thumb|240px|Fotografia nagrobna Seweryny Szmaglewskiej thumb|240px|Grób Seweryny Szmaglewskiej na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Seweryna Szmaglewska-WiśniewskaPamięci Seweryny Szmaglewskiej – Wiśniewskiej, UM Piotrków Trybunalski 22 czerwca 2018. (ur. 11 lutego 1916 w Przygłowie koło Piotrkowa Trybunalskiego, zm. 7 lipca 1992 w Warszawie) – polska pisarka, prozaiczka i autorka powieści dla młodzieży Czarne Stopy.

Życiorys Córka Antoniego Szmaglewskiego, sekretarza gminy i Pelagii z BystrońskichPolski Słownik Biograficzny tom 48 s. 406.. Po śmierci rodziców była wychowywana przez swoją nauczycielkę Aleksandrę Matusiakową. Po ukończeniu żeńskiego Seminarium Nauczycielskiego im. Królowej Jadwigi w Piotrkowie Trybunalskim wyjechała do Warszawy, gdzie uczęszczała do Studium Społeczno-Oświatowego Wolnej Wszechnicy Polskiej. Następnie studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz w Łodzi. W latach 1942–1945 była więziona w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau. 18 stycznia 1945 pod Wodzisławiem Śląskim podjęła udaną próbę ucieczki z marszu śmierciJacek Lachendro, Ucieczki więźniów KL Auschwitz w czasie marszu śmierci. Pomoc mieszkańców Śląska dla uciekinierów, [w:] „Kierunek Loslau. Marsz ewakuacyjny więźniów oświęcimskich w styczniu 1945 roku”, Wodzisław Śląski 2016.. Następnie skierowała się w kierunku północno-wschodnim do Andrychowa, przygarnięta z koleżanką przez obcą kobietę a z czasem udała się jeszcze dalej od trasy marszu. Ostatecznie ukryła się w gospodarstwie Dolników w Boryni (dziś część Jastrzębia-Zdroju).

Po II wojnie światowej zamieszkała w Łodzi, w 1946 poślubiła architekta Witolda Wiśniewskiego i przeprowadziła się do Warszawy. Zeznawała podczas procesów norymberskich. Wieloletnia wiceprezes Rady Naczelnej ZBoWiD oraz członkini Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa.

W 1986, na podstawie jej książki o tematyce harcerskiej przygody pt. Czarne Stopy, powstał film fabularny pod tym samym tytułem, w reżyserii Waldemara Podgórskiego.

Pochowana na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kw. 18 E, rząd 3, grób 17).

Publikacje Dymy nad Birkenau (lektura do szkoły średniej za czasów PRL), 1945; Łączy nas gniew, 1955; Prosta droga Łukasza, 1955; Chleb i nadzieja, 1958; Zapowiada się piękny dzień, 1960; Czarne Stopy (dla młodzieży; lektura uzupełniająca do klasy 5. szkoły podstawowej), 1960; Puste miejsce przy stole, 1963; Więzienna krata: Antologia pamięci 1939-45 (opr.), 1964; Krzyk wiatru, 1965; Odcienie miłości, 1969; Niewinni w Norymberdze, 1972; Nowy ślad Czarnych Stóp, 1973; Wilcza jagoda 1977; Biała róża, 1983; Dwoje smutnych ludzi, 1986.

Odznaczenia i nagrody Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1960) Order Sztandaru Pracy I klasy (1978) Złoty Krzyż Zasługi (1953) Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” (1981) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)Uznanie dla twórców kultury/w/Trybuna Robotnicza, nr 170, 19 lipca 1984, s. 1–2. Krzyż Oświęcimski (1985)Stefan Oberleitner, Polskie ordery, odznaczenia i niektóre wyróżnienia zaszczytne 1705–1990: vademecum dla kolekcjonerów. Polska Rzeczpospolita Ludowa, 1944–1990, Wydawnictwo Kanion, 1992, s. 123. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967) Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (1987) Odznaka honorowa „Zasłużony dla Warmii i Mazur” (1965)Pisarze Ziem Zachodnich i Północnych obradują w Olsztynie, "Trybuna Ludu", nr 140, 22 maja 1965, s. 1. Medal „Bojownikom przeciwko faszyzmowi 1933–1945” (Niemiecka Republika Demokratyczna, 1960)„Trybuna Robotnicza”, nr 218, 13 września 1960, s. 2. Nagroda literacka "Złoty Kłos" przyznana przez czytelników Dziennika Ludowego (1969)Konkurs "Złotego Kłosa" rozstrzygnięty, "Dziennik Ludowy", nr 116, 16 maja 1969, s. 1. Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt twórczości literackiej ze szczególnym uwzględnieniem Dymów nad Birkenau i Niewinnych w Norymberdze (1973) Nagroda specjalna Głównej Kwatery ZHP za powieść Nowy ślad Czarnych Stóp (1979) Nagroda im. Ludwika Waryńskiego (1985) za książkę "Niewinni w Normberdze" (Książka i Wiedza, wyd. IV)Nagrody im. Ludwika Waryńskiego, "Trybuna Ludu", nr 118, 22 maja 1985, s. 1..

Patronat Seweryna Szmaglewska jest patronką Szkoły Podstawowej w Woźnikach.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Seweryna Szmaglewska w Katalogu Biblioteki Narodowej

Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie związani z Wolną Wszechnicą Polską Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oświęcimskim Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pisarze związani z Warszawą Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy prozaicy XX wieku Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Uczestnicy marszów śmierci Kategoria:Zmarli w 1992