Aidan Thomas Quinn (ur. 8 marca 1959 w Chicago) – amerykański aktor.
Był dwukrotnie nominowany do nagrody Emmy – za rolę prawnika Michaela Piersona, ukrywającego swój homoseksualizm i zarażonego AIDS w dramacie telewizyjnym NBC Wczesny mróz (An Early Frost, 1985) i jako senator Stanów Zjednoczonych Henry Laurens Dawes w westernie historycznym HBO Pochowaj me serce w Wounded Knee (Bury My Heart at Wounded Knee, 2007) w reżyserii Yves’a Simoneau.
Młodość Urodził się w Chicago w Illinois w rodzinie rzymskokatolickiej irlandzkich imigrantów jako jedno z pięciorga dzieci Teresy i Michaela Quinna. Wychowywał się w Rockford w Illinois z trzema braćmi – Declanem (ur. 1957), Jamesem i Paulem (ur. 1960, zm. 2015 w wieku 55 lat) oraz młodszą siostrą Marian. Jego ojciec był profesorem literatury angielskiej i irlandzkiej i często podróżował do Irlandii, gdzie zbierał materiały do pracy i zabierał Aidana ze sobą.
Po ukończeniu szkoły średniej Rockford West High School w Rockford, przeprowadził się do Dublina, gdzie występował w amatorskich teatrach. W 1978 w wieku dziewiętnastu lat przeniósł się do Chicago, gdzie kontynuował naukę w DePaul University. Kiedy miał dziewiętnaście lat pracował jako cieśla, dekarz, woźny w bibliotece i pomywacz, zanim zdał sobie sprawę, że chce zostać aktorem. Trenował w Piven Theatre Workshop, prowadzonym przez ojca Jeremy’ego Pivena w Evanston w Illinois.
Kariera W 1979 debiutował na profesjonalnej scenie w roli Jerry’ego Greena w spektaklu Człowiek w 605 (The Man in 605). Grał w Wisdom Bridge Theatre w Chicago w przedstawieniach: The Irish Hebrew Lesson, Szeherezada i Hamlet w roli tytułowego duńskiego księcia. Występował na Off-Broadwayu w sztukach Sama Sheparda – Szalony z miłości (Fool for Love, 1983) w roli Eddiego i Kłamstwo umysłu (A Lie of the Mind, 1985) jako Frankie.
Po gościnnym udziale w odcinku serialu familijnym ABC Amerykański sen (American Dream, 1981) – pt. „Romans Caseya” („Casey’s Romance”) jako Scooter z udziałem Stephena Machta, zadebiutował na kinowym ekranie w roli nastoletniego wyrzutka i piłkarza Johnny’ego Rourke’a, który zakochuje się w cheerleaderce z wyższych sfer (Daryl Hannah) w melodramacie komediowym Jamesa Foleya Buntownik z Eberton (Reckless, 1984). Następnie znalazł się w obsadzie komedii Rozpaczliwie poszukując Susan (Desperately Seeking Susan, 1985) z Rosanną Arquette i Madonną. W dramacie Rolanda Joffé Misja (The Mission, 1986) u boku Roberta De Niro i Jeremy’ego Ironsa zagrał postać Felipe’a Mendozy, zamordowanego przez starszego brata–najemnika–łowcy niewolników.
W 1986 zadebiutował jako reżyser teatralny przedstawienia Pracowity żywot (A Worker’s Life) Johna Turturro na scenie Ensemble Studio Theatre’s „Marathon ’86” w Nowym Jorku. W 1988 odniósł sukces na Broadwayu i zdobył nagrodę Theatre World za rolę Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa Tramwaj zwany pożądaniem (A Streetcar Named Desire) z Blythe Danner i Frances McDormand.
