Racławice Śląskie (daw. Racławice NiemieckieMapa WIG z 1934., Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()., ) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na skraju Obniżenia Prudnickiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Osobłoga.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.
Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 1458 osób.
Geografia Położenie Racławice Śląskie znajdują się w południowo-zachodniej części Polski. Leżą na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Racławice Śląskie położone są w południowej części województwa opolskiego, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek, tuż przy granicy z gminą Lubrza. Swoim obszarem administracyjnym bezpośrednio sąsiadują z terytorium Czech od strony zachodniej. Należą do Euroregionu Pradziad.
Sołectwo Racławice Śląskie obejmuje obręb wsi Racławice Śląskie. Zajmuje powierzchnię 16,2 km². Graniczy z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Nowy Browiniec, Wierzch, Dzierżysławice, Klisino, Pomorzowice, Laskowice.
Wieś leży na Nizinie Śląskiej, w pobliżu Gór Opawskich. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Racławice Śląskie znajdują się w granicach mikroregionów Obniżenie Prudnickie (318.58.5), Wysoczyzna Bialska (318.58.1) i Dolina Górnej Osobłogi (318.58.6). W obszarze wsi przepływają rzeka Osobłoga. Na południowy zachód od miejscowości znajduje się ujście rzeki Prudnik do Osobłogi, w pobliżu tak zwanej „czeskiej tamy”.
W południowej części Racławic Śląskich znajduje się łąka o nazwie Racławickie Łąki (również Ałenwiza). Wieś leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).
Środowisko naturalne W Racławicach Śląskich panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Racławic Śląskich wynoszą 623 mm. Dominują wiatry zachodnie.
Nazwa Nazwa wsi miała pochodzenie słowiańskie. Ma ona wywodzić się od jej założyciela, Czecha o imieniu Racław lub Razlav. Wieś nazywana była Raßlawicz major (Racławice Wielkie). Niemiecka nazwa Rassilwicz pojawia się po raz pierwszy w 1417. W 1531 wieś nazywano Raßlawitz teutonicalis (Racławice Niemieckie), natomiast w 1534 używana była niemiecka nazwa Deutsch Rasselwitz, która przetrwała do 1945.
W Spisie miejscowości województwa śląsko-dąbrowskiego łącznie z obszarem ziem odzyskanych Śląska Opolskiego wydanym w Katowicach w 1946 wieś wymieniona jest pod polską nazwą Racławice. 12 listopada 1946 nadano miejscowości nazwę Racławice ŚląskieRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()..
W historycznych dokumentach nazwę miejscowości wzmiankowano w różnych językach oraz formach: Insuper nostram uillam Razlawiz (1252), Rasslawicz (1317), Raszlawicz, Rasslawicz (1319), Raslawicz (1371), Major Rasslawicz (1387), Rassilwicz (1408), Raslawicz (1409), Raslawicz (1447), Raslawicz teutonicalis (1531), Deutsch Raselwitz (1534), Rasselwitz (1571), Ratzlawitz (1580), Deutsch Rasslawitz (1635), in villa Deutsch-Rasselwitz (1679), ex pago Teutonicali Raslaviensi (1686), postea Teuto-Raslavitii (1687), in pago Deutsch-Rosslawitz (1687), Teutsch Raslwitz (1736), Deutsch Raschelwitz (1743), Deutsch-Raßelwitz (1784), Rasselwitz, Deutsch- (1845), Racławice Niemieckie, niem. Rasselwitz deutsch (1888), Racławice – Deutsch Rasselwitz (1939), Deutsch Rasselwitz – Racławice Śląskie, -ic, racławicki (1946), Racławice Śląskie, -wic, -kich (1982).
Historia mały|lewo|upright|Nieoficjalny herb wsi Racławice Śląskie Przedlokacyjna osada na terenie późniejszych Racławic Śląskich została zniszczona w 1241 w czasie najazdu Mongołów. Wieś była lokowana w XIII wieku na prawie niemieckim. Wówczas znajdowały się na terenie Królestwa Czech, w pobliżu granicy z księstwem opolskim. Pierwsza wzmianka o istnieniu wsi pochodzi z 29 września 1252 z dokumentu biskupa ołomunieckiego Bruna ze Schauenburga, według którego Razlawiz iuxta Hocenploc () były własnością założonego w 1063 biskupstwa ołomunieckiego.
