Odpowiedź odpornościowa, odpowiedź immunologiczna, reakcja odpornościowa lub immunologiczna – całokształt zmian, jakie zachodzą w organizmie pod wpływem kontaktu z antygenem. Każda odpowiedź odpornościowa składa się z: fazy indukcji, podczas której dochodzi do rozpoznania antygenu i jego prezentacji limfocytom; na tym etapie działają już czynniki nieswoiste; fazy efektorowej, podczas której czynniki nieswoiste działają nadal, ale jednocześnie zaczynają działać limfocyty, które w zasadzie przejmują kontrolę nad całą reakcją odpornościową.

Ze względu na mechanizmy, można wyróżnić: odpowiedź humoralną, odpowiedź komórkową.

Ze względu na swoistość: odpowiedź nieswoistą (wrodzoną), odpowiedź swoistą (nabytą).

Ze względu na szybkość reakcji i długość trwania: odpowiedź pierwotną, odpowiedź wtórną.

Zobacz też układ odpornościowy

Kategoria:Immunologia