Łuskwianka szorstkozarodnikowa (Conobolbitina dasypus (Romagn.) T. Bau & H.B. Song) – gatunek grzybów z rodziny gnojankowatych (Bolbitiaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Conocybe, Bolbitiaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1937 roku Henri Charles Louis Romagnesi, nadając mu nazwę Naucoria dasypus. W 2024 r. Tolgor Bau i H.B. Song przenieśli go do rodzaju Conobolbitina. Synonimy: Naucoria dasypus Romagn. 1937 Alnicola dasypus (Romagn.) Romagn. 1944 Hebeloma dasypus (Romagn.) Singer 1951 Pholiotina dasypus (Romagn.) P.-A. Moreau 2005 W internetowym atlasie grzybów ma polską nazwę łuskwianka szorstkozarodnikowa, nadaną dla synonimu Pholiotina dasypus. W 2025 r. nazwa ta została zarekomendowana przez Komisję ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów. Jest niespójna z aktualną nazwą naukową.
Morfologia Kapelusz O średnicy 15–20 mm, początkowo wypukły, później płaskowypukły z małym, tępym garbkiem. Jest higrofaniczny; w stanie suchym gładki, puszysty, bladoochrowy, w stanie wilgotnym prążkowany do środka. Blaszki Wąsko przyrośnięte, prawie wolne, brzuchate, o szerokości do 2 mm, średnio gęste, jasnordzawe. Brzegi białawe, kłaczkowate. Trzon Wysokość 40–50 mm, grubość 1,5–2 mm, lekko zwężony ku górze, nasada lekko rozszerzona. Powierzchnia biała z rdzawym odcieniem, całkowicie oprószona. Miąższ W kapeluszu cienki, biały z rdzawym odcieniem, w trzonie pusty, biały. Smak i zapach niewyraźne. Cechy mikroskopowe Zarodniki 7–9(–9,5) × 4,5–5,5 μm, Q = 1,44–1,8, w widoku z przodu eliptyczne, w widoku z boku lekko spłaszczone z jednej strony, bardzo drobno chropowate, w mikroskopie świetlnym gładkie, jasnobrązowe w wodzie i alkaliach, pora rostkowa mała, ale wyraźna. Podstawki 4-zarodnikowe, 19–22 × 7–8 μm, maczugowate. Cheilocystydy 19–33 × 6,5–10 μm, maczugowate, nieco główkowate i w kształcie cewy. Pleurocystyd brak. Kaulocystydy o wymiarach 31–38,5 × 8,5–19 μm, maczugowate, główkowate lub w kształcie cebulek, czasami rozgałęzione. Sprzążki obecne.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej i Europie, w Afryce Północnej i w Meksyku. Brak go w opracowanej w 2003 roku przez Władysława Wojewodę „Krytycznej liście wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski”, ale podano jego stanowiska w późniejszych latach. W internetowym atlasie grzybów znajduje się na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Naziemny grzyb saprotroficzny rosnący na próchniejących liściach i innych obumarłych resztkach roślin.
Przypisy
Kategoria:Gnojankowate Kategoria:Mykobiota Polski