thumb|240px|Dwór w Jaszkowej Górnej thumb|240px|Kapliczka św. Anny w Jaszkowej Górnej 240px|mały|Kapliczka Matki Bożej w Jaszkowej Górnej Jaszkowa Górna (niem. OberhannsdorfRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).) – wieś sołecka położona w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Jaszkowa Górna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.
Geografia Położenie geograficzne Jaszkowa Górna leżą na granicy Kotliny Kłodzkiej i Gór Złotych, w Sudetach, w południowo-zachodniej Polsce. Od Kłodzka, stolicy gminy i powiatu oddalona są o ok. 7,5 km na południowy wschód. Na zachodzie graniczy z Jaszkową Dolną, na północy z Podzamkiem i Laskami (gmina Złoty Stok, powiat ząbkowicki), na wschodzie z Droszkowem i Chwalisławem (gmina Złoty Stok, powiat ząbkowicki), a na południu z Ołdrzychowicami Kłodzkimi i RogówkiemKotlina Kłodzka. Mapa turystyczna, 1:100 000, wyd. Eko-Graf, Wrocław 1997.. + Struktura powierzchni (2008)Dane Urzędu Gminy Kłodzko na 31 grudnia 2007 r. Rodzaj Powierzchnia (ha) % użytki rolne 1601 65,05% tereny zamieszkane 151 6,13% lasy 709 28,82% Powierzchnia wsi (Σ) 2461 100% Według danych z 2008 r. wieś zajmowała obszar 24,61 km², co stanowiło 9,76% powierzchni gminy Kłodzko. Była największą osadą położoną na terenie gminyDane Urzędu Gminy Kłodzko z 31 grudnia 2007 r..
Warunki naturalne Jaszkowa Górna jest długą wsią łańcuchową, ciągnącą się przez ok. 6 km w górnej części doliny Jaszkówki i jej źródliskowych dopływów, od wysokości 330 m po Przełęcz Droszkowską (550 m n.p.m.), gdzie graniczy z zabudowaniami Droszkowa. Najwyższym wzniesieniem w obrębie wsi jest Stróża (507 m n.p.m.)Kotlina Kłodzka. Mapa turystyczna 1:100 000, wyd. Eko-Graf, Wrocław 1997..
W dolnej części łączy się z zabudowaniami Jaszkowej Dolnej. Wieś leży na granicy Gór Złotych na wschodzie i na północnym wschodzie oraz Kotliny Kłodzkiej na zachodzie, w której od południa wyrastają Wzgórza Rogówki.
Budowa geologiczna Okolice Jaszkowej Górnej są zbudowane głównie ze sjenitów, a od południa występują granodioryty amfibolowe, kwarcyty i amfibolity złupkowane w gnejsach. W strefie kontaktowej sjenitów można spotkać wezuwian. Część wzniesień na północny wschód od wsi w grzbiecie Gór Złotych budują granitoidy, które kiedyś były eksploatowane z niewielkich kamieniołomach. Występują też hornfelsy amfibolowo-kordierytowe z kordierytem, a także piryt oraz silliamanit w gnejsach łyszczykowych i adular w amfibolitach przeobrażonychSłownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, Wrocław 1994, s. 173..
Demografia Ludność Jaszkowej Górnej na przestrzeni stuleci kształtowała się w następujący sposóbDane na podstawie: F. W. Zimmermann, Beyträge zur Beschreibung von Schlesien, Bd. 1-13, Brieg 1783-1796; Roczniki statystyczne województwa wrocławskiego (1950-1975), roczniki statystyczne województwa wałbrzyskiego (1975–1998), powszechnych spisów ludności i urzędu gminy wiejskiej Kłodzko.:
Historia + Daty wzmianeko miejscowości ijej oficjalnenazwy według źródełF. Volkmer, W. Hohaus, Geschichtsquellen der Grafschaft Glatz, t. I-V. Habelschwerdt 1883-1928; mapa hrabstwa kłodzkiego z XVIII w.; Słownik geografii turystycznej Sudetów, s. 172–173. 1324 öbrsten Hennigstorfobirsten Henningstorf 1351 Obirsten Henygisdorf 1361 obirstyn Hennigisdorf 1368 Obirsetn Hennegesdorf 1370 superiori HenningsdorfObirsetn Hennigisdorf 1371 Obrsten Hennigdtorf 1375 Obirsten Hennyngstorf 1385 Obirn Hennygsdorf 1395 Ober Hennegisdorf 1407 Superiori Hennigsdorff 1418 Ober Hennegisdorf 1419 Owern Hennegisdorff 1485 Obir-Hennigisdorff 1488 Ober Hennigitzdorff 1498 OberhennigsdorffObirhenngisdorff 1513 Hannstoff 1555 Hannigisdorff 1631 Superior Hansdorf 1747 Ober Hannsorff 1765 Ober Handsdorf 1789 Ober Hansdorff 1933 Oberhannsdorf 1945 Jaszkowa Górna
Początki osady Jaszkowa Górna należy do najstarszych wsi w regionie. Tereny, na których powstała, były zasiedlone już w epoce neolitu, o czym świadczą znaleziska w postaci kamiennej motyki. Do założenia osady w tych okolicach zadecydowało jej dobre położenie w pobliżu Przełęczy Kłodzkiej, przez którą prowadził jeden z ważniejszych szlaków handlowych. Nie wiadomo kiedy powstała pierwsza osada, jednak znana jest jej lokacja na prawie niemieckim, która miała miejsce w 1328 r.K. Bartkiewicz, Dzieje ziemi kłodzkiej w wiekach średnich, Wrocław 1977, s. 20.
