Wieszczek (Pyrrhocorax graculus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Występuje w górach Eurazji i północno-zachodniej Afryki; generalnie jest osiadły. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony.
Podgatunki i zasięg występowania Wieszczek zamieszkuje w zależności od podgatunku: Pyrrhocorax graculus graculus – Europa Południowa od gór Półwyspu Iberyjskiego przez Pireneje, Alpy, góry Korsyki po góry Bałkanów oraz góry Atlas w północno-zachodniej Afryce. Wyjątkowo zalatuje w Tatry, w Polsce obserwowany ok. 5 razy (ale jeszcze w połowie XIX w. widziano niewielkie kolonie lęgowe). Pyrrhocorax graculus digitatus – góry Azji Mniejszej i Lewantu po Zagros i góry południowo-zachodniego Iranu. Pyrrhocorax graculus forsythi – góry Azji Środkowej od Afganistanu, przez Himalaje, Tienszan po Sajany i góry środkowych Chin.
Morfologia Wygląd Obie płci ubarwione jednakowo. Upierzenie całkowicie czarne z metalicznym połyskiem, najmocniejszym na skrzydłach. Dziób żółty, nogi czerwone. Młode podobne do dorosłych, ale bez połysku, z ciemnymi nogami i zazwyczaj ciemną końcówką dzioba. Wymiary średnie długość ciała: 34–38 cmrozpiętość skrzydeł: 75–80 cmmasa ciała: samce 194–277 g, samice 160–254 g
Ekologia i zachowanie Biotop Góry, zazwyczaj powyżej 1260 m n.p.m. (do 4000 m n.p.m. w Afryce i 3000 m n.p.m. w Alpach), w piętrze alpejskim. Na Bałkanach odnotowano go na 600 m n.p.m., a w Himalajach nawet na 8235 m n.p.m. 200px|mały|lewo|Gniazdo z jajami Gniazdo Na niedostępnych ścianach skalnych, rzadziej w szczelinach murów. Często gnieździ się kolonijnie. Jaja Wyprowadza jeden lęg w roku, składając w maju–czerwcu (Europa, Afryka) lub czerwcu-lipcu (Lewant) 3–5 białawych jaj, z różowym (rzadziej zielonkawym) tłem i ciemnobrązowymi lub czerwonawymi cętkami. Wysiadywanie Jaja wysiadywane są przez okres 18 do 21 dni wyłącznie przez samicę. Pożywienie Pokarm zarówno zwierzęcy (owady, mięczaki), jak i roślinny (jagody, nasiona).
Status zagrożenia i ochrona IUCN uznaje wieszczka za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy z 2021 roku, zawiera się w przedziale 1 090 000 – 2 750 000 dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji nie jest znany.
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Krukowate Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza