Racławiczki (dodatkowa nazwa w j. niem. Rasselwitz, śl. RacławicyTabela pt. Miejscowości parafii Racławiczki po śląsku, https://geudka.eu/aktualnosci/miejscowosci-parafii-raclawiczki-po-slasku/) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie StrzeleczkiRozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Biała.
W latach 1945–1954 miejscowość należała do gminy Strzeleczki w powiecie prudnickim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.
Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 785 osób.
Geografia Racławiczki znajdują się w południowo-zachodniej części Polski. Leżą na ziemi prudnickiej – regionie historyczno-kulturalnym, którego głównym ośrodkiem jest miasto Prudnik. Ziemia prudnicka stanowi zachodnią część Górnego Śląska. Pod względem administracyjnym Racławiczki położone są w południowej części województwa opolskiego, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki. Znajdują się w pobliżu granicy z Czechami. Należą do Euroregionu Pradziad.
Sołectwo Racławiczki obejmuje obręb wsi Racławiczki. Zajmuje powierzchnię 4,7 km². Graniczy z miastem Strzeleczki od wschodu oraz z sołectwami (od północy, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): Smolarnia, Ścigów, Kujawy, Dziedzice.
Wieś leży na Nizinie Śląskiej. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory, Racławiczki znajdują się w granicach mikroregionów Wysoczyzna Niemodlińska (318.55.6) i Dolina Dolnej i Środkowej Białej (318.55.8). W obszarze wsi przepływają rzeka Biała, struga Młynówka i rów wodny Rzymkowicka Struga.
Fragment lasu na północ od Racławiczek nosi nazwę Racławski Las. Na południowy wschód od miejscowości znajduje się Małyj Las (również Klajnwald). W pobliżu wsi znajdują się pola o nazwach Przecznice i Zadolne. Pola między Racławiczkami i Ścigowem nazywane są Farsky. Na południowy zachód od miejscowości położone są łąki o nazwach Munitko, Jutra i Ogon. W północnej części Racławiczek znajduje się otoczone drzewami zagłębienie po wydobyciu gliny nazywane Gliniŏki.
Część wsi, którą stanowią zabudowania po obu stronach ul. Opolskiej, nazywana jest Kolōnijŏ.
Nazwa Na polskojęzycznej mapie wydanej w 1772 miejscowość została podpisana nazwą Pol. Racławice. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod zniekształconą, polską nazwą Polskie Raslowice oraz niemiecką nazwą Polnisch Rasselwitz. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje miejscowość pod polską nazwą Polskie Raclowice, a także niemiecką Polnisch Rasselwitz we fragmencie: „Polnisch Rasselwitz (1383 Polonicalis Raslowitz, 1531 Raslawitze polonicalis, Polskie Raclowice)”.
Niemiecki leksykon geograficzny Neumanna wydany w 1905 roku notuje nazwę miejscowości jako Polnisch Rasselwitz. Później ze względu na związek z Polską Niemcy wymazali pierwszy człon nazwy – Polnisch pozostawiając w nazwie Rasselwitz.
Ze względu na polskie pochodzenie nazwy w okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1939–1945 nazistowska administracja III Rzeszy zmieniła nazwę na nową, całkowicie niemiecką – RosstalM. Choroś, Ł. Jarczak, S. Sochacka, Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Opole-Kluczbork 1997, s. 82.. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie należącej do powiatu prudnickiego, polską nazwę RacławiczkiRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()..
W gwarach prudnickich nazwa miejscowości występuje jako Racławicy (odmiana: dzie miyszkył? w Racławicach; jadã do Racławic; miyndzy Prudnikã, a Racławicōma).
