Tadeusz Juliusz Tabaczyński (ur. w Koluszkach, zm. 8 lipca 1971 w Warszawie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari IV i V klasy.

Życiorys Syn Stanisława i Izabelli z Wołczyńskich urodzony 4 kwietnia 1896 w Koluszkach, w ówczesnym powiecie brzezińskim guberni piotrkowskiej. Do 1914 ukończył sześć klas w prywatnym gimnazjum polskim w Piotrkowie.

Od sierpnia 1914 w Myszkowie działał w konspiracji pod dowództwem ob. Chęcińskiego. W lutym 1915 w Zagórzu odbył szkolenie w Biurze Wywiadowczym I Brygady Legionów Polskich Rajmunda Jaworowskiego „Świętopełka”. W marcu 1915 wstąpił do Legionów Polskich. Walczył w szeregach 1 kompanii V batalionu, który od maja 1915 do października 1916 wchodził w skład 7 pułku piechoty, a następnie 5 pułku piechoty. Od 17 lipca 1917 do 14 lipca 1918 był internowany w obozie w Szczypiornie, a następnie w Łomży. Po zwolnieniu z internowania wstąpił do Polskiej Siły Zbrojnej. Służył w 5 kompanii 1 pułku piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. Ukończył szkołę podoficerską. W listopadzie 1918 wziął udział w rozbrajaniu Niemców w Warszawie. W końcu grudnia 1918 został odkomenderowany do 32 pułku piechoty w Ciechanowie, w charakterze instruktora kompanii szkolnej.

W kwietniu 1919 został przeniesiony do 33 pułku piechoty. 25 lipca 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich został mianowany z dniem 1 lipca 1919 podporucznikiem w piechocieDz. Rozk. Wojsk. Nr 82 z 2 sierpnia 1919, poz. 2888.. W czasie wojny z bolszewikami dowodził 9 kompanią 33 pp. Wyróżnił się 2 czerwca pod Mańkowiczami, 4 czerwca pod Świdnem i 5 czerwca 1920 pod Głębokiem. 10 czerwca 1920 dowódca pułku, kapitan Jerzy Sawa-Sawicki sporządził wniosek na odznaczenie Orderem Virtuti Militari, w którym napisał:

W maju i czerwcu 1921 wziął udział w III powstaniu śląskim. Pełnił funkcję doradcy w 3 katowickim pułku piechoty. Po powrocie do macierzystego pułku w Łomży pełnił obowiązki dowódcy I batalionu, a następnie dowodził kompanią. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 50. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień kapitana ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 32. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Z dniem 15 sierpnia 1926 został przydzielony do Oficerskiej Szkoły Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej na stanowisko dowódcy kompanii podchorążych. 23 grudnia 1927 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku. 2 grudnia 1930 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 1 stycznia 1931 i 81. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W marcu 1931 został przeniesiony do 85 pułku piechoty w Nowej Wilejce na stanowisko dowódcy batalionu. W marcu 1934 dowodził II batalionem 85 pp. W lutym 1935 został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie na stanowisko wykładowcy. Na stopień podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1938 i 54. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W grudniu 1938 został przeniesiony do Centralnej Szkoły Podoficerów Korpusu Ochrony Pogranicza w Osowcu na stanowisko komendanta.

W sierpniu 1939, w czasie mobilizacji alarmowej, objął dowództwo rezerwowego 135 pułku piechoty i dowodził nim w czasie kampanii wrześniowej. Po zakończeniu walk uniknął niewoli i zaangażował się w działalność konspiracyjną. Początkowo jako emisariusz Służby Zwycięstwu Polski, a później Związku Walki Zbrojnej zajmował się organizacją struktur ruchu oporu na terenie Ciechanowa. Od lutego do października 1940 pełnił funkcję oficera sztabu Komendy Okręgu Warszawa Województwo ZWZ. Następnie (do września 1941) kierował pracami II Inspektoratu Podokręgu Północ ZWZ. Od października 1941 do marca 1943 był komendantem Podokręgu Północnego AK. W marcu 1943 został przeniesiony do Lwowa, gdzie 9 lipca objął obowiązki II zastępcy komendanta Okręgu Lwów AK.

10 sierpnia 1943 we Lwowie został aresztowany przez Niemców pod fałszywym nazwiskiem „Bronisław Rulka” i osadzony w więzieniu przy ul. Łąckiego. 3 października 1943 został przywieziony transportem kolejowym Sipo/SD ze Lwowa do obozu koncentracyjnego Auschwitz, gdzie nadano mu numer więźnia „154960”. W tym samym roku został przeniesiony do obozu Buchenwald, a w 1944 do obozu Groß-Rosen. Od stycznia 1944 był dowódcą obozowej organizacji konspiracyjnej. W lutym 1945 trafił do obozu Mittelbau-Dora.

15 kwietnia 1945 został uwolniony przez armię kanadyjską. Do kwietnia 1946 jako ciężko chory leczył się kolejno w szpitalu w Celle, Hanowerze, Londynie oraz Polskim Szpitalu w Penley. 18 listopada 1965 wrócił do kraju jako inwalida i zamieszkał w Otwocku. Zmarł 8 lipca 1971 w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A16, rząd 2, grób 4).

Był żonaty z Zofią z Wnorowskich (zm. 1932), z którą miał dwóch synów: Sławomira Tadeusza, ps. Kar' (1924–1976), plutonowego podchorążego batalionu „Zaremba” – „Piorun” i Andrzeja Tadeusza (1929–2012).

Ordery i odznaczenia Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 3607 – 1921 Krzyż Niepodległości – 9 stycznia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych dwukrotnie Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie wojskowej” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Za wierną służbę” Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych Odznaka pamiątkowa 5 pułku piechoty Legionów Polskich nr 65 – 18 września 1918

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Komend Okręgów ZWZ Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Służby Zwycięstwu Polski Kategoria:Internowani w Łomży Kategoria:Legioniści internowani po kryzysie przysięgowym w Szczypiornie Kategoria:Ludzie urodzeni w Koluszkach Kategoria:Ludzie związani z Otwockiem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Więźniów Ideowych Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Oficerowie 33 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 85 Pułku Strzelców Wileńskich Kategoria:Oficerowie Centrum Wyszkolenia Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Więźniowie KL Buchenwald Kategoria:Więźniowie KL Gross-Rosen Kategoria:Więźniowie KL Mittelbau-Dora Kategoria:Więźniowie więzienia przy ul. Łąckiego we Lwowie (okupacja niemiecka) Kategoria:Zmarli w 1971 Kategoria:Żołnierze 5 Pułku Piechoty Legionów Polskich (1914–1917) Kategoria:Żołnierze Okręgu Lwów Armii Krajowej