Jan Wojkiewicz, także Wójkiewicz, ps. „Jacek Pogoda” (ur. 9 września 1906 w Konarskiem, zm. 7 lub 18 stycznia 1942 w Poznaniu) – polski działacz ruchu ludowego, pułkownik Batalionów Chłopskich, uczestnik konspiracji podczas II wojny światowej, p.o. Okręgowego Delegata Okręgowej Delegatury Rządu na Kraj Poznań (1941), kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się jako najstarsze z dwanaściorga dzieci rolników Jana i Marii z domu Siejak. Uczył się w szkole podstawowej w Radzewie i Państwowym Gimnazjum im. Józefa Wybickiego w Śremie. Rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego, na skutek choroby ostatecznie przerwał naukę. Następnie w 1932 przeniósł się na Wydział Ekonomiczno-Prawny UP, gdzie w 1938 ukończył studia (wybuch wojny uniemożliwił mu uzyskanie tytułu magistra). Podczas nauki był prezesem korporacji akademickiej „Agraria”, działał w Polskiej Akademickiej Młodzieży Ludowej. Związał się z ruchem ludowym, był od 1934 wiceprezesem, a od 1936 do 1939 prezesem wielkopolskich struktur Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici” i ponadto członkiem władz krajowych; ponadto wchodził w skład poznańskich władz wojewódzkich Stronnictwa Ludowego. Redagował także pismo „Społem”, w 1937 założył Uniwersytet Ludowy im. Jana Kasprowicza w Nietążkowie i współorganizował strajk chłopski. W 1929 po szkoleniu w szkole podchorążych w Lesznie uzyskał stopień podporucznika rezerwy, później awansowany na porucznika rezerwy.
W sierpniu 1939 zmobilizowany do Wojska Polskiego, w momencie wybuchu II wojny światowej przebywał w Kutnie. Jako porucznik 55 Poznańskiego Pułku Piechoty i dowódca kompanii walczył w kampanii wrześniowej w bitwach nad Bzurą, w okolicy Kraśnika i w lasach janowskich. Pod koniec września znalazł się w składzie Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie”, w jej składzie walczył pod Kockiem. 12 października 1939 trafił do niemieckiej niewoli, z której udało mu się zbiec. Rozpoczął ukrywanie się w rodzinnym Radzewie. Pod pseudonimem „Jacek Pogoda” zaangażował się w konspiracyjny ruch ludowy organizując jego struktury w południowej Wielkopolsce. W lutym 1940 współtworzył konspiracyjne Centralne Kierownictwo Ruchu Ludowego, w kwietniu 1940 został szefem struktur Stronnictwa Ludowego „Roch” w województwie (po ich zjednoczeniu) i komendantem Okręgu Poznań Batalionów Chłopskich. W tym samym roku współtworzył i został szefem Porozumienia Stronnictw Politycznych. Został zastępcą Okręgowego Delegata w Poznaniu Adolfa Bnińskiego, a po jego aresztowaniu w lipcu 1941 tymczasowo przejął jego obowiązki. 9 września 1941 został aresztowany przez Gestapo i umieszczony w Forcie VII, gdzie w wyniku brutalnego śledztwa zmarł oficjalnie 18 stycznia 1942 (prawdopodobnie 7 stycznia). Jego ciało następnie spalono.
Był zaręczony z Zofią Rozmiarek.
Odznaczenia i upamiętnienie Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari i awansowany na pułkownika. W 1966 jego imię nadano szkole podstawowej w Radzewie, odsłonięto także poświęconą mu tablicę pamiątkową. Pomnik Wojkiewicza znajduje się w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Liceum Ogólnokształcącego im. gen. Józefa Wybickiego w Śremie Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawno-Ekonomicznego Uniwersytetu Poznańskiego Kategoria:Członkowie Stronnictwa Ludowego „Roch” Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici Kategoria:Delegaci okręgowi Delegatury Rządu na Kraj Kategoria:Komendanci Okręgów BCh Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Ofiary KL Posen Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Polscy jeńcy wojenni – uciekinierzy z niewoli niemieckiej 1939–1945 Kategoria:Polscy korporanci Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego Kategoria:Uczestnicy bitwy nad Bzurą (1939) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kockiem (1939) Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1942