Gringo (, ) – włoski spaghetti western z 1966 w reżyserii Damiano Damianiego.
Film jest jednym z pierwszych jawnie politycznych przedstawicieli gatunku, eksplorując tematy rewolucji meksykańskiej, niesprawiedliwości społecznej oraz interwencji zagranicznych w Ameryce Łacińskiej.
Fabuła Akcja filmu rozgrywa się w okresie rewolucji meksykańskiej. Grupa bandytów, dowodzona przez El Chucho (Gian Maria Volontè), przeprowadza napad na rządowy transport broni. Podczas akcji dołącza do nich tajemniczy Amerykanin, Tate (Lou Castel), który zyskuje przydomek „Niño” ze względu na młodzieńczy wygląd. Tate szybko zyskuje zaufanie El Chucho, jednak jego prawdziwe motywy pozostają niejasne.
Podczas przygotowań do sprzedaży skradzionej broni rewolucyjnemu generałowi Eliasowi (Jaime Fernández), El Chucho odkrywa w bagażu Tate’a złotą kulę, co budzi jego podejrzenia. Gdy grupa dociera do kwatery generała, ujawnia się prawdziwa rola Tate’a – okazuje się on być najemnikiem, którego celem jest zamordowanie meksykańskiego dowódcy. Obsada
Gian Maria Volonté – Chuncho Munos / 'El Chuncho' Klaus Kinski – El Santo Martine Beswick – Adelita Lou Castel – Bill 'Niño' Tate Aldo Sambrell – Porucznik Alvaro Ferreira José Manuel Martín – Raimundo Jaime Fernández – Generał Elías Andrea Checchi – Don Felipe Spartaco Conversi – Eufemio Joaquín Parra – Picaro Santiago Santos – Guapo Valentino Macchi – Inżynier Pedrito Sal Borgese – Bandyta Damiano Damiani – Dziennikarz z generałem Eliasem Carla Gravina – Rosario Guy Heron – Pedrito Rufino Inglés – Kapitan Compoy Vicente Roca – Właściciel hotelu Antoñito Ruiz – Chico, młody meksykanin na dworcu kolejowym Aysanoa Runachagua – Płatnik
Interpretacje Gringo jest uważany za jeden z pierwszych tzw. Zapata westernów – podgatunku spaghetti westernu, który łączy konwencje gatunku z politycznym komentarzem. Film, współscenaryzowany przez Franco Solinasa, stanowi alegorię dotyczącą zaangażowania Stanów Zjednoczonych w politykę Ameryki Łacińskiej, zwłaszcza w kontekście rewolucji meksykańskiej i domniemanych działań wywiadowczych. Choć w 1966 nie istniały udokumentowane dowody na nielegalne operacje CIA w regionie, fabuła filmu odzwierciedla ówczesne spekulacje i obawy związane z obcą interwencją.
Centralnym motywem dzieła jest konflikt między indywidualizmem a zbiorowością. Postać Tate’a, najemnika działającego na własną rękę, reprezentuje obojętność wobec sprawy rewolucyjnej – ratuje El Chucho jako przyjaciela, ale jednocześnie sabotuje dostawy broni dla powstańców, co symbolizuje jego brak zrozumienia dla kolektywnego celu. Z kolei El Chucho uosabia ewolucję świadomości politycznej: początkowo traktujący rewolucję jako sposób na zysk, stopniowo dojrzewa do zrozumienia jej społecznego wymiaru. Jego ostateczna decyzja o straceniu Tate’a może być interpretowana jako symboliczne ukaranie zdrady wobec ideałów rewolucji i ludzi, którzy w nią wierzyli.
Film porusza także kwestie moralnej odpowiedzialności – postać Don Felipe, choć niepopełniająca aktów okrucieństwa, jest krytykowana za bierność wobec niesprawiedliwości społecznej. To nawiązanie do egzystencjalistycznej filozofii, gdzie brak działania równoważy się z potwierdzeniem niesprawiedliwości. Solinas, jako marksista, kreślił postacie w duchu dialektycznej konfrontacji – bohaterowie uczą się od swoich przeciwników, a ich losy ukazują złożoność rewolucyjnej walki.
Gringo, podobnie jak inne włoskie westerny, zrywał z konwencjami hollywoodzkiego kina, wprowadzając brutalny realizm, nihilistyczne narracje i krytykę kapitalizmu. W przeciwieństwie do amerykańskich produkcji, gdzie bohaterowie często reprezentowali jednoznaczne wartości, włoscy twórcy – tacy jak Damiano Damiani, Sergio Corbucci czy Sergio Sollima – pokazywali świat jako miejsce, gdzie moralność jest względna, a przemoc wszechobecna.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Włoskie spaghetti westerny Kategoria:Włoskie filmy z 1966 roku Kategoria:Filmy w reżyserii Damiano Damianiego Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Meksyku