PIK-owy Laur (także PIKowy Laur) – konkurs organizowany przez Polską Izbę Książki od 2005 roku, w którym nagradzani są dziennikarze promujący czytelnictwo oraz wiedzę o książkach w mediach, a także programy medialne, redakcje lub portale internetowe zajmujące się książką, czytelnictwem lub rynkiem wydawniczym.
Historia Konkurs jest organizowany od 2005 roku. Nie odbył się w 2008 i 2014 roku. Od 2017 roku konkurs organizowany jest co dwa lata. Uroczystości wręczenia nagród odbywają się na galach podczas wydarzeń takich jak powiązany z Targami Książki w Krakowie Conrad Festival (2025).
Charakterystyka Celem konkursu jest podnoszenie rangi książki w środkach masowego przekazu oraz promocja czytelnictwa. Konkurs ma stanowić także platformę współdziałania uczestników rynku książki, w tym autorów, wydawców, dystrybutorów, hurtowników, księgarzy, klubów wysyłkowych oraz dziennikarzy branżowych.
Do konkursu mogą być zgłaszani zarówno dziennikarze zajmujący się tematyką książek, jak i „programy, poszczególne media czy też portale internetowe, których tematem wiodącym są książka, czytelnictwo, rynek wydawniczy”. Konkurs nagradza byty prezentujące literaturę, czytelnictwo oraz wiedzę o książce w sposób rzetelny, ciekawy i innowacyjny oraz dbający o obecność tematów związanych z życiem literackim w mediach.
Zgłoszenia kandydatur mogą być dokonywane przez członków Polskiej Izby Książki, członków jury oraz czytelników.
Laureaci konkursu otrzymują statuetki zaprojektowane przez Bronisława Chromego oraz nagrody pieniężne (w 2013 nagroda wynosiła 5,000 PLN).
Kategorie nagród Nagrody w konkursie przyznawane są w kilku kategoriach, których liczba (od dwóch do pięciu) i nazwy ulegały zmianom w trakcie historii konkursu, np. w 2019 istniały trzy kategorie: „Najciekawsza prezentacja książki i promocja czytania w mediach drukowanych”, „Najciekawsza prezentacja książki i promocja czytania w mediach audio-wizualnych” i „Najciekawsza prezentacja książki i promocja czytania w internecie”; w 2015 nagrody przyznano w kategoriach „Najciekawsza prezentacja książki i czytania w mediach drukowanych” oraz „Najciekawsza prezentacja książki i czytania w mediach audiowizualnych i elektronicznych”; w 2013 istniała kategoria „media elektroniczne”, a w 2007 nagrody przyznano w kategoriach „Najciekawsza prezentacja książki w prasie” i „Najciekawsza prezentacja książki w mediach elektronicznych”. W 2025 nagrody przyznano w nowych kategoriach: „PIKowy Laur za promocję czytania i prezentację książek dla dorosłych” oraz „PIKowa Laurka za promocję czytania i prezentację książek dla dzieci i młodzieży”. W ramach konkursu przyznawana jest również Nagroda Specjalna za najciekawsze zjawisko, wydarzenie lub kampanię w obszarze promocji czytelnictwa. Regulamin dopuszcza także przyznanie dodatkowych wyróżnień, np. honorowej nagrody za długofalowe zasługi dla promocji książki i czytania w kategorii „Osobowość”.
Jury i zasady wyboru laureatów Spośród zgłoszonych kandydatur wybieranych jest po trzech nominowanych w każdej kategorii, a następnie jury konkursu wskazuje laureata w każdej z nich. Skład jury ustala Rada Polskiej Izby Książki. W skład jury wchodzą przedstawiciele Polskiej Izby Książki oraz autorytety z dziedziny kultury, mediów i rynku wydawniczego. Przewodniczącym jury jest prezes Polskiej Izby Książki.
W pracach jury w różnych latach uczestniczyli m.in. Jerzy Bralczyk, Janusz Fogler, Tomasz Makowski, Anna Nasiłowska, Adam Pomorski oraz Maria Poprzęcka.
Jury konkursu ocenia m.in. publikacje prasowe, programy radiowe i telewizyjne, portale internetowe, blogi, vlogi, profile w mediach społecznościowych, a także akcje społeczne i wydarzenia promujące książki i czytelnictwo.
Laureaci 2005 Kazimiera Szczuka – TVN24, „Wydanie drugie poprawione” Krzysztof Masłoń – „Rzeczpospolita” Tadeusz Górny – nagroda specjalna za całokształt działalności
2006 Barbara Marcinik – Program III Polskiego Radia Elżbieta Sawicka – „Rzeczpospolita” Tomasz Fiałkowski – „Tygodnik Powszechny” (nagroda specjalna)
2007 Krzysztof Kłosiński – TVN, „Wydanie drugie poprawione” Piotr Kofta – dodatek do „Dziennika” „Kultura TV” Jerzy Kisielewski – nagroda specjalna za całokształt działalności
2008 Konkurs nie odbył się
2009 Hanna Maria Giza – Polskie Radio Program II Piotr Bratkowski – „Newsweek Polska”
2010 Roman Kurkiewicz – TOK FM Katarzyna Janowska – „Przekrój” „Kultura” – dodatek do „Dziennik Gazeta Prawna” (nagroda specjalna)
2011 Cezary Łasiczka – TOK FM Beata Kęczkowska – „Gazeta Wyborcza”
2012 Michał Nogaś – Program III Polskiego Radia Jerzy Jarniewicz – „Literatura na Świecie”
2013 Izabela Sadowska – Lubimyczytac.pl (w kategorii media elektroniczne) „Biblioteka Analiz” – zespół redakcyjny: Piotr Dobrołęcki, Łukasz Gołębiewski, Ewa Tenderenda-Ożóg, Paweł Waszczyk Wojciech Orliński – „Gazeta Wyborcza” (nagroda specjalna za promocję prawa autorskiego)
2015 Magdalena Mikołajczuk – Polskie Radio Program I Justyna Sobolewska – „Polityka” Paweł Goźliński – „Książki. Magazyn do czytania” Jan Rodzeń – Klub Księgarza (nagroda specjalna) Dorota Sokołowska – Polskie Radio Białystok
2017 Jacek Lutomski – „Rzeczpospolita” Mateusz Matyszkowicz – „Chuligan Literacki”, program TVP Kultura Piotr Kołodziejczyk – blog „Mądre Książki”
2019 „Zeszyty Literackie” – kwartalnik literacki „Xięgarnia” – program telewizyjny TVN Bernadetta Darska – blog „Nowości książkowe”
2021 „PISMO – magazyn opinii” Ewa Zdrojkowska – Polskie Radio Olsztyn Adam Szaja – blog „Smak Książki”
2023 „Guliwer” – czasopismo o książkach dla dzieci i młodzieży „Poczet Pisarzy Polskich” – Ryszard Koziołek i Ewa Niewiadomska (Radio Katowice) „Alfabet Wojtusika” „Literacka Podróż Hestii” – nagroda specjalna
2025 Raport o książkach Agaty Kasprolewicz (w kategorii „PIKowy Laur – za promocję czytania i prezentację książek dla dorosłych”) „Ryms”. Magazyn o literaturze dla dzieci i młodzieży (w kategorii „PIKowa Laurka – za promocję czytania i prezentację książek dla dzieci i młodzieży”) Noc Bibliotek (w kategorii „Nagroda Specjalna – kategorii otwartej: najciekawsze zjawisko, wydarzenie, kampania”)
Przypisy
Kategoria:Polskie nagrody literackie Kategoria:Nagrody dziennikarskie