thumb|Trasa 30. WP (1977)

thumb|14. WP, przygotowania do startu 6. etapu Szczecin-Rostock (8 maja 1961) thumb|upright|Plakat 8. WP (1955) thumb|upright|Znaczek 5. WP (1952) Wyścig Pokoju (czes. Závod Míru, , , niem. Friedensfahrt, fr. Course de la Paix) – największy amatorski wyścig kolarski po II wojnie światowej w Europie Wschodniej, organizowany w latach 1948–2006. W 2006 otrzymał kategorię 2.HC i należał do UCI Europe Tour.

Historia Wyścig organizowany w maju, od 1948, początkowo na trasie Warszawa – Praga i Praga – Warszawa, przez dzienniki-organy partii komunistycznych: „Trybunę Ludu” (PRL, wcześniej przez „Głos Ludu”) i „Rudé právo” (CSRS) oraz związki kolarskie Polski i Czechosłowacji. Od 1952 współorganizatorem został dziennik-organ SED „Neues Deutschland” i związek kolarski NRD, odtąd wyścig odbywał się na trasie Warszawa – Berlin – Praga (co rok rozpoczynał się w jednym z tych miast). W latach 1985–1986 współorganizatorem wyścigu był także dziennik „Prawda” i związek kolarski ZSRR (1985 wyścig był także rozgrywany w Moskwie, a 1986 – w Kijowie, .

Po upadku bloku wschodniego w 1989 wyścig stopniowo tracił na znaczeniu głównie w związku z profesjonalizacją kolarstwa w krajach Europy Środkowo-Wschodniej i tym samym odejściem od amatorstwa. Od 1993 organizowany tylko w Czechach (część etapów w Polsce i Niemczech). W 2005 wyścig się nie odbył z powodu braku środków finansowych i sponsorów. W 2006 trasa wyścigu po raz pierwszy przebiegała przez Austrię – start odbył się 13 maja w Linzu, meta – 20 maja w Hanowerze (była to ostatnia edycja wyścigu). Od 2007 wyścig nie jest rozgrywany z powodów finansowych.

Do 1958 trasa wyścigu w Polsce biegła przez Wrocław, Katowice i Łódź. Od 1959 miastem etapowym był także Kraków. W 1961 wyścig zaplanowano przez Bydgoszcz i Poznań, a w latach 70. z uwagi na dobrą bazę lokalową miastem etapowym był często Toruń.