Historia XIV–XX wiek Wieś po raz pierwszy wzmiankowana była w spisach urzędowych w 1383 po łacinie i po niemiecku jako Polonicalis Rastlowitz. W 1531 zostały wymienione po łacinie i po polsku jako Raslawice Polonicalis. Na miejscu wioski miała znajdować się leśna osada. Według kronik kościelnych, około XIV wieku znajdował się tu drewniany kościół. W XV wieku wieś znalazła się w granicach księstwa głogówecko-prudnickiego. Przez Racławiczki prowadziła główna droga z Głogówka przez las do Opola. Przez wieś miał przejeżdżać król Jan Kazimierz uciekając do Głogówka podczas potopu szwedzkiego, a także król Jan III Sobieski, który jechał z wojskiem na odsiecz wiedeńską. Wraz ze swoją armią miał zatrzymać się na odpoczynek i nocować w miejscu, w którym współcześnie znajduje się boisko. mały|Racławiczki (Pol. Racławice) wśród miejscowości ziemi prudnickiej na polskojęzycznej mapie z 1772 Do 1742 wieś należała do powiatu sądowego głogóweckiego w Monarchii Habsburgów. Po I wojnie śląskiej znalazła się w granicach Królestwa Prus i weszła w skład powiatu prudnickiego w prowincji Śląsk. W XIX wieku w Racławiczkach funkcjonował młyn wodny. Na początku XIX wieku wzniesiono nowy kościół parafialny św. Marii Magdaleny. W latach 30. XIX wieku we wsi znajdował się majątek barona Seherr-Thoss z Kujaw. Następnym właścicielem majątku został Hubert von Tiele-Winckler. mały|lewo|upright|Pieczęć Racławiczek (1836) Wieś posiadała swoją własną pieczęć, która przedstawiała w polu chłopa trzymającego na uprzęży konia, a w otoku napis: POHL: RASSELWITZ: GEM: / NEYSTAETER CREYS (). 1 maja 1874 miejscowość weszła w skład gminy Kujawy (od 1912 gmina Zielina) w powiecie prudnickim, rejencji opolskiej. Według spisu ludności z 1 grudnia 1910, na 921 mieszkańców Racławiczek 45 posługiwało się językiem niemieckim, 874 językiem polskim, a 2 było dwujęzycznych.
Dwudziestolecie międzywojenne mały|Mogiła zbiorowa powstańców śląskich W 1921 w zasięgu plebiscytu na Górnym Śląsku znalazła się tylko część powiatu prudnickiego. Racławiczki znalazły się po stronie wschodniej, w obszarze objętym plebiscytem, w obwodzie nr 9 powiatu prudnickiego. Do głosowania uprawnione były w Racławiczkach 703 osoby, z czego 687, ok. 97,7%, stanowili mieszkańcy (w tym 467, ok. 66,4% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 688 głosów (ok. 97,9% uprawnionych), w tym 686 (ok. 99,7%) ważnych; za Niemcami głosowało 507 osób (ok. 73,9%), a za Polską 179 osób (ok. 26,1%). Po stronie polskiej w III powstaniu śląskim, w 3. kompanii prudnickiej służyli mieszkańcy Racławiczek. Czterech powstańców śląskich, poległych w 1921: Augustyn Apostel ze Smolarni, Jan Pach, Kasper Pach i Walenty Pach, zostało pochowanych w zbiorowej mogile w Racławiczkach. mały|Pomnik poległych w I i II wojnie światowej 9 września 1923 w ogrodzie naprzeciwko budynku ówczesnej szkoły podstawowej w Racławiczkach powstał pomnik upamiętniający 43 mieszkańców wsi, którzy zginęli podczas I wojny światowej. Na dolnych stopniach postumentu umieszczono cytat z Ewangelii Jana: „Grössere Liebe hat niemand als die, dass einer sein Leben hingibt für seine Freunde” () oraz „Den im Weltkriege 1914-1918 gefallenen Helden. Die dankbare Gemeinde Poln. Rasselwitz” (Bohaterom poległym w wojnie światowej 1914–1918.Wdzięczna gmina wiejska Racławiczki). Przy ul. Leśnej w Racławiczkach ustawiono dwa murowane krzyże, które również upamiętniały I wojnę światową. Pierwszy upamiętnia poległych braci z rodziny Janocha, a drugi powstał jako wotum dziękczynne rodziny Fitz za powrót z wojny syna.
Według wyników ankiety kościelnej z 1931, odsetek Polaków wśród mieszkańców Racławiczek oceniono na 95%.
II wojna światowa mały|Po prawej grób Augustyna Borka – proboszcza Racławiczek podczas II wojny światowej W okresie II wojny światowej w Racławiczkach pracowali robotnicy przymusowi z Polski. 8 stycznia 1945 budynek szkoły w Racławiczkach zaadaptowano do przyjęcia uchodźców z Gogolina. Zakwaterowano w niej także członków Volkssturmu z Lublińca (później przeniesieni do Dytmarowa). W budynku poczty urządzono sztab Wehrmachtu, a w karczmie wartownię. Mieszkańcy Racławiczek zostali wcieleni do Volkssturmu. 18 marca 1945 żołnierze Wehrmachtu wycofali się ze wsi. W wyniku bombardowań i ostrzałów artyleryjskich Armii Czerwonej uszkodzone zostały m.in. dach i wieża kościoła, szkoła podstawowa, gospoda Szkodów, dom rolnika Niedzieli, budynki gospodarcze, zabudowania parafialne i cmentarz. Niemieccy żołnierze wysadzili pobliskie mosty na rzece Biała. 19 marca 1945 wieś zajęli zmierzający do Prudnika żołnierze 1 Frontu Ukraińskiego. Sowieci rozpoczęli w Racławiczkach falę kradzieży. Podpalono dwa domy. Radzieccy żołnierze zabili pięciu mieszkańców Racławiczek oraz polskiego robotnika przymusowego.