Według sołtysa racławickiego Mykuschiusa Sedlnitzky’ego, wzmiankowanego w dokumencie księżnej opolskiej i pani na Głogówku Eufemii z 1417, osada słowiańska o nazwie Razlawiz została zniszczona w latach 1240–1241 przez Mongołów wycofujących się spod Legnicy w kierunku Bramy Morawskiej, a w latach 1241–1252 została zasiedlona na prawie niemieckim na zlecenie biskupa Bruna ze Schauenburga. W 1337 król czeski Jan Luksemburski przekazał ziemię prudnicką księciu niemodlińskiemu Bolesławowi Pierworodnemu. Proboszcz Johannes z Racławic Śląskich wzmiankowany jest w 1371, co oznacza, że już wtedy stał tu kościół. W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego. Według urbarza z 1534, w Racławicach Śląskich były 84 łany dziedziczne, co wskazuje na to, że w czasie lokacji znajdowały się tutaj 84 gospodarstwa chłopskie. mały|upright|Pieczęć Racławic Śląskich (1723) W czasie wojny trzydziestoletniej przez Racławice Śląskie wielokrotnie przechodziły szwedzkie wojska, które dręczyły mieszkańców m.in. paląc domy i żądając wyżywienia. Około 1643 roku (niemieckie kroniki błędnie podają rok 1633) na pagórku znajdującym się na granicy Racławic Śląskich, Laskowic oraz Slezskich Pavlovic, w miejscu, gdzie według legendy pochowany został szwedzki oficer, wzniesiona została trójboczna kolumna o wysokości 4,5 m nazywana „Szwedzkim Słupem”, odrestaurowana w 2001. mały|Racławice Śląskie (T. Rashwitz) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na polskojęzycznej mapie z 1772 Na podstawie karolińskiego katastru z 1723, w Racławicach Śląskich było 57 chłopów, 37 zagrodników i 15 chałupników na błoniach. Sołtys hodował 72 owce, 7 krów i 2 maciory, zaś chłopi hodowali razem 1146 owiec, 173 krowy i 56 macior, a pozostali mieszkańcy 76 krów i 3 maciory. Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. Z mapy wojennej króla Fryderyka Wielkiego z 1753 wynika, że we wsi było 112 koni. Na wiosnę 1789 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła. mały|lewo|upright|Pieczęć Racławic Śląskich (1897) Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu na kartuszu lemiesz pługa w pas, nad nim ostrze kosy w pas, po prawej stronie kartusza G, po lewej stronie kartusza S, pod literami rośliny, a w otoku napis: DEUTSCH-RASSELWITZ / NEUSTÄDTER KREIS (). Proboszcz Karl Hauschke założył w 1876 nowy cmentarz. W tym samym roku w Racławicach Śląskich została otwarta stacja kolejowa znajdująca się na trasie Katowice–Legnica. Pierwszy kamienny most kolejowy w Racławicach zbudowany w 1875 runął 28 lat później, w wyniku powodzi w 1903. Obecna, stalowa konstrukcja, została wykonana w 1904. mały|Zniszczony most kolejowy nad Osobłogą Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 2931 mieszkańców Racławic Śląskich 2862 posługiwało się językiem niemieckim, 50 językiem polskim, a 19 było dwujęzycznych. Po I wojnie światowej w Racławicach Śląskich, na skrzyżowaniu dróg do Prudnika, Głogówka i Głubczyc, powstał pomnik upamiętniający mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas wojny.