Średniowiecze Wieś była podzielona od czasów średniowiecza na kilka części mających różnych właścicieli, z czego jej część należała do Kłodzka. W 1324 r. pojawia się pierwsza wzmianka o osadzie, która mówi o opłacie na rzecz kościoła w Kłodzku, którą miał uiszczać J. G. Otto von GlubosJ. Kögler, Die Chroniken der Grafschaft Glatz, nowe wydanie: D. Pohl, część 3, s. 79.. Niedługo potem w Jaszkowej Górnej powstało dziedziczne wolne sędziostwo, które z czasem uległo podziałowi. Wieś i sędziowie często występowali w dokumentach w XIV i XV w. przy okazji transakcji kupna-sprzedaży i określeniu wymiaru czynszu. W 1351 r. wymieniony był Herman Cenebus, posiadający tutaj 9 łanów i 14 prętów oraz Hennel von der Stercz, który miał 14 łanów, a w 1361 r. Heynrich von Sydelicz. Natomiast siedem lat później, w związku z posiadłością obejmującą 14 łanów, wymieniono Mertena von Panwicza i Hannusa von der Stercz. W 1370 r. Hannus von der Stercz i Otto von Glubos zawarli transakcję o wartości 20 polskich marek, obejmującą także Jaszkową Górną. W tym samym roku wymieniono też sędziego Johanne, który płacił klasztorowi krzyżowców w Kłodzku markę. W 1375 r. w umowie kupna-sprzedaży wystąpił Petrin Molnern. Z kolei w 1380 r. wspomniany został Jacobus, altarysta z Jaszkowej Górnej, ponieważ 10 lat wcześniej powstał tu kościół podległy parafii św. Jana Chrzciciela w Jaszkowej DolnejSłownik geografii turystycznej Sudetów, s. 173..
Następne lata aż do połowy XV w. charakteryzowały się częstymi zmianami sędziów, którzy figurowali na wielu dokumentach dotyczących kupna-sprzedaży okolicznych dóbr. Sytuacja ustabilizowała się dopiero, kiedy pół dziedzicznego łana otrzymał od Hynka Krušiny, starosta hrabstwa kłodzkiego, niejaki S. Daniel, w posiadaniu którego rodziny znajdowała się część Jaszkowej Górnej przez wiele lat. Ponadto mieli też w posiadaniu część Jaszkowej Dolnej. W 1464 r. przy okazji sprzedaży wsi potwierdzono istnienie we wsi młyna wodnego. W 1474 r. dobra dworskie obejmowały 1 łan i 3 pręty, a wkrótce powstał folwark dworski. W 1484 r. były to już dobra dziedziczne, które otrzymali Schaffgotschowie, a obejmowały one jeszcze Droszków i Skrzynkę. W 1485 r. właścicielem był Hans Gotze von Schaffgotsch, a sędziostwo w 1487 r. posiadał Hans Daniel. W 1491 r. Hans Schoff nabył za 100 węgierskich dukatów dobra, stanowiące lenno rycerskie, które obejmowało także Jaszkową Górną. Dlatego też w dokumentach pisał się jako z Jaszkowej (von Hannsdorf). Transakcję tę potwierdzili książęta ziębiccy z dynastii Podiebradów. Ponowne zatwierdzenie z 1494 r. mówiło o 9 łanach oraz 5,5 prętów gruntu z 15 kmieciami i 1 zagrodnikiem. W tym samym czasie 15 prętów lenna rycerskiego posiadał Hans Daniel, który płacił z Jaszkowej Górnej i Dolnej 30 marek polskich czynszuSłownik geografii turystycznej Sudetów, s. 173–174..
W dobie reformacji i pod panowaniem Habsburgów U progu XVI w. wieś była bogata, a średniej wielkości gospodarstwo obejmowało 7 prętów. Mieszkańcy Jaszkowej Górnej wywodzili się w większości z miejscowej ludności pochodzenia słowiańskiego, ponieważ dokumenty kościelne z 1508 r. wspominają również polskie pochodzenie. W 1521 r. wzniesiono we wsi dwór. Do tutejszej parafii katolickiej należał Droszków, Podzamek i Jaszkowa Dolna, w której wówczas była tylko kaplica cmentarnaSłownik geografii turystycznej Sudetów, s. 174..