Zwycięzcy Zwycięzcy indywidualni Rok Trasa Długość Etapy Zwycięzca1948Warszawa – Praga842 km5August Prosenik Jugosławia1948Praga – Warszawa1144 km8Aleksandar Zorić Jugosławia1949Praga – Warszawa1259 km8Jan Veselý 1950Warszawa – Praga1539 km9Willy Emborg 1951Praga – Warszawa1544 km9Kaj Allan Olsen 1952Warszawa – Berlin – Praga2135 km12Ian Steel 1953Bratysława – Berlin – Warszawa2231 km12Christian Pedersen 1954Warszawa – Berlin – Praga2051 km13Eluf Dalgaard 1955Praga – Berlin – Warszawa2214 km13Gustav-Adolf Schur 1956Warszawa – Berlin – Praga2212 km12Stanisław Królak 1957Praga – Berlin – Warszawa2220 km12Nenczo Christow 1958Warszawa – Berlin – Praga2210 km12Piet Damen 1959Berlin – Praga – Warszawa2057 km13Gustav-Adolf Schur 1960Praga – Warszawa – Berlin2290 km13Erich Hagen 1961Warszawa – Berlin – Praga2435 km13Jurij Mielichow 1962Berlin – Praga – Warszawa2407 km14Gajnan Sajdchużyn 1963Praga – Warszawa – Berlin2568 km15Klaus Ampler 1964Warszawa – Berlin – Praga2246 km14Jan Smolík 1965Berlin – Praga – Warszawa2318 km15Giennadij Lebiediew 1966Praga – Warszawa – Berlin2340 km15Bernard Guyot 1967Warszawa – Berlin – Praga2307 km16Marcel Maes 1968Berlin – Praga – Warszawa2352 km14Axel Peschel 1969Warszawa – Berlin2036 km15Jean-Pierre Danguillaume 1970Praga – Warszawa – Berlin1976 km15Ryszard Szurkowski 1971Warszawa – Berlin – Praga1895 km14Ryszard Szurkowski 1972Berlin – Praga – Warszawa2025 km14Vlastimil Moravec 1973Praga – Warszawa – Berlin2076 kmP, 16, ERyszard Szurkowski 1974Warszawa – Berlin – Praga1806 km14Stanisław Szozda 1975Berlin – Praga – Warszawa1930 kmP, 13Ryszard Szurkowski 1976Praga – Warszawa – Berlin1974 kmP, 14Hans-Joachim Hartnick 1977Warszawa – Berlin – Praga1648 km13Aavo Pikkuus 1978Berlin – Praga – Warszawa1796 kmP, 12Aleksandr Awierin 1979Praga – Warszawa – Berlin1942 kmP, 14Siergiej Suchoruczenkow 1980Warszawa – Berlin – Praga2089 kmP, 14Jurij Barinow 1981Berlin – Praga – Warszawa1890 kmP, 14Szachit Zagretdinow 1982Praga – Warszawa – Berlin1946 kmP, 12Olaf Ludwig 1983Warszawa – Berlin – Praga1899 kmP, 12Falk Boden 1984Berlin – Praga – Warszawa1689 kmP, 11Siergiej Suchoruczenkow 1985Praga – Moskwa – Warszawa – Berlin1712 kmP, 12Lech Piasecki 1986Kijów – Warszawa – Berlin – Praga2138 kmP, 15Olaf Ludwig 1987Berlin – Praga – Warszawa1987 kmP, 14Uwe Ampler 1988Bratysława – Katowice – Berlin2013 kmP, 13Uwe Ampler 1989Warszawa – Berlin – Praga1927 km12Uwe Ampler 1990Berlin – Slušovice – Bielsko-Biała1595 kmP, 11Ján Svorada 1991Praga – Warszawa1261 kmP, 9Wiktor Rżaksinski 1992Berlin – Karpacz – Mladá Boleslav1348 kmP, 9Steffen Wesemann 1993Tabor – Nový Bor1342 kmP, 9Jaroslav Bílek 1994Tábor – Trutnov1354 kmP, 9Jens Voigt 1995Czeskie Budziejowice – Oberwiesenthal – Brno1379 kmP, 10Pavel Padrnos 1996Brno – Żywiec – Lipsk1703 kmP, 10Steffen Wesemann 1997Poczdam – Żywiec – Brno1629 kmP, 10Steffen Wesemann 1998Poznań – Karlowe Wary – Erfurt1591 km10Uwe Ampler 1999Znojmo – Polkowice – Magdeburg1613 km10Steffen Wesemann 2000Hanower – Kudowa-Zdrój – Praga1608 km10Piotr Wadecki 2001Łódź – Pilzno – Poczdam1611 km10Jakob Piil 2002České Budějovice – Chemnitz – Warszawa1470 km10Ondřej Sosenka 2003Ołomuniec – Wałbrzych – Erfurt1552 km9Steffen Wesemann 2004Bruksela – Wrocław – Praga1580 km9Michele Scarponi 2005 wyścig nie odbył się2006Linz – Karlowe Wary – Hanower1297 km8Giampaolo Cheula

Legenda P = Prolog E = Epilog

Zwycięzcy drużynowi 1948 – 1949 – 1950–51 – 1952 – 1953 – 1954–55 – 1956 – 1957 – 1958–59 – 1960 – 1961–62 – 1963–64 – 1965–66 – 1967–68 – 1969 – 1970 – 1971–72 – 1973–74 – 1975–81 – 1982–83 – 1984–86 – 1987 – 1988 – 1989 – 1990 – 1991 – 1992 – 1993 – 1994 – 1995 – 1996–97 – Team Telekom 1998–99 – Mróz 2000 – Nuerberber 2001 – Team Telekom 2002 – Mróz 2003 – CCC-Polsat 2004 – T-Mobile Team 2006 – Unibet.com

