TVP3 Lublin (Telewizja Polska SA Oddział w Lublinie, Telewizja Lublin, dawniej TVL, TVL3, TVP Lublin, potocznie lubelska Trójka) – oddział terenowy Telewizji Polskiej obejmujący zasięgiem województwo lubelskie z siedzibą główną w Lublinie oraz redakcjami terenowymi w Białej Podlaskiej i Zamościu. Lubelski ośrodek rozpoczął nadawanie odrębnego programu 17 stycznia 1992 roku. Sztandarowym programem TVP3 Lublin jest serwis informacyjny Panorama Lubelska.
Kanał TVP3 Lublin nadawany jest ramach niekodowanego (bezpłatnego w odbiorze) trzeciego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej (MUX 3). Dostępny jest również w sieciach kablowych oraz można oglądać go za darmo w Internecie za pośrednictwem takich serwisów jak TVP Stream, TVP VOD i TVP GO.
Historia Lubelska redakcja telewizyjna 1 kwietnia 1982 roku po raz pierwszy redakcja lubelska zagościła na antenie II programu Telewizji Polskiej w ramach Telewizyjnego Kuriera Warszawskiego. Już 19 kwietnia tego samego roku uzyskała pewną samodzielność, emitując pierwsze wydanie Telewizyjnego Kuriera Województw. Początkowo raz w tygodniu, zaś od 15 lipca 1983 roku częstotliwość jego ukazywania się została zwiększona do dwóch wydań tygodniowo. W owym czasie kierownikiem redakcji był Tadeusz Chwałczyk. Grono „ludzi telewizji” było nad wyraz skromne, liczyło bowiem dwóch dziennikarzy: Marka Borowika i Jeremiego Karwowskiego oraz operatora kamery Marka Tarkę wraz z asystentem-dźwiękowcem Marianem Muszyńskim. Ze względu na brak jakiegokolwiek zaplecza technicznego montaż oraz emisja programów odbywała się w Warszawie. 12 stycznia 1985 roku w paśmie lokalnym TVP2 udostępnianym WOT na antenie pojawiła się Telewizyjna Panorama Lubelska – pierwszy program przygotowany nowoczesną techniką zapisu magnetycznego, całkowicie zrealizowany w Lublinie i wyemitowany z lubelskiego studia.
Utworzenie ośrodka w Lublinie Na początku 1992 roku powołano ośrodek Telewizji Polskiej w Lublinie, który jako drugi w Polsce podjął się nadawania programu lokalnego. Jego pierwszym dyrektorem został świeżo upieczony absolwent studiów reżyserskich – Olaf Olszewski. 1 stycznia 1992 roku nowo powstały lubelski ośrodek zaczął retransmitować zagraniczne kanały satelitarne – anglojęzyczny program Sky One oraz francuskojęzyczny TV5 z nadajnika przy ulicy Raabego, z którego dotąd transmitowano Dwójkę, natomiast 17 stycznia 1992 roku rozpoczął nadawanie własnego programu. W 1993 roku TV Lublin nadawała 4 godziny programu dziennie. W lubelskiej telewizji pracowało wówczas 22 dziennikarzy, dysponowano 58 metrowym studiem przerobionym ze studia radiowego, 3 kamerami Betacam i dostępem do czwartej, dwoma zestawami montażowymi oraz zbudowanym własnymi środkami zespołem emisyjnym. Powstało wtedy wiele ciekawych 20-30 minutowych audycji, m.in. Wokół Ludzkich Spraw, Album Lubelski, Babskie Gadanie, Koncert Życzeń, Telewizyjny Plac Zabaw, Sprawcy, motywy, ofiary, czy Zielono mi.