Burzliwy przebieg miała na tym obszarze wojna trzydziestoletnia (1618–1648). Po klęsce obozu protestanckiego pod Białą Górą w 1620 r. na ziemi kłodzkiej nastąpiły represje wobec protestantów i przymusowa rekatolicyzacja prowadzona przez wojska cesarskie. Na skutek represji i kontrybucji chłopi buntowali się i w 1621 r. założyli związek obronny obejmujący mieszkańców: Ołdrzychowic Kłodzkich, Skrzynki, Jaszkowej Dolnej i Górnej oraz Żelazna i Rogówka. Doszło wtedy do szeregu potyczek i bitew, w tym pod Jaszkową Górną, pod którą zginęło 100 chłopów, co doprowadziło do upadku buntuA. Herzig, M. Ruchniewicz, Dzieje Ziemi Kłodzkiej, Hamburg–Wrocław 2006.. W tym samym czasie przez wieś przechodził oddział lisowczyków, spieszących z pomocą pułkowi von Liechetensteina, który znajdował się pod oblężeniem przez inne grupy zbuntowanych chłopów w Bystrzycy KłodzkiejM. Ruchniewicz, P. Wiszewski, S. Rosik, Bystrzyca Kłodzka. Zarys dziejów miasta, Wrocław-Bystrzyca Kłodzka 2007..
Mimo zniszczeń i prześladowań Jaszkowa Górna pozostała bogatą wsią. W 1631 r. składała się z kilku niezależnych części, należących kolejno m.in. do Ch. Wilhelma, G. Philippsa, P. Kuschella i H. Kuschella. Mieszkało tutaj 54 gospodarzy płacących dziesięcinę, sam kościół był dobrze wyposażony, posiadając 2 dzwony i bogaty zestaw aparatów kościelnych. Dopiero w 1672 r. reaktywowano w Jaszkowej Górnej parafię katolicką ponownie odłączając ją od dolnojaszkowskiej parafii. Wieś wchodziła w skład dóbr hr. von Götza. W latach 1679–1680 doszło do kolejnych rozruchów chłopskich, które zostały szybko spacyfikowane przez aresztowanie ich przywódców.
Pod panowaniem pruskim, niemieckim W 1742 r., a ostatecznie w 1763 r. hrabstwo kłodzkie, a wraz z nim Jaszkowa Górna znalazła się w granicach Królestwa Prus monarchii HohenzollernówA. i A. Galasowie, Dzieje Śląska w datach, Wrocław 2001, s. 156.. Wieś była w XVIII w. centrum dużego majątku. W 1747 r. składała się ona z czterech części należących do: hrabiego von Götza, 54 kmieci i 192 zagrodników i chałupników, następne zaś do: Riedela, Kuschela i Wunschkego, z których każda liczyła po jednym zagrodniku. We wsi znajdował się dwór, kościół, kaplica oraz aż 5 młynów wodnych. W 1765 r. właścicielem całej wsi był hrabia von Götz, a mieszkało tu 49 kmieci, 137 zagrodników i 58 chałupników, w tym 24 rzemieślników.
W drugiej połowie XVIII w. stale rozwijała się i uważana była za jedną z największych w hrabstwie. W 1787 r. należał do niej przysiółek Gaj. Cała osada liczyła aż 252 zagrody i dzieliła się na 6 części należących do: hrabiego von Magnisa – 48 kmieci i 145 zagrodników oraz chałupników; był tu kościół, szkoła i 4 młyny wodne, K. Aster – 1 kmieć i 13 zagrodników, A. Kuschel – 1 kmieć i 12 zagrodników, F. Kuschel – 1 kmieć i 8 zagrodników, J. Thiend – 1 kmieć i 4 zagrodników. szpital w Kłodzku – 2 kmieci i 7 zagrodników oraz chałupników. W całej wsi z kolei działało 23 rzemieślników i 15 kramarzy.
Położenie Jaszkowej Górnej w pobliżu Przełęczy Kłodzkiej dało się szczególnie we znaki na początku XIX w. podczas wojen napoleońskich. W 1807 r. wobec spodziewanego ataku Francuzów ufortyfikowano obie Jaszkowe, budując fortyfikacje ziemne. W czerwcu tego samego roku doszło do kilku potyczek w pobliżu Jaszkowej Górnej, w wyniku których wieś kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk. W końcu Prusacy zostali wyparci w kierunku Kłodzka. W walkach po stronie napoleońskiej uczestniczyły dwa szwadrony polskich ułanów z Legii Polsko-Włoskiej, liczące ok. 300 żołnierzyKłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998, s. 95–96..