W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Racławice Śląskie znalazły się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem. Do głosowania uprawnionych było w Racławicach Śląskich 2530 osób, z czego 1635, ok. 64,6%, stanowili mieszkańcy (w tym 1580, ok. 62,5% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 2496 głosów (ok. 98,7% uprawnionych), w tym 2491 (ok. 99,8%) ważne; za Niemcami głosowało 2476 osób (ok. 99,2%), a za Polską 15 osób (ok. 0,6%). W Racławicach Śląskich działało przejście graniczne na czas głosowania. W nocy 3 maja 1921 roku, na początku III powstania śląskiego w ramach akcji „mosty” przeprowadzonej przez grupę Wawelberg pięcioosobowy zespół powstańczy pod dowództwem pchor. Józefa Sibera podjął próbę wysadzenia mostu kolejowego w Racławicach Śląskich. Ładunek wybuchowy umieszczony przez powstańców eksplodował powodując uszkodzenia, ale konstrukcja nie zawaliła się. Część oddziału została po incydencie złapana, ale z braku dowodów wypuszczono ich na wolność. W okresie III powstania śląskiego, Racławice Śląskie były jednym z miejsc zakwaterowania członków Freikorpsu „Oberland”, którzy 11 maja 1921 przybyli do Prudnika z Bawarii. We wsi utworzono lokalny oddział Prudnickiej Powiatowej Kasy Oszczędności.
W okresie II wojny światowej w Racławicach Śląskich pracowali robotnicy przymusowi z Polski, m.in. z miejscowości: Goleszów, Poręba, Dąbrowa Górnicza, Dobrogościce, Zagórze, Myszków, Cieszyn, Sopotnia Wielka, Czeladź i Sosnowiec. W styczniu 1945 przez Racławice Śląskie przeszły kolumny więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych. W toku tzw. „marszu śmierci” wiele osób zmarło lub zostało zamordowanych przez Niemców. Na trasie między Racławicami Śląskimi i Laskowicami w ciągu jednego dnia zastrzelono 10 więźniów. W wyniku działań wojennych zginęło 231 żołnierzy z Racławic Śląskich, a także 161 cywilów. W marcu 1945 wieś była jedną z miejscowości powiatu prudnickiego, które zostały przystosowane przez Niemców do obrony przed Armią Czerwoną. Została ona otoczona rowem. Zajęli ją zmierzający do Prudnika żołnierze 1 Frontu Ukraińskiego. Zabudowa miejscowości została zniszczona w 30%.
Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. Wówczas w Racławicach Śląskich rozpoczęło się wysiedlanie ludności niemieckiej i napływ ludności polskiej z centralnej i wschodniej Polski (Kresów Wschodnich). W większości byli to mieszkańcy miast: Rożyszcze i Horodenka oraz wsi: Baranówka, Kozowa i Kozówka. Niemieckojęzyczna ludność została wysiedlona na zachód 27 czerwca 1946.
W latach 1945–1950 Racławice Śląskie należały do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945–1954 wieś była siedzibą gminy Racławice Śląskie, a w latach 1954–1972 gromady Racławice Śląskie.
W Racławicach Śląskich znajdował się posterunek Milicji Obywatelskiej. W 1946 w Racławicach Śląskich znajdowała się siedziba jednego z okręgów sanitarnych Powiatowego Urzędu Zdrowia w Prudniku. W 1950 dyrektorstwo szpitala w Prudniku utworzyło izbę porodową w Racławicach Śląskich. W latach 60. XX wieku wzniesiono nowy budynek szkoły, a w latach 70. powstała spółdzielnia rolnicza i kino. mały|Tablica z herbem wsi Racławice Śląskie, szczególnie dolna część wsi, ucierpiały w wyniku powodzi tysiąclecia w lipcu 1997. Zamknięta została droga do Klisina. 7 lipca lokalne jednostki OSP oraz zawodowa straż pożarna z Prudnika i Strzelec Opolskich prowadziły ewakuację mieszkańców i zwierząt. Do pomocy sprowadzono amfibię z jednostki wojskowej w Brzegu. W 1998 Racławice Śląskie przystąpiły do Programu Odnowy Wsi Opolskiej. 22 lutego 2019 na placu szkolnym w Racławicach Śląskich odsłonięto pomnik upamiętniający ofiary marszu śmierci z 1945.
Uchwałą z 21 grudnia 2020 Rady Miejskiej Głogówka wyznaczono na terenie gminy Głogówek aglomerację Głogówek o równoważnej liczbie mieszkańców 8057 oraz zlokalizowaną na terenie miejscowości: Głogówek, Dzierżysławice, Mochów, Racławice Śląskie, Rzepcze z oczyszczalnią ścieków w Głogówku.