Dwór w Palowicach – dwór z XIX wieku w Palowicach w powiecie rybnickim, wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego.
Historia Dobra dworskie w Palowicach należały do Teresy Promnicowej około 1720 roku. Z tego okresu pochodziła kaplica, która stała na miejscu dzisiejszej kaplicy św. Jana Nepomucena. Rozebrano ją w 1916 roku, na jej miejscu postawiono dzisiejszą kaplicę, którą poświęcono w 1920 roku. Dwór powstał w XIX wieku, na jego początku, w latach 40. XIX wieku, w 1842 roku dobra palowickie nabył Franz von Winckler lub w latach 1860–1880, jego inwestorem był Emanuel von Tluck. Dwór według innego źródła mógł także powstać z inicjatywy córki Franza, Waleski von Tiele-Winckler bądź jej męża Huberta. Potomkowie Tiele-Wincklerów posiadali Palowice do 1945 roku, budynek był użytkowany jako . Po II wojnie światowej staw w parku dworskim został osuszony, a dwór był wykorzystywany jako przedszkole, klub rolnika, poczta, kawiarnia, siedziba Gminnej Rady Narodowej, a ostatnią jego funkcją była siedziba Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. 15 marca 1966 roku dwór wraz z parkiem i oficyną został wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków (nr rej. A/133/10 (dwór i park) oraz 598/66 – oficyna).
Stan techniczny obiektu stopniowo pogarszał się, co doprowadziło do wysiedlenia jego użytkowników. Od lat 90. XX wieku budynek jest opuszczony, w 1995 roku przeprowadzono remont więźby dachowej, a dach zyskał nowe pokrycie. Dwór należy do miasta i gminy Czerwiona-Leszczyny. W 2008 roku samorząd chciał sprzedać budynek, jednak okazało się, że jest on zamieszkany; ostatecznie dwór sprzedano w 2009 roku podmiotowi prywatnemu za 600 tysięcy złotych; nowy właściciel ponownie wymienił pokrycie dachu, które wykonano z dachówki ceramicznej. Główne wejście zostało zabite płytą paździerzową. Po raz kolejny dwór został wystawiony na sprzedaż w 2026 roku. Nie jest dostępny do zwiedzania.
Architektura Budynek jest położony przy ul. Wiejskiej 57 w centrum wsi, na skraju wzniesienia, został wzniesiony w stylu klasycystycznym. Zbudowany na planie prostokąta, podpiwniczony, parterowy na wysokiej podmurówce, pięterko wieńczy trójkątny przyczółek. Elewacja frontowa znajduje się od południa, prowadzą do niej schody z obszernego dziedzińca. Elewacja północna z dwiema ośmiobocznymi wieżyczkami, które nakrywają daszki namiotowe. Znajdował się za nią ogród. Budynek nakrywa dach mansardowy z powiekami, pięterko nakrywa dach dwuspadowy kryty dachówką. Układ wnętrz jest symetryczny, trzytraktowy, na osi znajduje się obszerna sień, w której umieszczono klasycystyczną szafkę ścienną. Zachowały się historyczne piece kaflowe. Budynek ma przeszło 1300 m² powierzchni i 10 pokoi. Piwnice są nakryte sklepieniami żaglastymi. Tynk na elewacjach zewnętrznych ulega degradacji.
Na południe od dworu znajduje się klasycystyczna oficyna z 1 połowy XIX wieku, jest to parterowy budynek na rzucie prostokąta nakryty dachem dwuspadowym. Dwór otaczają pozostałości parku, na jego skraju znajduje się ceglana kapliczka św. Jana Nepomucena o wymiarach 2,5 × 3,5 × 3 m. Nakrywa ją dach dwuspadowy z sygnaturką zwieńczoną cebulastym hełmem. We wnętrzu znajduje się figura św. Jana Nepomucena, na sygnaturce wisi dzwon ze starego kościoła w Woszczycach, który zburzono w 1880 roku.
Galeria
Przypisy
dwór Kategoria:Obiekty zabytkowe na terenie miasta i gminy Czerwionka-Leszczyny Kategoria:Dwory w województwie śląskim Kategoria:Tiele-Wincklerowie