Gry alkoholowe – forma aktywności towarzyskiej polegająca na spożywaniu napojów alkoholowych w połączeniu z wykonywaniem zadań o charakterze fizycznym bądź poznawczym, której celem najczęściej jest przyspieszenie osiągnięcia stanu nietrzeźwości.

Według definicji Byrona Zamboangi, gry alkoholowe powinny spełniać cztery podstawowe kryteria: być oparte na zasadach dotyczących spożycia alkoholu, mieć wymiar społeczny, obejmować zadania fizyczne lub poznawcze oraz sprzyjać upijaniu się.

Historia mały|Scena sympozjonu na fresku w Grobowcu Nurka w greckiej kolonii Paestum we Włoszech, 480–470 p.n.e.

Starożytność Pierwsze udokumentowane wzmianki o grach alkoholowych pochodzą ze starożytności. W antycznej Grecji popularnością cieszyła się gra kottabos rozgrywana podczas sympozjonów. Uczestnicy wyrzucali resztki wina z kielicha, starając się trafić w specjalnie ustawiony cel.

W kulturze chińskiej gry alkoholowe funkcjonowały pod nazwą Jiuling. Istniały już w okresie dynastii Zhou i przybierały różne formy. Jedna z rozgrywek polegała na pokazywaniu palców przez uczestników i zgadywaniu liczb. Pomyłka skutkowała piciem alkoholu. Inną zabawą było gong show, w ramach którego jedna osoba biła w gong, a reszta uczestników szybko przekazywała sobie kwiat. Gdy gong przestał bić, osoba trzymająca kwiat, musiała wypić alkohol i ewentualnie wykonać zadanie.

W starożytnym Rzymie grywano w passatellę. Gracze składali się na wino, a następnie wybierali mistrza gry. Decydował on o tym, kto z uczestników i ile alkoholu wypije. Zasady rozgrywki często prowadziły do konfliktów, a nawet bójek, ponieważ mistrz gry mógł świadomie odmówić niektórym uczestnikom alkoholu.

Średniowiecze i nowożytność W XIV wieku w Europie pojawił się tzw. dzbanek–łamigłówka (puzzle jug) – naczynie wyposażone w liczne otwory, z którego należało pić w ściśle określony sposób, aby nie rozlać zawartości. Stopień trudności korzystania z niego wzrastał wraz z ilością spożytego alkoholu.

W epokach renesansu i baroku popularność zdobyły również mechaniczne automaty wykorzystywane na dworach arystokratycznych m.in. w Niemczech. Były to urządzenia poruszające się wokół stołu i zatrzymujące się przed wybraną osobą, która zobowiązana była wypić zawartość naczynia. Przykłady takich obiektów znajdują się dziś m.in. w zbiorach British Museum oraz Metropolitan Museum of Art.

W XVI wieku temat nadmiernego picia oraz związanych z nim aktywności został podjęty przez humanistę Vincenta Obsopoeusa w poemacie Sztuka picia (1536). Autor szczegółowo opisywał ówczesne gry polegające na naprzemiennym piciu, aż do utraty przytomności przez jednego z uczestników.

Współczesne gry alkoholowe Beer pong W drugiej połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych rozpowszechnił się beer pong. Początkowo do gry używano paletek do tenisa stołowego, jednak później z nich zrezygnowano. Celem rozgrywki jest trafienie piłeczką do kubków z piwem ustawionych po stronie przeciwnika. Każde trafienie skutkuje koniecznością wypicia zawartości kubka przez osobę z drużyny przeciwnej.

Flanki Flanki to gra drużynowa rozgrywana na świeżym powietrzu. Uczestnicy rzucają piłką lub kamieniem w ustawioną pośrodku puszkę piwa. Po jej przewróceniu jedna z drużyn ma za zadanie jak najszybciej spożyć napój, dopóki przeciwnicy nie przywrócą puszki na miejsce.

Do innych znanych gier alkoholowych należą m.in.:

Alkochińczyk – modyfikacja gry planszowej Chińczyk, w której pionki zastąpione są kieliszkami z alkoholem, a określone pola wiążą się z koniecznością wypicia napoju. Nigdy przenigdy (ang. Never Have I Ever) – gra polegająca na ujawnianiu osobistych doświadczeń. Gracze po kolei zdradzają różne fakty ze swojego życia. Każdy po kolei mówi, czego nigdy nie zrobił. Osoby, które mają dane doświadczenie za sobą, muszą się napić. Piwne warcaby (ang. beer checkers) – odmiana warcabów, w której zamiast pionków używa się pojamników z piwem. Zbicie figury wiąże się z obowiązkiem opróżnienia szklanki z alkoholem.

Goon of Fortune Gra w butelkę

Charakterystyka zjawiska Z perspektywy socjologicznej gry alkoholowe pełnią funkcję narzędzia integracji grupowej. Jak zauważają badacze Olli Sotamaa oraz Jaakko Stenros redukują one skrępowanie i przeciwdziałają nudzie. Motywacje uczestników obejmują przede wszystkim potrzebę integracji, chęć przełamania barier towarzyskich, a także element rywalizacji. Zasady gier alkoholowych zwykle sprzyjają intensywnemu spożyciu alkoholu, co jest pozytywnie odbierane przez uczestników.

Stopień rozpowszechnienia gier alkoholowych różni się w zależności od kultury picia charakterystycznej dla danego kraju. W państwach, w których dominującym napojem jest wino – takich jak Włochy, Francja, Hiszpania czy Grecja – gry alkoholowe są mniej popularne i częściej spotykają się z dezaprobatą społeczną. Odmiennie wygląda sytuacja w krajach o silnej tradycji piwnej, takich jak Stany Zjednoczone, Wielka Brytania czy Niemcy, gdzie gry alkoholowe są bardziej rozpowszechnione. W Polsce, w której piwo stanowi 55% spożywanego alkoholu, popularność zdobyła piwna gra w plenerze o nazwie flanki.

Uczestnictwo w grach alkoholowych jest szczególnie powszechne wśród młodych dorosłych, zwłaszcza studentów. Jak wynika z badania przeprowadzonego przez American Addiction Centers z 2019 roku aż 95% amerykańskich studentów deklaruje udział w tego typu aktywnościach. Borsari w artykule opublikowanym w 2004 roku wskazuje, że osoby w wieku 18-19 lat są kilkukrotnie bardziej skłonne do uczestnictwa w grach alkoholowych niż ich starsi koledzy.

W Polsce inicjacja alkoholowa statystycznie częściej następuje przed osiągnięciem pełnoletności. Badanie przeprowadzone przez Ogólnopolską Grupę Badawczą wykazało, że 62,7% respondentów w wieku 18-29 lat spożywało alkohol przed ukończeniem 18. roku życia, a 46% z nich piło piwo. 66% nastolatków twierdzi, że piwo jest alkoholem, do którego mają najłatwiejszy dostęp. To z kolei może tworzyć warunki sprzyjające uczestnictwu w grach alkoholowych, a w rezultacie prowadzić do negatywnych konsekwencji związanych z piciem alkoholu. Piwo objęte jest trzykrotnie niższą stawką akcyzy niż napoje wysokoprocentowe, co bezpośrednio przekłada się na jego niższą cenę detaliczną. Promocje typu "12+12 gratis" jeszcze bardziej obniżają koszt zakupu produktu, czyniąc piwo popularnym wyborem wśród uczestników gier alkoholowych.

Przypisy

Kategoria:Gry