Ks. Adam Hentschel (ur. 17 grudnia 1877, zm. 29 lub 30 grudnia 1918 w Kurowicach) – polski ksiądz, proboszcz parafii w Biłce Szlacheckiej, działacz narodowy i społeczny, rostrzelany w Kurowicach wyrokiem ukraińskiego sądu polowego.
Życiorys W latach 1894–1898 studiował filozofię i teologię w Metropolitalnym Seminarium Duchownym we Lwowie. Święcenia kapłańskie przyjął 3 lipca 1898 roku. Pracował jako wikariusz w następujących parafiach:
Żółkiew (1898–1900), Jagielnica (1900–1901), kościół św. Marcina we Lwowie (1901–1904), Jaryczów Nowy (1904–1907), Barszczowice (1907–1909).
Od 1909 roku aż do śmierci pełnił funkcję proboszcza parafii rzymskokatolickiej w Biłce Szlacheckiej. Jako proboszcz rozwijał działalność duszpasterską oraz zaangażował się w pracę społeczną i narodową wśród polskiej ludności Galicji Wschodniej. Ukazywał życzliwość wobec unitów m.in. w Hermanowie i Zuchorzycach zastępował internowanych lub przechodzących na prawosławie duchownych unickich, oddawał im dochody ze stuły i zarządzał majątkiem parafialnym. Podczas inwazji rosyjskiej w czasie I wojny światowej, Ukraińcy oskarżyli go przed Rosjanami o opiekę nad Drużyną Bartoszową, wysłał 14 chłopców do Legionów oraz przechowywał u siebie żołnierzy rosyjskich polskiego pochodzenia.
7 listopada 1918 wpadło do wsi kilku uzbrojonych Ukraińców, zaczęli strzelać, raniąc wójta. Przyszli na plebanię, szukając ks. Hentschela grozili wikaremu, lecz nie znajdując tam proboszcza, odeszli. 24 listopada podczas wojny polsko-ukraińskiej do Biłki Szlacheckiej wkroczył uzbrojony oddział ukraiński, który doprowadził do masakry mieszkańców wsi. Rząd nad Biłką objął eks-żandarm austriacki Iwan Kizyma, nieprzejednany wróg ks. Hentschela, który udał się schować najpierw pod ołtarzem w kaplicy Sióstr Służebniczek, później w kominie spalonego pałacu Sapiehów, a ostatecznie w gospodarstwie Katarzyny Celak, u której na skutek zdrady wykryto go 28 grudnia. Następnie w raz z Calakową pojmano go, pobito i przeniesiono do Kurowic. Zamknięto ks. Hentschla wraz z ks. prałatem Puchalskim z Wyżnian i Franciszkiem Kamieńskim, pełnomocnikiem dóbr hr. Potockiego. 29/30 grudnia rozstrzelano go w Kurowicach wyrokiem ukraińskiego sądu polowego. Ciało księdza podrzucono następnie do Biłki Szlacheckiej. 31 grudnia parafianie urządzili w Biłce Szlachetnej jego pogrzeb.
Jego śmierć jest jedną z kilku zbrodni na polskich księżach rzymskokatolickich w Galicji Wschodniej w tym okresie (w źródłach wymienia się m.in. ks. Wincentego Czyżewskiego, ks. Wawrzyńca Czarnika, ks. Waleriana Rabę, ks. Jana Dziuglewicza i in.).
Upamiętnienie W 1938 r. w Biłce Szlacheckiej stanął pomnik upamiętniający zamordowanych mieszkańców (z listą ofiar i orłem), zniszczony w 1939 r. przez Armię Czerwoną. W 2009 r. Stowarzyszenie „Nasz Grodziec” odnowiło pomnik nagrobny ks. Adama Hentschela.
Przypisy
Kategoria:Galicyjscy duchowni rzymskokatoliccy Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Zmarli w 1918 Kategoria:Ofiary zabójstw na Ukrainie