thumb|Grób Piotra Wierzbickiego na cmentarzu powązkowskim Piotr Wierzbicki, właśc. Władysław Piotr Wierzbicki (ur. 5 listopada 1935 w Warszawie, zm. 28 listopada 2025) – polski dziennikarz, pisarz, publicysta, krytyk muzyczny.
Życiorys Był wnukiem Andrzeja Wierzbickiego.
Ukończył warszawskie Gimnazjum im. Tadeusza Reytana (1953). Po ukończeniu studiów na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Warszawskiego w 1957 przez kilka lat pracował jako nauczyciel języka polskiego w warszawskich szkołach.
W 1957 rozpoczął współpracę z pismem „Współczesność”, gdzie publikował felietony muzyczne i eseje poświęcone polskiej poezji. Był członkiem redakcji tygodników „itd” (1967–1972) oraz „Literatura” (1972–1977). W „Literaturze” publikował stałe felietony. W 1977 podpisał list w obronie aresztowanych członków Komitetu Obrony Robotników, za co stracił pracę w „Literaturze”. Pracę felietonisty kontynuował w „Tygodniku Powszechnym” (1977–1989).
Pod koniec lat 70. publikował w wydawnictwach podziemnych i emigracyjnych, m.in. Biuletynie Informacyjnym KSS „KOR”, „Głosie”, „Zapisie”. Na łamach „Zapisu” opublikował jeden ze swoich najgłośniejszych tekstów – Traktat o gnidach, krytykujący postawy intelektualistów lojalnych wobec władz PRL. Tekst spotkał się m.in. z polemiką Adama Michnika w „Zapisie” oraz poparciem Jarosława Kaczyńskiego w „Głosie”.
W czasie stanu wojennego (od 13 grudnia 1981 do 10 lipca 1982) był internowany w ośrodkach w Białołęce, Jaworzu i Darłówku.
W latach 1989–1991 pracował w redakcji „Tygodnika Solidarność”. 10 listopada 1989 w „Tygodniku Solidarność” ukazał się jego artykuł pt. Familia, świta, dwór, w którym Wierzbicki przedstawił działające w kierownictwie obozu solidarnościowego koterie. Artykuł był pierwszym sygnałem podziałów w środowisku „Solidarności”Antoni Dudek, Pierwsze lata III Rzeczypospolitej 1989–1995, Kraków 1997, s. 98, . Od 1991 do 1992 był redaktorem naczelnym dziennika „Nowy Świat”. W 1993 założył miesięcznik (przekształcony w tygodnik) „Gazeta Polska” i do 2005 pełnił funkcję redaktora naczelnego. Odszedł po konflikcie z Tomaszem Sakiewiczem, który zastąpił go na stanowisku redaktora naczelnego.
W 1990 wspierał kandydaturę Lecha Wałęsy na prezydenta, by następnie stać się jego zdecydowanym krytykiem. Jako redaktor naczelny dziennika „Nowy Świat” był zwolennikiem polityki rządu Jana Olszewskiego. W kolejnych latach krytykował Wałęsę oraz środowiska Unii Demokratycznej i Unii Wolności. Opowiadał się za lustracją i dekomunizacją. Na łamach „Gazety Polskiej” opublikował tzw. listę Macierewicza. Jednocześnie wskazywał na zagrożenie ze strony antyunijnych środowisk skrajnej prawicy.
W latach 2004–2009 publikował felietony poświęcone muzyce poważnej w „Gazecie Wyborczej”. Prowadził również audycje popularyzujące muzykę poważną w Programie I Polskiego Radia. Od 2020 roku prowadził audycję „Filharmonia w pigułce” w radiowej Czwórce.
Był członkiem Polskiego PEN Clubu i Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
Twórczość Entuzjasta w szkole, Warszawa 1977 Cyrk, Warszawa 1979 Wybór studiów gnidologicznych, Kraków: „Kos”, 1981 Myśli staroświeckiego Polaka, Warszawa 1985 Pułapka na ludzi, Warszawa 1985 Struktura kłamstwa, Warszawa 1986 Traktat o gnidach, Chicago: „Polonia”, 1986. Szary człowiek, Warszawa: „Pokolenie”, 1986. Bitwa o Wałęsę, Warszawa 1990 Rozkosznisie czyli Epos gnidologiczny w czterech księgach, Warszawa 1991 Życie z muzyką, Warszawa 1993 Upiorki, Warszawa 1995 Podręcznik Europejczyka. Z Ciemnogrodu do Paryża, Poznań 1996 Andrzej Wierzbicki, Żywy Lewiatan. Wspomnienia, Warszawa 2001 (wstęp i oprac.) Mikrokosmos, Warszawa 2002 Zapis świata. Traktat metafizyczny, Warszawa 2009 Migotliwy ton. Esej o stylu Chopina, Warszawa 2010 Muzykalny kosmos, Warszawa 2010 (nominacja do Nagrody Literackiej Nike 2011) Boski umysł. Esej o tropieniu świata, Warszawa 2011 Cholerna niepodległość, Warszawa 2012 Boski Bach, Warszawa 2014 (Nagroda Literacka Gdynia 2015 w kategorii eseistyka) Nieboski Chopin, Warszawa 2015 Lilianik, Warszawa 2015 Jak słuchać muzyki, Warszawa 2016 W salonie, Warszawa 2017 Agnostyk i jego Bóg, Warszawa 2018 Powrót do Mickiewicza, Warszawa 2020 Wiersze o wierszach, Warszawa 2021 Bez honoru, Warszawa 2021 Domek Baby Jagi. Felietony i eseje wybrane, Warszawa 2022
Odznaczenia i wyróżnienia Postanowieniem prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 3 maja 2007 „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz przemian demokratycznych, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i działalności społecznej” został odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski i został nim udekorowany tego samego dnia w czasie uroczystości z okazji święta 3 Maja.
Laureat Nagrody Literackiej Gdynia 2015 w kategorii eseistyka. W 2022 za całokształt twórczości uhonorowany nagrodą literacką „Skrzydła Dedala”.
Przypisy
Bibliografia Nota biograficzna w Encyklopedii Solidarności Piotr Wierzbicki, „Wirtualna Polska”, wp.pl Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny, edycja 3 (red. Lubomir Mackiewicz, Anna Żołna), Warszawa 1993, s. 786, Andrzej Tadeusz Kijowski Opis obyczajów w 15-leciu międzysojuszniczym 1989–2004. T. 2. A teraz konkretnie, Wydawnictwo AnTraKt 2010,
Kategoria:Absolwenci VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Pisarzy Polskich Kategoria:Dziennikarze Czwórki Kategoria:Internowani w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1981–1982 Kategoria:Laureaci Nagrody Kisiela Kategoria:Laureaci Nagrody Literackiej Gdynia Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z prasą podziemną w Polsce 1945–1989 Kategoria:Nauczyciele związani z Warszawą Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy dziennikarze kulturalni Kategoria:Polscy krytycy muzyczni Kategoria:Polscy nauczyciele języka polskiego Kategoria:Polscy pisarze XX wieku Kategoria:Polscy pisarze XXI wieku Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Redaktorzy PR1 Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 2025