TVL – Lubelska „Trójka” Już w 1994 roku emisja programu wydłużyła się do 16 godzin dziennie i to bez retransmisji TV Polonia czy MTV pomimo skromnego zaplecza technicznego i ciężkich warunków pracy. W tym czasie ekipa TVL pracowała w budynku wynajętym od Radia Lublin. W połowie 1994 roku dyrektorem Trójki został Dobrosław Bagiński – artysta plastyk, absolwent PWSSP we Wrocławiu, który zaprojektował, używane przez następnych kilka lat, logo TVL – Telewizji Lublin. 5 września 1994 roku TVL wraz z pozostałymi ośrodkami TVP rozpoczęła emisję codziennego, początkowo prawie czterogodzinnego bloku wspólnych pasm programowo-reklamowych o charakterze ogólnopolskim pod nazwą TVP Regionalna.
1 grudnia 1994 roku powstała Lubelska TeleGazeta – lokalne wydanie teletekstu, emitowane wraz z programem Telewizji Lublin. Już latem następnego roku LTG osiągnęła objętość 700 stron, dostarczając widzom TVL3 dokładnych opisów propozycji programowych oraz rozbudowany serwis informacyjny z Lublina i Regionu, natomiast w grudniu 1995 roku osiągnęła już 900 stron. W 1996 roku Lubelska TeleGazeta uzyskała nowoczesny sprzęt do emisji lokalnego wydania teletekstu – generator produkcji niemieckiej firmy F. A. Bernhardt GmbH., stosowany wówczas przez europejskie stacje telewizyjne. Zagwarantował on bezbłędną emisję tysiąca dwustu stron, zwiększyła się też szybkość wybierania żądanych numerów oraz niezawodność działania i komfort odbioru.
W 1995 roku rozpoczęto budowę nowej siedziby wraz z trzema studiami: 300 m², 60 m² i 30 m², a w grudniu tego samego roku OTV Lublin otrzymał nowoczesny wóz transmisyjny (Avexco, Mercedes). Wiosną 1998 roku zakończyły się ogólne prace budowlane, zaś 24 kwietnia 1998 roku odbyło się uroczyste przekazanie budynku. W maju 1998 roku rozpoczął się ostatni etap prac: kosmetyka wnętrz, prace instalacyjne i montowanie sprzętu. Zasiedlenie budynku rozpoczęło się w sierpniu 1998 roku, a pierwsze programy zaczęły powstawać z początkiem 1999 roku.
Telewizja Lublin, dzięki pozwoleniom na dostęp do nowych częstotliwości, rozpoczęła wiosną 1997 roku montaż nowych nadajników i anten nadawczych, co radykalnie zwiększyło jej zasięg na w pełni regionalny. Od czerwca 1997 roku TVL nadawała swój program dzięki nowej antenie pracującej na silniejszym nadajniku z Bożego Daru na kanale 39 obejmując swym zasięgiem całe województwo lubelskie i część województw sąsiednich.
Telewizja Lublin w XXI wieku 3 marca 2002 roku program lubelskiego ośrodka rozpoczął nadawanie w ramach pasm lokalnych stacji informacyjno-regionalnej TVP3 jako TVP3 Lublin. 7 marca 2003 roku TVP3 Lublin zmieniła logo i oprawę graficzną tak jak pozostałe programy Telewizji Polskiej. 6 października 2007 roku lubelski program zmienił nazwę na TVP Lublin i nadawał do 31 sierpnia 2013 roku w ramach pasm lokalnych TVP Info. 30 grudnia 2010 roku program lokalny Telewizji Lublin ostatni raz był retransmitowany na antenie Dwójki. 29 kwietnia 2011 roku uruchomiono nadajnik MUX 3 z programem TVP Lublin z obiektu RTON Lublin/Raabego. Od 21 marca 2011 roku Telewizja Lublin nadaje w formacie panoramicznym 16:9. Program TVP Lublin był dostępny w MUX 3 jako druga wersja regionalna TVP Info z nadajnika RTON Rzeszów/Baranówka od 30 sierpnia 2011 roku do 1 czerwca 2012 roku. Od 25 lutego 2013 roku lubelski program regionalny można oglądać bezpłatnie w Internecie dzięki stronie internetowej i aplikacji TVP Stream. 17 czerwca 2013 roku wyłączono nadajniki analogowe TVP Lublin; tego samego dnia rozpoczęto nadawanie w trzecim multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej (MUX 3). Od 1 września 2013 roku do 2 stycznia 2016 roku program TVP Lublin był nadawany w TVP Regionalna.
2 stycznia 2016 roku ośrodek w Lublinie powrócił do wcześniejszej nazwy TVP3 Lublin. Od 14 lutego 2022 roku TVP3 Lublin można oglądać bezpłatnie dzięki aplikacji TVP GO dostępnej na systemach iOS i Android. 28 lutego 2022 roku lubelski ośrodek TVP otrzymał nowy wóz transmisyjny w technologii HD z możliwością szybkiej przebudowy do jakości 4K. W wozie znajdują się dwa stanowiska powtórkowe, najnowszy mikser wizji Sony, zaawansowany mikser audio (pozwalający m.in. obsługiwać dźwięk przestrzenny), zabezpieczenie systemów pozwalające działać nawet w przypadku awarii. Podobne wozy otrzymały również ośrodki w Gdańsku i Poznaniu, a ich połączenie w jedną całość daje możliwość realizacji wydarzeń nawet na 36 kamer jednocześnie. 27 czerwca 2022 roku ze względu na zmianę standardu nadawania na DVB-T2/HEVC (nie dotyczyło to MUX 3 i MUX 8) oraz tzw. refarming, czyli zwolnienie kanałów telewizyjnych w paśmie 700 MHz na potrzeby telefonii komórkowej w województwie lubelskim, uruchomiono sześć nowych nadajników oraz zwiększono moc emisji z dotychczasowych obiektów. 19 grudnia 2023 roku program TVP3 Lublin rozpoczął nadawanie w jakości HD.
Nadajniki naziemne TVP3 Lublin Nadajniki analogowe wyłączone 17 czerwca 2013 roku Telewizja Lublin swoim zasięgiem obejmowała byłe województwa lubelskie, chełmskie, zamojskie, a także części województwa m.in. bialskopodlaskiego, tarnobrzeskiego, radomskiego i przemyskiego. Typ obiektuNazwa obiektuCzęstotliwość (MHz)KanałCharakterystykapromieniowaniaPolaryzacjaMoc (kW)Data uruchomienia nadajnikaData wyłączenia nadajnika RTCN Lublin/Boży Dar 615,25 MHz 39 dookólna (ND) pozioma (H) 100 kW czerwiec 199717 czerwca 2013 RTCN Dęblin/Ryki 623,25 MHz 40 dookólna (ND) pozioma (H) 6,4 kW po 1997 roku17 czerwca 2013 RTON Biała Podlaska/Warszawska 767,25 MHz 58 dookólna (ND) pozioma (H) 1 kW 18 sierpnia 200617 czerwca 2013 SLR Kazimierz Dolny/Góry I 687,25 MHz 48 dookólna (ND) pozioma (H) 0,1 kW po 1997 roku17 czerwca 2013 Nadajniki TVP2 z wejściami lokalnymi TV Lublin (do 2010 roku) Typ obiektuNazwa obiektuCzęstotliwość (MHz)KanałCharakterystykapromieniowaniaPolaryzacjaMoc (kW)Data wyłączenia nadajnika RTCN Lublin/Piaski 487,25 MHz 23 dookólna (ND) pozioma (H) 500 kW17 czerwca 2013 RTCN Zamość/Tarnawatka 591,25 MHz 36 dookólna (ND) pozioma (H) 300 kW17 czerwca 2013 RTCN Dęblin/Ryki 639,25 MHz 42 dookólna (ND) pozioma (H) 200 kW17 czerwca 2013 Opracowano na podstawie materiału źródłowego.