Rekordziści Wyścigu Pokoju (1948-2006) uwaga: wszystkie dane zaczerpnięto z niemieckiego portalu poświęconego temu wyścigowi

Najwięcej zwycięstw w klasyfikacji generalnej (indywidualnie) 5-krotnie Steffen Wesemann : 1992, 1996, 1997, 1999, 2003 4-krotnie Ryszard Szurkowski : 1970, 1971, 1973, 1975 Uwe Ampler /: 1987, 1988, 1989, 1998 2-krotnie Gustav-Adolf Schur : 1955 i 1959 Siergiej Suchoruczenkow : 1979 i 1984 Olaf Ludwig : 1982 i 1986

Najwięcej zwycięstw w klasyfikacji generalnej (drużynowo) 20-krotnie (w latach 1956–1988) 11-krotnie / (w latach 1953–1992) 9-krotnie (w latach 1948–1995) 5-krotnie (w latach 1950–1990) 4-krotnie Team Telekom/T-Mobile Team (w latach 1996–2004) 3-krotnie Mróz (w latach 1998–2002) 2-krotnie (w latach 1993–1994)

Najwięcej zwycięstw etapowych (indywidualnie) 38 etapów Olaf Ludwig (w tym: 12 etapów jazdy indywidualnej na czas) 18 etapów Steffen Wesemann (w tym: 3 etapy jazdy na czas) 16 etapów Jan Veselý 14 etapów Stanisław Szozda (w tym: 1 prolog – etap jazdy na czas) 13 etapów Ryszard Szurkowski (w tym: 3 etapy jazdy na czas) 12 etapów Vlastimil Ružička 11 etapów Aleksiej Pietrow (w tym: 2 etapy jazdy na czas) 10 etapów Walerij Lichaczow Danilo Hondo 9 etapów Gustav-Adolf Schur Uwe Ampler / (w tym: 5 etapów jazdy na czas) 8 etapów Jurij Mielichow Uwe Raab 6 etapów Jan Smolík (w tym: 1 etap jazdy na czas) Zenon Czechowski Antonín Bartoníček Szachit Zagretdinow Dżamolidin Abdużaparow 5 etapów Egon Adler Anatolij Czerepowicz Klaus Ampler (w tym: 1 etap jazdy na czas) Dieter Mickein Mircea Romașcanu Krzysztof Sujka Riho Suun Bert Dietz / Jacek Mickiewicz Pavel Padrnos (w tym: 3 etapy jazdy na czas)

Najwięcej zwycięstw etapowych (w jednej edycji) 7 etapów Olaf Ludwig (w 1986: 3., 4., 5., 8., 9., 13., 15.) Steffen Wesemann (w 1996: 1., 2., 4., 6., 9., 10., 11.) 6 etapów Walerij Lichaczow (w 1973: 1., 5., 6., 11., 14., 16.) Stanisław Szozda (w 1974: 6., 9., 10., 11., 12., 14.) 5 etapów Jan Veselý (w 1949: 1., 2., 4., 6., 7.) Jurij Mielichow (w 1961: 2., 5., 9., 12., 13.) Aleksiej Pietrow (w 1962: 3., 5., 12., 13., 14.) 4 etapy Vlastimil Ružička (w 1950: 3., 4., 6., 8. oraz w 1951: 4., 5., 8., 9.) Manfred Weißleder (w 1960: 4., 7., 8., 10.)

Najwięcej kolejnych zwycięstw etapowych (w jednej edycji) 4 etapy Stanisław Szozda (w 1974: 9., 10., 11., 12.) 3 etapy Aleksiej Pietrow (w 1962: 12., 13., 14.) Michael Milde (w 1972: 2., 3., 4.) Olaf Ludwig (w 1986: 3., 4., 5.) Uwe Ampler (w 1987: 8., 9., 10.) Steffen Wesemann (w 1996: 9., 10., 11.) Olaf Pollack (w 2002: 1., 2., 3.)

