thumb|Akant miękki Akant (Acanthus L.; z gr. = ákanthos) – rodzaj roślin należących do rodziny akantowatych (Acanthaceae). Obejmuje ok. 30 gatunków. Występują one w strefie tropikalnej i subtropikalnej Starego Świata, z jednym gatunkiem sięgającym północnej Australii. W Europie rosną trzy gatunki. Rośliny te rosną zarówno na pustyniach, jak i w lasach namorzynowych, na suchych stokach i w widnych lasach. Wiele gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne. Motyw liścia akantu miękkiego lub kłującego jest od Starożytności wykorzystywanym ornamentem w architekturze. Niektóre gatunki wykorzystywane są lokalnie w ziołolecznictwie.
Morfologia thumb|Akant kłujący Pokrój Byliny, krzewy (do 3 m wysokości) lub rzadziej rośliny jednoroczne. Pędy prosto wzniesione lub płożące. Liście Naprzeciwległe lub zebrane w rozetę przyziemną, ogonkowe. Blaszka liściowa całobrzega lub wcinana, często kolczasta na brzegu. Kwiaty Zebrane w kłosowate kwiatostany szczytowe. Kwiaty wsparte są wygiętymi, jajowatymi i kolczastymi przysadkami. Kielich tworzony jest przez cztery działki, z których górna tworzy okazałą wargę osłaniającą od góry kwiat, dwie boczne są krótkie i wąskie, dolna działka tworzy mniejszą wargę dolną, wyciętą na końcu. Płatki korony zrośnięte są u nasady w rurkę, którą kończy pojedyncza, trójłatkowa warga. Korona ma barwę białą, zieloną, różową lub czerwoną. Pręciki cztery, na tęgich, sztywnych nitkach. Zalążnia górna, dwukomorowa, z dwoma zalążkami w każdej z komór. Szyjka słupka pojedyncza, cienka, zakończona rozwidlonym znamieniem. Owoce Torebki elipsoidalne, kilkunasienne.
Systematyka Rodzaj z plemienia Acantheae z podrodziny Acanthoideae w obrębie rodziny akantowatych Acanthaceae.
Wykaz gatunków Acanthus arboreus Forssk. Acanthus austromontanus Vollesen Acanthus carduaceus Griff. Acanthus caudatus Lindau Acanthus dioscoridis L. Acanthus ebracteatus Vahl Acanthus eminens C.B.Clarke Acanthus flexicaulis Bremek Acanthus gaed Lindau Acanthus greuterianus Snogerup, B.Snogerup & Strid Acanthus guineensis Heine & P.Taylor Acanthus hirsutus Boiss. Acanthus hungaricus (Borbás) Baen. – akant długolistny Acanthus ilicifolius L. Acanthus kulalensis Vollesen Acanthus latisepalus C.B.Clarke Acanthus leucostachyus Wall. ex Nees Acanthus longibracteatus Kurz Acanthus mayaccanus Büttner Acanthus mollis L. – akant miękki Acanthus montanus (Nees) T.Anderson Acanthus polystachius Delile Acanthus sennii Chiov. Acanthus seretii De Wild. Acanthus spinosus L. – akant kłujący Acanthus ueleensis De Wild. Acanthus villaeanus De Wild. Acanthus volubilis Wall. Acanthus xiamenensis R.T.Zhang
Zastosowanie Roślina ozdobna: od czasów starożytnych sadzona w parkach i ogrodach. Liście były motywem dekoracyjnym.
Akant w sztuce thumb|Kapitel kolumny korynckiej zdobny w stylizowane liście akantu Dzięki swojemu wyglądowi akant stał się motywem dekoracyjnym w postaci stylizowanego liścia śródziemnomorskiej rośliny (patrz akant (ornament)). Motyw ten występował w architekturze starożytnej Grecji i Rzymu, później powtarzany był w renesansie, baroku i klasycyzmie.
Przypisy
Kategoria:Akantowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza