thumb|W guberni kurlandzkiej Powiat lub ujezd dobleński (ros. Добленский уезд, niem. Kreis Doblen, łot. Dobeles apriņķis), ok. 1884–1920 powiat mitawski (ros. Митавский уезд, niem. Kreis Mitau, łot. Jelgavas apriņķis) – dawny powiat istniejący w latach 1819–1920 na Inflantach.
Przynależał kolejno do guberni kurlandzkiej Imperium Rosyjskiego (1819—1918), a następnie do Republiki Łotewskiej (1920). Siedziba władz znajdowała się przez dłuższy czas w Doblenie (ros. Доблен, niem. Doblen, łot. Dobele), lecz pod koniec XIX wieku przeniesiono ją do Mitawy (ros. Митава, niem. Mitau, łot. Mītava), gdzie znajdowała się także siedziba guberni kurlandzkiej.
Historia i położenie
Powiat został utworzony w 1819 roku w wyniku reformy administracyjno-terytorialnej. Znajdował się w środkowej części guberni kurlandzkiej Imperium Rosyjskiego. Zajmował powierzchnię 2845,0 km²Okupētās Latvijas administratīvi teritoriālais iedalījums. Latvijas Valsts arhīvu ģenerāldirekcija. Riga, 1997.
Pod koniec XIX wieku przeniesiono ją do Mitawy, a powiat przmianowano na powiat mitawski. Na posiedzeniu Rady Ministrów 31 maja 1920 roku podjęto zarządzenie, aby po zmianach terytorialncyh powiat dobleński przekształcić w powiat jełgawskiLatvijas Sargs — 1920.gada 2.jūnijs Pēc citiem avotiem Dobeles apriņķi pārdēvēja par Jelgavas apriņķi jau 1889. gadā, tomēr līdz 20. gadsimta 20. gadu sākumam lietoja abus nosaukumus Skatīt Latvijas Padomju enciklopēdija. — 5.2. sējums. — 29.lpp un Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона - т. Xa- 1893 - с. 815; доп. т. Ia - 1905 - с. 694.
Wzmianka z roku 1884 Mitawski powiat ma na przestrzeni 4394 w. kw. Dzieli się na 2 okręgi: dobleński (al. mitawski) 2548 w. kw. i bowski (bauski) 1846 w. kw. Każdy z nich był podzielony na 4 parafie. Okręg dobleński na: mitawska, dobleńska, grenhofska i zessawska. Okręg bowski na: bowska, ekawska, neugutska i baldońska. Mitawskie starostwo grodowe, leżało w księstwach Kurlandyi i Semigalii. Podług ustawy zasadniczej zarządu tych księstw, na sejmie w r. 1617 uchwalonej, do juryzdykcyi tego grodu należały miasta i zamki: Mitawa, Bowsk, Nehogutr, Ekawa, Baldona, Sessawa, Grentzhaff i Doblena. W r. 1794 wraz z całą Kurlandyą i Semigalią przeszło pod panowanie rossyjskie.
Demografia
Według spisu ludności z 1897 roku liczba mieszkańców powiatu wynosiła 101,310 osób, w tym 35,131 mieszkańców w mieście Mitawie i 1,694 w miasteczku Doblenie. Według spisu z 1897 roku większość mieszkańców stanowili Łotysze (77,815 osób, czyli 76.8%), następnie Niemcy (11,104 osób, 11.0%), Rosjanie (4,852 osób, 4.8%), Żydzi (4,042 osób, 4.0%) i Litwini (1,244 osób, 1.2%)First General Population Census of the Russian Empire, 1897. Courland Governorate..
Podział administracyjny
W 1913 roku powiat podzielony był na 1 miasto a i 33 gminy (w tym miasteczko Doblena)Волостныя, станичныя, сельския, гминныя правления и управления, а также полицейские станы всей России с обозначением места их нахождения. - Киев : Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1913. -[94 с. ; 27 см. - Отт. из кн.: Вся Россия: справочная книга росссийской промышленности, торговли, сельского хозяйства, администрации... Киев: Изд-во Т-ва Л. М. Фиш, 1911-1912. VI Общий отд. - С. 105-196.]:
Miasto Митава (Mitau, pol. Mitawa)
Gminy zbiorowe Александерсгофская (Alexandershof) Альт-Бергфридская (Alt-Bergfried) Анненбургская (Annenburg) Ауермюндская (Auermünde) Берсгофская (Bershof) Бранденбургская (Brandenburg) Вильценская (Wilzen) Вольгрунтская (Wolgund) Вюрцауская (Würzau) Гаррозенская (Garrosen) Гофцумбергская (Hofzumberge) Гренцгофская (Grenzhof) Грингофская (Grünhof) Грос-Вюрцауская (Groß-Würzau) Грос-Платонская (Groß-Platon) Грос-Сессауская (Groß-Sessau) Добленская (Doblen, pol. Doblena) Жукстская (Siuxt) Кальнцемская (Kalnzeem) Ливен-Берзенская (Lievenbersen) Наудитенская (Nauditen) Ней-Бергфридская (Neu-Bergfried) Платонская (Platon) Панкельгофская (Pankelhof) Паульсгнадская (Paulsgnade) Пенауская (Pönau) Петергофская (Peterhof) Тетельмюндская (Tetelmünde) Фокенгофская (Fockenhof) Цинельгофская (Ziepelhof) Шведгофская (Schwethof) Эллейская (Elley) Якобсгофская (Jakobshof)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Podział administracyjny Imperium Rosyjskiego Kategoria:Powiaty guberni kurlandzkiej Kategoria:Podział administracyjny Łotwy (1918–1940)