Baldwin19371940Neville Chamberlain19401942Winston Churchill19421942Stafford Cripps19421945Anthony Eden19451951Herbert Morrison19511951James Chuter Ede19511955Harry Crookshank19551961Rab Butler19611963Iain Macleod19631964Selwyn Lloyd19641966Herbert Bowden19661968Richard Crossman19681970Fred Peart19701972William Whitelaw19721972Robert Carr19721974James Prior19741976Edward Short19761979Michael Foot19791981Norman St John-Stevas19811982Francis Pym19821987John Biffen19871989John Wakeham19891990Geoffrey Howe19901992John MacGregor19921997Tony Newton19971998Ann Taylor19982001Margaret Beckett20012003Robin Cook20032003John Reid20032005Peter Hain20052006Geoff Hoon20062007Jack Straw20072010Harriet Harman20102012George Young20122014Andrew Lansley20142015William Hague20152016Chris Grayling20162017David Lidington20172019Andrea Leadsom20192019Mel Stride20192022Jacob Rees-Mogg2022202220222024Penny Mordaunt2024nadalLucy Powell
Kategoria:Izba Gmin Kategoria:Stanowiska rządowe w Wielkiej Brytanii