Reprezentacja Ukrainy w szachach – drużyna męska (w przypadku olimpiad drużyna open) reprezentująca Ukrainę w szachowych rozgrywkach międzynarodowych. Drużyna ukraińska dwukrotnie wygrała olimpiadę, zdobyła mistrzostwo świata w 2001 roku oraz dwukrotnie była mistrzem Europy.

Historia W okresie ZSRR reprezentacja Ukraińskiej SRR uczestniczyła w drużynowych mistrzostwach ZSRR, debiutując w nich w 1958 roku. Drużyna Ukraińskiej SRR była czołowym uczestnikiem mistrzostw ZSRR: w latach 1951, 1955, 1959, 1967, 1969 i 1972 zajęła trzecie miejsce, w 1975 roku została sklasyfikowana na drugiej pozycji, a w latach 1979, 1981, 1986 i 1991 wygrała te rozgrywki. Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości, w 1991 roku powołano do istnienia ukraińską federację szachową, która rok później uzyskała członkostwo w FIDE. Również w 1992 roku reprezentacja Ukrainy zadebiutowała na olimpiadzie szachowej. Ukraińska drużyna zajęła wówczas dziewiąte miejsce, identycznie jak dwa lata później. W 1996 roku Ukraina zajęła drugie miejsce w klasyfikacji, za Rosją, nie przegrywając wówczas żadnego meczu, natomiast w dwóch kolejnych turniejach olimpijskich została sklasyfikowana na trzeciej pozycji. W 2004 roku Ukraina wygrała mecze m.in. z Rosją i Indiami. W ostatecznej klasyfikacji ukraińska drużyna wygrała turniej i zdobyła pierwsze w historii mistrzostwo olimpijskie, uzyskując trzy punkty przewagi nad drugą Rosją. Skład tamtej drużyny stanowili Wasyl Iwanczuk, Rusłan Ponomariow, Andrij Wołokitin, Ołeksandr Moisejenko, Pawło Eljanow oraz czternastoletni Siergiej Kariakin. W 2010 roku Ukraina po raz drugi wygrała olimpiadę, kończąc rozgrywki przed Rosją i Izraelem. W roku 2012 zespół ukraiński został sklasyfikowany na trzecim miejscu, a w 2016 roku był drugi.

W 1993 roku Ukraina po raz pierwszy uczestniczyła w mistrzostwach świata. Zespół ukraiński zajął wówczas drugie miejsce w klasyfikacji, za Stanami Zjednoczonymi. W 2001 roku reprezentacja Ukrainy zdobyła mistrzostwo świata, o pół punktu wyprzedzając drugą Rosję. W późniejszym okresie Ukraina jeszcze trzykrotnie zdobyła medale mistrzostw świata: w latach 2011 i 2013 zajęła trzecie miejsce, a w 2015 roku była druga.

W 1992 roku reprezentacja Ukrainy zadebiutowała w mistrzostwach Europy, kończąc tamte rozgrywki na drugim miejscu. W latach 2009 i 2017 zespół Ukrainy był trzeci w mistrzostwach kontynentu, w 2019 roku zdobył wicemistrzostwo, a w latach 2021 i 2025 – mistrzostwo.

Zawodnicy Ukrainę na olimpiadach reprezentowało 23 arcymistrzów: Wołodymyr Bakłan, Ołeksandr Bielawski, Wiaczesław Ejnhorn, Pawło Eljanow, Wasyl Iwanczuk, Zachar Jefimenko, Siergiej Kariakin, Anton Korobow, Jurij Kryworuczko, Jurij Kuzubow, Wadym Małachatko, Wołodymyr Małaniuk, Adrian Michalczyszyn, Ołeksandr Moisejenko, Wałerij Newerow, Igor Nowikow, Aleksander Oniszczuk, Wołodymyr Onyszczuk, Rusłan Ponomariow, Ołeh Romanyszyn, Stanisław Sawczenko, Kiriłł Szewczenko i Andrij Wołokitin. Jedynymi Ukraińcami bez tytułu arcymistrzowskiego w momencie udziału w olimpiadzie byli Artur Frołow i Jurij Kruppa w 1994 roku. Najwięcej partii (163) na olimpiadach rozegrał Wasyl Iwanczuk, który reprezentował kraj na czternastu turniejach olimpijskich.

Udział w turniejach międzynarodowych thumb|Mecz Indie – Ukraina podczas olimpiady 2016 Źródło: Olimpbase, Chess-Results.com Olimpiady szachowe Udział w olimpiadach szachowych Rok Miejsce 1927 Nie uczestniczyła(była częścią ZSRR) 1928 1930 1931 1933 1935 1937 1939 1950 1952 1954 1956 1958 1960 1962 1964 1966 1968 1970 1972 1974 1976 1978 1980 1982 1984 1986 1988 1990 1992 9. 14 8 3 3 1994 9. 14 7 5 2 1996 2. 14 10 4 0 1998 3. 13 7 4 2 2000 3. 14 8 5 1 2002 14. 14 7 4 3 2004 1. 14 10 4 0 2006 8. 13 8 2 3 2008 4. 11 7 3 1 2010 1. 11 8 3 0 2012 3. 11 9 0 2 2014 6. 11 6 4 1 2016 2. 11 10 0 1 2018 10. 11 7 2 2 2022 29. 11 5 4 2 2024 16. 11 7 1 3 2026 11. 11 8 0 3 Razem 1. miejsce(2 razy) 198 125 47 26

Mistrzostwa świata Udział w mistrzostwach świata Rok Miejsce 1985 Nie uczestniczyła(była częścią ZSRR) 1989 1993 2. 9 5 2 2 1997 5. 9 2 3 4 2001 1. 8 6 2 0 2005 4. 8 4 1 3 2010 Nie uczestniczyła 2011 3. 9 5 2 2 2013 3. 9 7 0 2 2015 2. 9 5 2 2 2017 6. 9 3 2 4 2019 Nie uczestniczyła 2022 5–8. 8 2 2 4 Razem 1. miejsce 78 39 16 23

Mistrzostwa Europy Udział w mistrzostwach Europy Rok Miejsce 1957 Nie uczestniczyła(była częścią ZSRR) 1961 1965 1970 1973 1977 1980 1983 1989 1992 2. 9 7 1 1 1997 Nie uczestniczyła 1999 6. 9 4 4 1 2001 11. 9 4 3 2 2003 5. 9 5 2 2 2005 5. 9 6 0 3 2007 5. 9 4 4 1 2009 3. 9 5 3 1 2011 15. 9 4 2 3 2013 9. 9 4 3 2 2015 5. 9 6 0 3 2017 3. 9 6 1 2 2019 2. 9 6 2 1 2021 1. 9 5 4 0 2023 Nie uczestniczyła 2025 1. 9 7 1 1 Razem 1. miejsce(2 razy) 126 73 30 23

Zobacz też Reprezentacja Ukrainy w szachach kobiet

Przypisy

szachy Ukraina Kategoria:Szachy na Ukrainie