Proamerykanizm – postawa ideologiczna, polityczna lub kulturowa charakteryzująca się pozytywnym stosunkiem do Stanów Zjednoczonych, ich polityki zagranicznej, modelu gospodarczego, wartości ustrojowych oraz kultury. Jest to zjawisko wielowymiarowe, które może przejawiać się zarówno w poparciu dla strategicznego przywództwa USA na arenie międzynarodowej, jak i w fascynacji amerykańskim stylem życia.

Wymiary proamerykanizmu

W ujęciu politologicznym proamerykanizm dzieli się najczęściej na trzy główne płaszczyzny: Płaszczyzna polityczno-strategiczna: Wiąże się z uznaniem Stanów Zjednoczonych za głównego gwaranta bezpieczeństwa międzynarodowego i lidera świata zachodniego. W Europie postawa ta jest ściśle skorelowana z atlantyzmem, czyli dążeniem do zacieśniania więzi transatlantyckich w ramach NATO. Płaszczyzna ideologiczna: Opiera się na akceptacji i promocji wartości utożsamianych z amerykańską myślą państwową, takich jak liberalizm, demokracja, indywidualizm oraz wolność rynkowa. Płaszczyzna kulturowa: Dotyczy oddziaływania amerykańskiej kultury popularnej, która wpływa na wzorce konsumpcyjne, język i styl życia społeczeństw w innych krajach.

Ewolucja i zróżnicowanie postaw

Historycznie proamerykanizm kształtował się jako przeciwwaga dla systemów totalitarnych i autorytarnych. W okresie zimnej wojny USA postrzegane były przez zwolenników tej postawy jako „latarnia wolności” i jedyna siła zdolna do powstrzymania ekspansji komunizmu.

Współcześnie badacze wyróżniają różne odcienie proamerykanizmu – od postaw pragmatycznych, wynikających z chłodnej kalkulacji interesów narodowych (np. w kwestiach obronności) po postawy bezkrytyczne określane niekiedy w publicystyce mianem „cielecego proamerykanizmu”. Ten ostatni termin odnosi się do entuzjazmu który ignoruje potencjalne rozbieżności interesów między USA a państwem sojuszniczym co bywa przedmiotem krytyki ze strony środowisk realistycznych. Proamerykanizm występuje często jako zjawisko reaktywne wobec antyamerykanizmu. Siła tych postaw w poszczególnych krajach ulega wahaniom w zależności od aktualnej administracji w Białym Domu oraz prowadzonych przez nią operacji militarnych lub dyplomatycznych.

Przypisy

Kategoria:Ameryka Kategoria:Stosunki międzynarodowe