Nadajniki cyfrowe DVB-T2 MUX 3 Wszystkie nadajniki są położone w województwie lubelskim z wyjątkiem nadajnika RTCN Łosice, który znajduje się w województwie mazowieckim. 27 czerwca 2022 roku ze względu na zmianę standardu nadawania na DVB-T2/HEVC w województwach lubelskim, mazowieckim, podlaskim i warmińsko-mazurskim (nie dotyczyło to MUX 3 i MUX 8) oraz tzw. refarming, czyli zwolnienie kanałów telewizyjnych na potrzeby telefonii komórkowej, niektóre emisje przeniesiono na nowe częstotliwości, uruchomiono nowe albo zwiększono moc emisji z dotychczasowych nadajników. 19 grudnia 2023 roku zmieniono standard nadawania nadajników MUX 3 na DVB-T2/HEVC. Typ obiektu Nazwa obiektu Częstotliwość (MHz) Kanał Charakterystykapromieniowania Polaryzacja Moc (kW)Data uruchomienia nadajnika RTCN Lublin/Piaski 490 MHz 23 dookólna (ND) pozioma (H) 110 kWDo 27 czerwca 2022 roku moc nadajnika wynosiła 100 kW.17 czerwca 2013 RTCN Siedlce/Łosice 570 MHz 33 dookólna (ND) pozioma (H) 50 kWDo 27 czerwca 2022 roku nadajnik działał na kanale 52 z mocą wynoszącą 100 kW.17 czerwca 2013 RTCN Zamość/Tarnawatka 594 MHz 36 dookólna (ND) pozioma (H) 50 kW17 czerwca 2013 RTCN Lublin/Boży Dar 490 MHz 23 dookólna (ND) pozioma (H) 25 kWDo 27 czerwca 2022 roku moc nadajnika wynosiła 20 kW.28 kwietnia 2014 RTCN Dęblin/Ryki 570 MHz 33 dookólna (ND) pozioma (H) 25 kWDo 27 czerwca 2022 roku nadajnik działał na kanale 52 z mocą wynoszącą 20 kW.17 czerwca 2013TONDubica Dolna570 MHz33dookólna (ND)pozioma (H)15 kW27 czerwca 2022TONCeliny Szlacheckie570 MHz33dookólna (ND)pozioma (H)11,5 kW27 czerwca 2022RONHrubieszów594 MHz36kierunkowa (D)pozioma (H)8 kW27 czerwca 2022TONCegielnia-Markowicze594 MHz36kierunkowa (D)pozioma (H)5 kW27 czerwca 2022 SLR Kazimierz Dolny/Góry I 490 MHz 23 kierunkowa (D) pozioma (H) 4 kWDo 27 czerwca 2022 roku nadajnik działał z mocą wynoszącą 2,5 kW z dookólnym systemem antenowym.17 czerwca 2013TONDobryń Duży570 MHz33kierunkowa (D)pozioma (H)2 kW27 czerwca 2022 RTON Lublin/Raabego 490 MHz 23 dookólna (ND) pozioma (H) 0,8 kWDo 27 czerwca 2022 roku moc nadajnika wynosiła 1 kW.29 kwietnia 2011SLRWłodawa/ul. Żołnierzy WiN 22a490 MHz23kierunkowa (D)pozioma (H)0,3 kW27 czerwca 2022 TSR Kraśnik/Lubelska 490 MHz 23 dookólna (ND) pozioma (H) 0,057 kW17 czerwca 2013 Wyłączone nadajniki cyfrowe DVB-T MUX 3 Typ obiektuNazwa obiektuCzęstotliwość (MHz)KanałCharakterystykapromieniowaniaPolaryzacjaMoc (kW)Data uruchomienia nadajnikaData wyłączenia nadajnikaRTCNLeżajsk/Giedlarowa594 MHz36dookólna (ND)pozioma (H)15 kW28 kwietnia 201427 czerwca 2022
Opracowano na podstawie materiału źródłowego
Programy TVP3 Lublin thumb|TVP3 Lublin zapewnia zaplecze medialne oraz oprawę wielu festiwali lubelskich Ramówka obejmuje m.in. programy informacyjne z regionu, publicystyczne, przyrodnicze, reportaże, transmisje z mszy świętych, transmisje sportowe oraz relacje z koncertów, spektakli i wystaw.
Programy własne (stan na wiosnę 2022)