Niżowa osutka świerka () – choroba świerków (Picea) wywołana przez mikroskopijnego grzyba osutka świerkowa (Lophodermium piceae). Należy do grupy chorób zwanych osutkami.
Choroba ta występuje na świerku pospolitym (Picea abies), świerku sitkajskim (Picea sitchensis), niektórych innych gatunkach świerków, a także na daglezjach (Pseudotsuga), jodłach (Abies) i cisach (Taxus). Jej objawy są typowe dla osutek: żółknięcie, brunatnienie i przedwczesny opad porażonych liści. Na opadłych na ziemię igłach tworzą się wydłużone, czarne apotecja, czasami także pyknidia.
Choroba jest groźna tylko w przypadku niekorzystnych warunków środowiska, zwłaszcza niedostatku wody. Można jej zapobiec lub ograniczyć poprawiając warunki siedliskowe świerczyn. W zwalczaniu choroby korzystny wpływ wywiera inny gatunek grzyba – Sphaeridium candidulum, który w wilgotnych warunkach rozwija się na opadłych na ziemię, porażonych liściach. W szybkim tempie rozkłada on leżące na ziemi igły, ograniczając w ten sposób rozwój apotecjów patogenu.
Lophodermium piceae często występuje w igłach świerka pospolitego, jest głównym jego endofitycznym patogenem. Badania wykazały, że częstotliwość infekcji tym grzybem liści pobranych z gałęzi drzew o wysokości 4–6 m w miejscu zamierania wzrasta wraz z wiekiem igieł, od ok. 1% w przypadku najmłodszych igieł do ok. 30% w przypadku igieł 4–5-letnich. Igły pobrane z gęstego drzewostanu były częściej infekowane (ok. 50–90%). Często jednak patogen ten nie wywołuje żadnych objawów chorobowych, gdyż infekcje w zielonych igłach pozostają ograniczone do małych obszarów tkanek.
Przypisy
Kategoria:Choroby drzew i krzewów leśnych Kategoria:Grzybowe choroby roślin