Najwięcej etapów w koszulce lidera klasyfikacji indywidualnej 49 etapów Ryszard Szurkowski (w latach 1969–1975) 30 etapów Steffen Wesemann (w latach 1992–2003) 20 etapów Jan Smolík (w latach 1964–1967) Uwe Ampler (w latach 1986–1998) 17 etapów Olaf Ludwig (w latach 1980–1988) 16 etapów Aavo Pikkuus (w latach 1974–1978) 15 etapów Gustav-Adolf Schur (w latach 1955–1960) 14 etapów Szachit Zagretdinow (w latach 1981–1982) 13 etapów Siergiej Suchoruczenkow (w latach 1979–1984) 12 etapów Jurij Mielichow (w latach 1959–1961) Hans-Joachim Hartnick (w latach 1975–1976) Lech Piasecki (w 1985) 11 etapów Bernard Guyot (w 1966) 10 etapów Jan Veselý (w latach 1948–1952) Władimir Czerkasow (w 1968) Jurij Barinow (w 1980) Jozef Regec (w 1986) 9 etapów Nenczo Christow (w 1957) Giennadij Lebiediew (w 1965) Raimondas Rumšas (w latach 1994–1999) 8 etapów Piet Damen (w 1958) Uwe Raab (w latach 1983–1989) Jacek Mickiewicz (w latach 1991–1997) František Trkal (w latach 1993–1994) 7 etapów Christian Pedersen (w 1953) Gajnan Sajdchużyn (w 1962) Oleg Czużda (w 1983) Ján Svorada (w 1990) Danilo Hondo (w latach 1999–2006) 6 etapów Kaj Allan Olsen (w 1951) Mieczysław Wilczewski (w 1954) Władisław Nielubin (w 1972) Tadeusz Mytnik (w 1974) Nenczo Stajkow (w latach 1979–1984) Piotr Wadecki (w 2000) Ondřej Sosenka (w 2002) 5 etapów August Verhaegen (w 1963) Aleksiej Pietrow (w 1965) Stanisław Szozda (w latach 1974–1976) Aleksandr Awierin (w 1978) Jens Voigt (w 1994) Pavel Padrnos (w 1995) Uwe Peschel (w 2001) Michele Scarponi (w 2004)

Najwięcej etapów w koszulce lidera klasyfikacji sprinterskiej 55 etapów Olaf Ludwig 25 etapów Ryszard Szurkowski 15 etapów Walerij Lichaczow 14 etapów Jurij Dmitriew 13 etapów Josef Haeseldockx Michael Schiffner Falk Boden Ján Svorada / 12 etapów Anatolij Czerepowicz Axel Peschel Jacek Mickiewicz 10 etapów Manfred Dähne Theo Smit Jan Jankiewicz

Najwięcej etapów w koszulce lidera klasyfikacji górskiej 21 etapów Ryszard Szurkowski Uwe Ampler 18 etapów Siergiej Suchoruczenkow 14 etapów Arkadiusz Wojtas 12 etapów Tadeusz Wojtas Jaroslav Bílek 11 etapów Siergiej Morozow 10 etapów Jan Brzeźny

Najwięcej etapów w koszulkach liderów klasyfikacji drużynowej (1951-1989) 218 etapów 115 etapów 74 etapy 39 etapów 11 etapów 9 etapów 8 etapów 7 etapów: , , 3 etapy

Przypisy

Linki zewnętrzne

Wacław Dubiański, Wyścig wojny, www.tygodnik.com.pl Przed Wyścigiem Pokoju – Polska Kronika Filmowa 16/51, Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej 1 maja rozpoczyna się VI Wyścig Pokoju – Polska Kronika Filmowa 18/53, Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej Z VI Wyścigu Pokoju – Polska Kronika Filmowa 21/53, Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej