Anton Mahnič (; ; ur. 14 września 1850 w Kobdilju, zm. 14 grudnia 1920 w Zagrzebiu) – słoweński duchowny rzymskokatolicki, filozof i teolog, biskup Krku.
Biografia Młodość i prezbiteriat Pochodził ze słoweńskiego Przymorza. Po ukończeniu gimnazjum niemieckiego w Gorycji w 1871, podjął studia w seminarium duchownym w tym samym mieście. 30 sierpnia 1874 przyjął święcenia prezbiteriatu i został kapłanem archidiecezji Gorycji i Gradisci. W 1875 został prefektem Niższego Seminarium Duchownego w Gorycji. Następnie udał się na dalsze studia do Wiednia, zakończone uzyskaniem doktoratu w 1881.
Po powrocie do archidiecezji, w 1881 został wykładowcą Nowego Testamentu w Wyższym Seminarium Duchownym w Gorycji. Jednocześnie pisywał artykuły dla gazet: archidiecezjalnej Folium periodicum Archidieceseos Goritiensis (od 1884 był jej redaktorem naczelnym), lublańskiej Slovenec oraz założonej przez niego w 1888 Rimski katolik. W ramach działalności prasowej podejmował polemiki ze słoweńskimi liberałami. W 1896 założył wydawnictwo naukowe Leonova družba.
Episkopat 3 grudnia 1896 papież Leon XIII mianował go biskupem Krku. 7 lutego 1897 w Gorycji przyjął sakrę biskupią z rąk arcybiskupa Gorycji i Gradisci Alojza Matija Zorna. Współkonsekratorami byli biskup lublański Jakob Missia oraz biskup porecko-pulski Giovanni Battista Flapp.
Ingres odbył 27 marca 1897. Diecezja Krk była wówczas chorwacko-włoskim tyglem narodowościowym, położonym w Austro-Węgrzech. Nominacja uznawanego za neutralnego narodowościowo Słoweńca, została dobrze odebrana przez Włochów. Chorwaccy diecezjanie przyjęli go z nieufnością. Wbrew oczekiwaniom zajął prochorwackie stanowisko. Po objęciu diecezji skroatyzował swoje imię i nazwisko, podpisując się Antun Mahnić. Związał się z . Przez okres swojego pontyfikatu działał na rzecz praw Chorwatów.
Osią sporu pomiędzy oboma narodami zamieszkującymi diecezję była liturgia w języku staro-cerkiewno-słowiańskim, na odprawianie której tutejsi kapłani mieli przywilej sięgający średniowiecza. Włosi oczekiwali od biskupa jej zniesienia, Chorwaci natomiast obawiali się tego zakazu. Bp Mahnič, po przestudiowaniu zagadnienia, stał się zwolennikiem liturgii w języku staro-cerkiewno-słowiańskim i w 1902 założył Akademię Staro-Cerkiewno-Słowiańską w celu studiowania i promowania tego języka w liturgii.
Jako biskup nadal angażował się w wydawanie gazet, uważając prasę za najskuteczniejszy środek walki z liberalizmem i ateizmem. W 1899 otworzył w Krku drukarnię, rozpoczynając publikację dwutygodnika Pučki prijatelj. Utworzył także gazety: w 1903 Hrvatsku stražu dla chorwackich intelektualistów oraz w 1905 Luč dla młodzieży.
Po podpisaniu 3 listopada 1918 rozejmu w Villa Giusti, kończącego działania wojenne I wojny światowej na froncie włoskim, diecezja Krk znalazła się pod okupacją włoską. Władze włoskie były niechętne wobec bpa Mahniča, ze względu na jego wieloletnią działalność prochorwacką. W kwietniu 1919 został wywieziony z diecezji i internowany we Frascati. Zwolniony w lutym 1920, wyjechał do Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, gdzie najpierw leczył się w Varaždinie, a następnie zamieszkał w pałacu arcybiskupim w Zagrzebiu. Nie zdołał powrócić do swojej diecezji.
Biskupem Krku de iure był do śmierci 14 grudnia 1920. Pochowany został w Zagrzebiu. W 2002 jego szczątki przeniesiono do katedry w Krku.
W 2012 rozpoczął się jego proces beatyfikacyjny.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Słoweńscy biskupi katoliccy Kategoria:Urodzeni w 1850 Kategoria:Zmarli w 1920