Jaszczułty – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Długosiodło. Ma status sołectwa.
Toponimia Historyk Henryk Samsonowicz uważał, że nazwa wsi ma pochodzenie bałtyjskie, choć nie wykluczał teorii, że jest to efekt późniejszych XIII-wiecznych przemieszczeń demograficznych.
Inna teoria mówi mówi, że nazwa Jaszczułty pochodzi od imienia Jaszczołt, które jest spolszczeniem germańskiego Askold.
Historia Miejscowość istniała w wieku XV i była uposażeniem kolegiaty pułtuskiej. W 1650 mieszkał w niej bartnik Józef Roch, który wypełniał jeszcze obowiązki pańszczyźniane. W XVIII w. w Jaszczułtach znajdowała się smolarnia. W tym też wieku miejscowość została osiedlona Kurpiami z Puszczy Zielonej.
Mieszkańcy Jaszczułt odegrali ważną rolę w walkach z wojskami carskimi w powstaniu styczniowym. We wsi mieścił się wtedy sztab jednego z przywódców powstania – Zygmunta Padlewskiego.
W latach 1921–1931 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Brańszczyk.
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 405 osób, 394 było wyznania rzymskokatolickiego, 1 prawosławnego, a 10 mojżeszowego. Jednocześnie 404 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, a 1 rosyjską. Było tu 68 budynków mieszkalnych. Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Długosiodle. Podlegała pod sąd grodzki w Ostrowi i sąd okręgowy w Łomży; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Brańszczyku.
Przez wieś prowadzi Droga Natalińska – stary trakt łączący Ostrołękę z Wyszkowem – oddzielająca dwie części Puszczy Białej: tzw. pułtuską na zachodzie i tzw. ostrowską na wschodzie. Droga stanowiła również granicę między Nadleśnictwami Leszczydół i Jegiel. W leżącej niedaleko na południe od wsi leśniczówce wedle informacji z 1921 w dwóch budynkach mieszkało 16 osób.
W wyniku agresji III Rzeszy na Polskę we wrześniu 1939 wieś znalazła się pod okupacją niemiecką i do „wyzwolenia” weszła w skład dystryktu warszawskiego Generalnego Gubernatorstwa.
Od 1 stycznia 1973 do 31 grudnia 1974 wieś leżała w gminie BrańszczykUchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407).. 1 stycznia 1975 sołectwo Jaszczułty włączono do gminy DługosiodłoUchwała nr V/23/74 WRN w Warszawie w sprawie zmiany granic niektórych gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z 28 grudnia 1974, nr 23, poz. 346).
+Integralne części wsi Jaszczułty SIMC Nazwa Rodzaj0509471 Kozłowo kolonia
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Rocha w Długosiodle.
Przypisy Raport o stanie Długosiodło w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 10-12 Strona gminy, sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Opis parafii na stronie diecezji
Linki zewnętrzne
Kategoria:Długosiodło (gmina)