Cywile z Racławiczek i okolic byli wykorzystywani przez Sowietów do budowy okopów w rejonie Prężyny oraz Olbrachcic od marca do maja 1945. Na początku kwietnia 1945 cała ludność wsi została na kilka dni ewakuowana do Dobrej, Łowkowic i Komornik. W Racławiczkach przyjęto ewakuowanych mieszkańców Prudnika, Białej, Zieliny i Kujaw.
Czasy polskie mały|lewo|Tymczasowe zaświadczenie o narodowości polskiej wydane przez starostwo powiatowe w Prudniku dla mieszkanki wsi Racławiczki w 1946 Od marca do maja 1945 powiat prudnicki znajdował się pod kontrolą radzieckiej komendantury wojskowej. 11 maja 1945 polska administracja przejęła władzę cywilną w powiecie prudnickim. 28 maja 1945 sołtysem wsi został Anton Langer. Mieszkańcom Racławiczek, posługującym się dialektem śląskim bądź znającym język polski, pozwolono pozostać we wsi po otrzymaniu polskiego obywatelstwa. W dniach 20–24 czerwca 1945 żołnierze radzieccy opuścili Racławiczki. W sierpniu nowym sołtysem wsi mianowany był Antoni Pelka.
W latach 1945–1950 Racławiczki należały do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego. W latach 1945–1954 wieś należała do gminy Strzeleczki, w latach 1954–1959 była siedzibą gromady Racławiczki, a w latach 1959–1972 należała do gromady Zielina. Podlegała urzędowi pocztowemu w Strzeleczkach.
Do 1956 roku Racławiczki należały do powiatu prudnickiego. W związku z reformą administracyjną, w 1956 Racławiczki zostały odłączone od powiatu prudnickiego i przyłączone do nowo utworzonego krapkowickiego.
W 1949 we wsi znajdowały się między innymi: szkoła podstawowa prowadzona przez Inspektorat Szkolny w Prudniku, sklep spożywczy, cukiernik, kotlarz, krawiec, piekarz, trzech stolarzy.
W 1991 obok pomnika poległych w I wojnie światowej postawiono dwie tablice z nazwiskami mieszkańców poległych w II wojnie światowej.
Mieszkańcy mały|Tablica z podwójną nazwą przed wjazdem do Racławiczek od strony Prudnika Miejscowość zamieszkiwana jest przez mniejszość niemiecką oraz Ślązaków. Mieszkańcy wsi posługują się gwarą prudnicką, będącą odmianą dialektu śląskiego. Należą do podgrupy gwarowej nazywanej Podlesioki.
Liczba mieszkańców wsi 1871 – 797 1885 – 837 1905 – 862 1910 – 921 1933 – 1032 1939 – 1079 1966 – 955 1998 – 894 2002 – 867 2009 – 825 2010 – 790 2011 – 785 2021 – 735
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół par. pw. św. Marii Magdaleny, 1802 r. mogiła zbiorowa powstańców śląskich, na cmentarzu przykościelnym plebania, z 1836 r.
Pomniki i obiekty upamiętniające Pomnik poległych w I i II wojnie światowej – pomnik w Racławiczkach powstały w latach 20. XX wieku jako upamiętnienie mieszkańców wsi, którzy polegli w I wojnie światowej. W 1991 dostawiono do niego dwie tablice z nazwiskami mężczyzn, którzy zginęli podczas II wojny światowej. Znajduje się na nim napis w języku niemieckim: Gefallen im II Weltkrieg. Zgodnie z kryteriami w sprawie upamiętnień na obszarze RP żołnierzy niemieckich przyjętymi w uchwale Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w 1995, pomnik został uznany za nieprawidłowy.
Transport Racławiczki posiadają połączenia autobusowe z Moszną, Opolem, Prudnikiem, Krapkowicami, Smolarnią.
Oświata