Powrócił na ekran w tytułowej roli Robinsona Crusoe w dramacie Crusoe (1989) z udziałem Timothy’ego Spalla, melodramacie Zabawa w Boga (At Play in the Fields of the Lord, 1991) z Tomem Berengerem, telewizyjnym dreszczowcu Kłamstwa bliźniaków (Lies of the Twins, 1991) z Isabellą Rossellini i Iman oraz melodramacie wojennym Wichry namiętności (Legends of the Fall, 1994) jako najstarszy z trzech braci Ludlowów z Bradem Pittem. W biograficznym dramacie wojennym Neila Jordana Michael Collins (1996) został obsadzony w roli terrorysty IRA, Harry’ego Bolanda. Kreacja Toma Bledsoe w dramacie Łowczyni piosenek (Songcatcher, 2000) przyniosła mu nagrodę specjalną Jury na Festiwalu Filmowym w Sundance. W telewizyjnej adaptacji powieści Marka Twaina Książę i żebrak (The Prince and the Pauper, 2000) pojawił się jako sir Miles Hendon.
Był narratorem dokumentalnych filmów historycznych – A&E Television Networks Irlandczycy w Ameryce (The Irish in America, 1995) i Out of Ireland: historia irlandzkiej emigracji do Ameryki (Out of Ireland: The Story of Irish Emigration to America, 1995), telewizyjnej produkcji muzycznej Młody Mesjasz (The Young Messiah, 2000), współczesnej adaptacji oratorium Mesjasz Georga Friedricha Händla, oraz serialu Od Tee do Greena: historia irlandzkiego golfa (From Tee to Green: The Story of Irish Golf, 2014).
Życie prywatne 1 września 1987 zawarł związek małżeński z aktorką Elisabeth Bracco, siostrę aktorki Lorraine Bracco. Mają dwie córki: Avę Eileen (ur. 1989), która ma spektrum autyzmu, i Mia (ur. 1998).
Filmografia Filmy 1984: Buntownik z Eberton (Reckless) – Johnny Rourke 1985: Rozpaczliwie poszukując Susan (Desperately Seeking Susan) – Dez 1985: Wczesny mróz (An Early Frost, TV) – Michael Pierson 1986: Misja (The Mission) – Felipe Mendoza 1987: Zasadzka (Stakeout) – Richard „Stick” Montgomery 1987: Wszyscy moi synowie (All My Sons, TV) – Chris Keller 1989: Doskonały świadek (Perfect Witness, TV) – Sam Paxton 1990: Cytrynowe trio (The Lemon Sisters) – Frankie McGuinness 1990: Opowieść podręcznej (The Handmaid’s Tale) – Nick 1990: Avalon – Jules Kaye 1991: Zabawa w Boga (At Play in the Fields of the Lord) – Martin Quarrier 1991: Kłamstwa bliźniaków (Lies of the Twins, TV) – James McEwen / Jonathan McEwan 1992: Wędrowna trupa (The Playboys) – Tom Casey 1992: Prywatna sprawa (A Private Matter, TV) – Bob Finkbine 1993: Benny i Joon (Benny & Joon) – Benny Pearl 1994: Frankenstein – kapitan Walton 1994: Wichry namiętności (Legends of the Fall) – Alfred Ludlow 1994: Blink jako detektyw John Hallstrom 1995: Nawiedzony (Haunted) – prof. David Ash 1995: Pod niebem Henrietty (The Stars Fell on Henrietta) – Don Day 1995: Lumiere i spółka (Lumière et compagnie) – w roli samego siebie 1996: Michael Collins – Harry Boland 1996: Sposób na Szekspira (Looking for Richard) – Richmond 1997: Wbrew przykazaniom (Commandments) – Seth Warner 1997: Zakazane terytorium (Forbidden Territory: Stanley’s Search for Livingstone, TV) – Henry Morton Stanley 1997: Misja specjalna (The Assignment) – porucznik kmdr. Annibal Ramirez / Carlos 1998: To jest mój ojciec (This Is My Father) – Kieran O’Dea (także producent wykonawczy) 1998: Totalna magia (Practical Magic) – Gary Hallet 1999: Koncert na 50 serc (Music of the Heart) – Brian Sinclair 1999: W moich snach (In Dreams) – Paul Cooper 2000: Łowczyni piosenek (Songcatcher) – Tom Bledsoe 2000: Ich dwóch (Two of Us, TV) – Paul McCartney 2000: Książę i żebrak (The Prince and the Pauper, TV) – Sir Miles Hendon 2001: Niesamowite opowieści (Night Visions) – Jeremy Bell 2002: Evelyn – Nick Barron 2002: Skradzione lato (Stolen summer) – Joe O’Malley 2003: Szkoła dla łobuzów (Song for a Raggy Boy) – William Franklin 2003: Benedict Arnold: kwestia honoru (Benedict Arnold: A Question of Honor, TV) – generał Benedict Arnold 2004: Jaskinie serca (Cavedweller, TV) – Clint Windsor 2004: Cień strachu (Shadow of Fear) – detektyw Scofield 2004: Chorał (Plainsong, TV) – Tom Guthrie 2004: Bobby Jones – Zamach geniusza (Bobby Jones: Stroke of Genius) – Harry Wardon 2004: Do zobaczenia w moich snach (See You in My Dreams, TV) – Joe F. Brown 2004: Droga po marzenia (Miracle Run, TV) – Douglas Thomas 2005: Empire Falls – David Roby 2005: Nine Lives – Henry 2005: Upodleni (The Exonerated, TV) – Kerry Max Cook 2005: Mayday (TV) – John Berry 2007: Ciemna materia (Dark Matter) – prof. Jacob Reiser 2007: Pochowaj me serce w Wounded Knee (Bury My Heart at Wounded Knee, TV) – Henry Dawes 2007: 32A – Frank Brennan 2008: Wild Child. Zbuntowana księżniczka (Wild Child) – Gerry Moore 2008: Książę Motor City (The Prince of Motor City, TV) – Charlie Hamilton 2009: Eklipsa (The Eclipse) – Nicholas Holden 2009: Przystojny Harry (Handsome Harry) – prof. Porter 2009: Blask tęczy (A Shine of Rainbows) – Alec O’Donnell 2010: W imię brata (The 5th Quarter) – Steven Abbate 2010: Dziewczyna i chłopak – wszystko na opak (Flipped) – Richard Baker 2010: Festival of Lights – Adem, ojczym Reshmy 2010: Jonah Hex – prezydent Ulysses Grant 2010: Klucz Sary (Sarah’s Key) – William Rainsferd 2010: Przekroczyć granicę (Across the Line: The Exodus of Charlie Wright) – Charlie Wright: amerykański bankier, który oszukuje miliardy i ucieka do Tijuany 2011: The Stand Up – Sandy Hardwick 2011: Tożsamość (Unknown) – Martin B. 2011: Nie ma tego złego (The Greening of Whitney Brown) – Henry Brown 2012: If I Were You – Derek 2012: Przypomniany (Allegiance) – podpułkownik Owens 2013: Rushlights – Cameron Brogden 2013: Ostatni strażnicy (The Last Keepers) – John Carver 2013: Zostań ze mną (Stay) – Dermot Fay 2018: Change in the Air – Moody 2021: Spiked – John Wilson 2022: Demaskator (Blacklight) – Gabriel Robinson 2023: Córka panny młodej (Daughter of the Bride) – Bruce Wright 2023: Cry from the Sea – ks. MacGabhann
Seriale 2004–2005: Brygada ratunkowa (Third Watch) – porucznik / kapitan John Miller 2005: Empire Falls – David Roby 2008: Na granicy prawa (Canterbury’s Law) – Matthew „Matt” Furey 2010: Białe kołnierzyki (White Collar) – prof. George Oswald 2011: Główny podejrzany (Prime Suspect) – porucznik Kevin Sweeney 2011: Trawka (Weeds) – Foster „Chuck” Klein 2012–2019: Elementary – kapitan Thomas „Tommy” Gregson 2021–2022: Prawo i porządek: sekcja specjalna – Burton Lowe 2024: Zaprzysiężeni (Blue Bloods) – detektyw Gus Vanderlip
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy teatralni Kategoria:Artyści związani z Chicago Kategoria:Ludzie urodzeni w Chicago Kategoria:Urodzeni w 1959