thumb|Widok budynku dworca od strony miasta thumb|Wnętrze hali dworcowej thumb|Dworzec nocą Biała Podlaska – stacja kolejowa w Białej Podlaskiej przy ul. Rondo Romana Dmowskiego 1, w województwie lubelskim, w Polsce. Położona jest na międzynarodowej linii kolejowej E 20 Berlin – Moskwa.

Ruch pasażerski Rok Wymianaroczna Wymianapasażerskana dobę Miejscew Polsce 2017 767 000 2100 bd. 2018 548 000 1500 bd. 2019 585 000 1600 230. 2020 366 000 1000 234. 2021 475 000 1300 209. 2022 693 500 1900 197. 2023 803 000 2200 190. 2024 841 800 2300 181.

Opis Przed przebudową funkcjonował jeden dwukrawędziowy peron wyspowy, na który dostać się można było przejściem w poziomie torów znajdującym się na wschodnim jego krańcu, przez tor nr 2. Przejście było chronione zaporami z napędem elektrycznym, opuszczanymi przez dyżurnego ruchu. Przez stację przechodził także tor bez krawędzi peronowej.

Aktualnie na stacji są dwa perony – pierwszy, jednokrawędziowy (tor nr 2), przyległy do budynku dworca i drugi – dwukrawędziowy (tory 1 i 3), połączony przejściem podziemnym z budynkiem dworca oraz terenami po drugiej stronie stacji, przy ul. Dokudowskiej, gdzie znajduje się parking. Ponadto przez stację przechodzi tor nr 5 bez dostępu do krawędzi peronowej.

Przed dworcem znajduje się przystanek komunikacji miejskiej, postój taksówek oraz monitorowany parking P+R.

Historia Budynek dworca Pierwotny budynek dworca kolejowego został wzniesiony w roku 1867 (tj. wraz z oddaniem do użytku drogi żelaznej) według projektu Alfonsa Ferdynanda Kropiwnickiego. Była to budowla parterowa typowa dla architektury carskiej Rosji. Budynek został spalony przez wycofujące się wojska rosyjskie w roku 1915. Budowę obecnego budynku, częściowo wykorzystującego ruiny po pierwotnym, zakończono w – autorem projektu był architekt Władysław Kwapiszewski. Obiekt ma ogromną dwukondygnacyjną facjatę, stylowo nawiązuje do renesansu. W środku znajduje się duży hol z antresolą i kilka pomieszczeń bocznych.

Na budynku dworca wiszą tablice pamiątkowe: upamiętniająca pobyt w 1920 roku Józefa Piłsudskiego, który na peronie dworca dekorował żołnierzy 34 pułku piechoty odznaczeniami bojowymi; tablica została wmurowana w pierwszą rocznicę śmierci marszałka ku czci kolejarzy poległych i pomordowanych w czasie II wojny światowej informująca, że dworzec nosi imię „Zesłańców Sybiru” Ponadto na pierwszym peronie znajdują się tablice prezentujące treści związane z imieniem dworca – historię zsyłek, losy zesłańców itp.

Wydarzenia 17 marca 2014 Zakończył się remont budynku dworcowego – m.in. przebudowano i dostosowano do potrzeb osób niepełnosprawnych halę główną, zainstalowano tablice w technologii LED wyświetlające informacje o najbliższych pociągach przyjeżdżających i odjeżdżających, wymieniono wszelkie instalacje i stolarkę okienną, uporządkowano okolice dworca i wybudowano parking, zainstalowano monitoring i instalację przeciwpożarową. W poczekalni rozpoczęła działalność galeria „Biała Lokomotywa”, prowadzona przez Gminny Ośrodek Kultury w Łomazach – prezentowane były materiały promujące szeroko pojęty region (także po białoruskiej stronie granicy) – historię, osobliwości, miejsca godne zwiedzania – oraz inne wystawy okolicznościowe. 31 sierpnia 2018 Została rozebrana kładka dla pieszych w ciągu ul. Łomaskiej, znajdująca się tuż za peronami w kierunku zachodnim. 17 września 2021 Dworcowi nadano imię „Zesłańców Sybiru”, a wydarzenie to upamiętniono wmurowaniem tablicy pamiątkowej. 27 maja 2022 Wewnątrz budynku odsłonięto tablicę poświęconą Czesławowi Niemenowi, który po repatriacji pierwsze kroki w Polsce postawił właśnie na bialskim dworcu. 14 października 2022 Otwarto tunel prowadzący na peron 2 (sam peron został udostępniony podróżnym na początku 2022 roku, prowadziło do niego tymczasowe przejście w poziomie torów). 12 marca 2023 Oddano do użytku przylegający do budynku dworca peron 1 wraz z torem nr 2.

Budowle związane W pobliżu dworca znajdują się zabytkowe: budynek jednokanałowej parowozowni z czasów budowy kolei warszawsko-terespolskiej (później, po zakończeniu obsługi parowozów, pełnił rolę kolejarskiej świetlicy, następnie był to obiekt handlowy, obecnie (styczeń 2018) nie jest zagospodarowany), wieża ciśnień, drewniany dom naczelnika stacji z pocz. wraz z parkiem.

Wieża ciśnień Została wzniesiona w latach 1926–1928. Zbiornik na wodę znajdujący się w budowli jest konstrukcją żelbetową o grubości ścianki i wysokości , przykryty drewnianą pokrywą; mieści wody. Poniżej zbiornika znajduje się ręcznie obsługiwany piec zapobiegający zamarzaniu wody w czasie mrozów. Wieża zaopatrywana była w wodę rurociągiem o średnicy i ciśnieniu z ujęcia nad Krzną w okolicach dzisiejszego mostu w ciągu Alei Tysiąclecia. Urządzenia te były sprawne do roku 1975. Nadmiar wody opuszczał zbiornik przez rurę przelewową wyprowadzoną na wschodnią stronę wieży.

Wieża zaopatrywała w wodę zarówno normalnotorową stację kolejową, jak i położoną opodal końcową stację wąskotorowej Bialskiej Kolei Dojazdowej.

W listopadzie wieża została sprzedana przez PKP S.A. prywatnemu inwestorowi, który zamierzał urządzić tu punkt gastronomii, hotel i mieszkanie. W maju 2021 wieża, w której nie dokonano żadnych prac adaptacyjnych do nowej roli, znowu została wystawiona na sprzedaż.

Galeria

Tablice pamiątkowe

Przypisy

Bibliografia Ziemia Bialska najciekawsze zabytki i miejsca, Pro-Info, Lublin 2006.

Linki zewnętrzne

Stacja kolejowa Biała Podlaska - Stacja kolejowa Bjela, Biała polska-org.pl

Stacja kolejowa Biała Podlaska Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Białej Podlaskiej Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w Polsce oddane do użytku w 1867