Stanisław Syrewicz, występujący również jako Stanislas Syrewicz (ur. 22 sierpnia 1946 w Azowie) – polski kompozytor muzyki filmowej oraz piosenek, reżyser teatralny. Członek Europejskiej Akademii Filmowej i Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej i Telewizyjnej.
Życiorys Rodzina i edukacja Jego ojciec pochodził z Wileńszczyzny, a matka ze Lwowa. Jego rodzice po wojnie zamieszkali w Zduńskiej Woli, gdzie matka – z wykształcenia magister sztuki po konserwatorium, prawniczka i polonistka – pracowała jako nauczycielka i dorabiała, udzielając lekcji muzyki. W wieku czterech lat zaczął grać na pianinie i za namową rodziców kontynuował rozwój muzyczny. W wieku dziewięciu lat otrzymał stypendium Ministerstwa Kultury i Sztuki, co umożliwiło mu naukę gry na fortepianie u najlepszych profesorów, m.in. u prof. Marii Wiłkomirskiej w Łodzi, u której w okresie szkoły podstawowej i liceum pobierał lekcje fortepianu. W tym okresie pomagał matce, która prowadziła teatr poezji.
Ukończył Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną w Warszawie w klasie fortepianu. W 1966 wystąpił jako pianista z orkiestrą podczas koncertu z okazji jubileuszu 50-lecia Filharmonii Łódzkiej. W okresie studiów muzycznych udzielał się w uczelnianym kabarecie, w którym występował z Katarzyną Lengren, Anną Romantowską i Krzysztofem Kolbergerem. W grudniu 1970 w duecie z Lengren otrzymał główną nagrodę na Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie ex aequo z zespołem Pod Budą.
W 1973 podjął studia na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. W tym czasie reżyserował w Teatrze Muzycznym w Gdyni napisany przez siebie musical Stan wyjątkowy oraz operę Narcisio w Teatrze Wielkim w Warszawie. Był również asystentem reżysera Jerzego Grzegorzewskiego w Teatrze Ateneum w Warszawie.
Kariera zawodowa W drugiej połowie lat 70. napisał muzykę do ponad 30 spektakli teatralnych i wielu programów telewizyjnych. Współpracował m.in. z Zygmuntem Hübnerem i Adamem Hanuszkiewiczem. Jego piosenki z tamtego okresu wykonywane były przez czołowych polskich aktorów, m.in. Marka Kondrata, Daniela Olbrychskiego, Krzysztofa Wakulińskiego, Piotra Fronczewskiego i Ewę Złotowską, a także przez piosenkarki: Marylę Rodowicz i Magdę Umer. W 1976 skomponował muzykę do filmu Piotra Szulkina Oczy uroczne, a w następnym roku współtworzona przez niego piosenka „Śpiewać każdy może”, którą aktor Jerzy Stuhr zaśpiewał na 15. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, stała się ogólnopolskim klasykiem.
Międzynarodową karierę rozpoczął napisaniem muzyki do pierwszej filmowej koprodukcji polsko-brytyjskiej Sherlock Holmes & Dr Watson (1979) w reż. Sheldona Reynoldsa. Stan wojenny zastał Syrewicza i jego rodzinę w Paryżu, a decyzję o pozostaniu za granicą przypieczętowała wiadomość o pożarze, który zniszczył ich dom w podwarszawskiej Starej Miłosnej. Pozostając na przymusowej emigracji, występował w restauracjach i grał w szkołach baletowych. Po udzieleniu wywiadu magazynowi „Le Monde de la musique” zyskał zainteresowanie lokalnych twórców. Zaczął współpracować z francuskimi twórcami, m.in. kompozytorem Yvesem Montandem i autorką tekstów Etienne Roda-Gill, a dzięki nawiązanym na obczyźnie kontaktom w 1982 podpisał kontrakt z Chrisem Blackwellem, właścicielem wytwórni Island Records. W tym okresie napisał piosenki również dla Marianne Faithfull, Diane Keaton, José Carrerasa, Jona Andersona i Dmitrija Chworostowskiego oraz współpracował z tekściarzami, m.in. Normanem Gimbelem i Donem Blackiem. W 1994 współtworzona przez niego piosenka „To nie ja!” w wykonaniu Edyty Górniak stała się przebojem po zajęciu drugiego miejsca w 39. Konkursie Piosenki Eurowizji.
Skomponował muzykę do ponad 100 filmów, współpracując m.in. z Johnem Frankenheimerem, Kenem Russellem, Ferdinandem Fairfaxem, Andrzejem Żuławskim, Jerzym Skolimowskim. W 1994 za muzykę do filmu Stalin odebrał prestiżową ACE AWARD w Stanach Zjednoczonych. Napisana przez niego muzyka do filmu The Choir pozostawała przez wiele tygodni na pierwszej pozycji listy przebojów muzyki poważnej w Wielkiej Brytanii, Australii oraz dotarła do czwartego miejsca na „Pop List” w Wielkiej Brytanii, otrzymując status złotej płyty. Ostatnie ważniejsze produkcje filmowe poza Polską, do których Syrewicz napisał muzykę, to: Britz i Separate Lies w Anglii oraz The Extremist i Stranded w Ameryce. W 2010 skomponował muzykę do rocznicowej prezentacji Bitwy pod Grunwaldem Jana Matejki dla Muzeum Narodowego w Warszawie, po czym został rezydentem artystycznym tego muzeum. Napisał też muzykę do filmu Miłość na wybiegu i serialu Dom nad rozlewiskiem.
W 2025 roku został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Życie prywatne Rozwiedziony. Z zawartego w latach 70. małżeństwa ze scenografką i dramaturgiem Katarzyną Lengren ma córkę Klarę Syrewicz, która jest dziennikarką.
Muzyka filmowa Miłość na wybiegu Dom nad rozlewiskiem Britz Testosteron (2007) Tajemnica twierdzy szyfrów (2007) Egypt Separate Lies (2005) Extremiści (Extreme Ops) (2002) Clandestine Marriage Nora (2000) Stranded The Infinite Worlds of H.G. Wells The Prince and the Pauper An Evil Streak Papparazo Une trop bruyante solitude Pretending to be Judith Crime and Punishment Strictly Sinatra Polowanie na grube ryby (Shooting Fish) (1997) Awantura o Basię (1996) The Choir Russia’s War Windsor Protocol Kidnapped True Blue Stalin Thunder Point In the Company of Whales Yankee Zulu (1994) Ferdydurke (1992) Papierowe małżeństwo (1991) The Fantasist Skarga (1991) You Me and It A Woman in War Marcowe migdały Valentine Falls Biggles Kryjówka białego węża (1988) Crossbow Holcroft Covenant L’Amour braque La part des choses Sherlock Holmes and Doctor Watson (1980) Oczy uroczne
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Stanisława Syrewicza
Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Urodzeni w 1946 Kategoria:Ludzie urodzeni w Azowie