Izabela Abramowicz (ur. 9 listopada 1889 w Lutosławicach Rządowych, zm. 22 stycznia 1973 w Łęczycy) – polska pedagog, matematyczka, odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Jako pierwsza kobieta, na wydziale matematyczno–fizycznym Uniwersytetu Kijowskiego św. Włodzimierza, ukończyła studia i otrzymała dyplom I stopnia.
Życiorys Wczesne lata Izabela Abramowicz urodziła się w 1889 r. w Lutosławicach Rządowych, w Królestwie Polskim (wówczas części Imperium Rosyjskiego), jako córka nauczyciela Tomasza Franciszka Abramowicza i Marii Petroneli z domu Gniotek. Miała dwóch braci: Kazimierza (1888–1935) i Zygmunta (1893–1966).
Początkowo uczęszczała do Państwowego Gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim, ale z powodu strajków i protestów narodu polskiego, który sprzeciwiał się rusyfikacji i dążył do odzyskania niepodległości, szkoła została została zamknięta. Razem z bratem Kazimierzem przeniosła się do Gimnazjum Państwowego w Bobrujsku (obecnie miasto na Białorusi), które ukończyła w 1907 r.
Lata w Kijowie lewo|mały|Gmach Uniwersytetu Kijowskiego, początek lat 40. XIX w., obraz Michaiła Makarowicza Saszyna W latach 1907–1912 studiowała na wydziale matematyczno–fizycznym Uniwersytetu Kijowskiego św. Włodzimierza, gdzie uczęszczała na wykłady m.in. Borisa Jakowlewicza Bukrejewa (1859–1962) i Dmitrija Aleksandrowicza Grawego (1863–1939). W 1911 r., za rozprawę O całkach podwójnych na powierzchniach algebraicznych, której promotorem był Bukrejew, otrzymała złoty medal, jako pierwsza kobieta na Uniwersytecie Kijowskim. W 1912 r. ukończyła studia i jako pierwsza kobieta, na tym wydziale, otrzymała dyplom I stopnia (obecnie równoważny ze stopniem magistra). Za wyjątkowe osiągnięcia naukowe otrzymała zgodę ministerstwa oświaty na dalszą naukę i przygotowanie się do egzaminów na stopień magistra nauk (obecnie tytuł mieściłby się pomiędzy doktoratem a habilitacją). Nie otrzymała jednak stypendium, dlatego zmuszona była podjąć pracę. Uczyła matematyki w trzech gimnazjach żeńskich w Kijowie, a w październiku 1917 r. została również wykładowcą w Polskim Kolegium Uniwersyteckim w Kijowie. Była jedną z dwóch kobiet, które wykładały na tej uczelni. Drugą była Antonina Dylewska (1883–1951). Z inicjatywy wykładowców Kolegium powstało w 1917 r. Polskie Towarzystwo Naukowe, którego została członkiem. Do 1918 r. zdała egzaminy, jednak nie ma potwierdzonej informacji czy otrzymała tytuł magistra. Jej bratu Kazimierzowi, który rozpoczął studia w tym samym czasie, na tym samym wydziale, zaproponowano pracę na uniwersytecie i jako stypendysta otrzymał dwuletnią pensję rządową. Dzięki temu w 1914 r. otrzymał tytuł magistra matematyki.
Powrót do Polski mały|VIII LO im. A. Mickiewicza w Poznaniu 25 sierpnia 1923 r. przyjechała, wraz z matką, do Poznania, gdzie zamieszkała u brata Kazimierza na ul. Wyspiańskiego 7. Kazimierz przybył do Poznania, dwa lata wcześniej, w lutym 1921 r. i został zatrudniony na Uniwersytecie Poznańskim. Od 1923 r. pracowała w Państwowym Gimnazjum w Wolsztynie, a następnie w latach 1924–1939 uczyła matematyki w Państwowym Gimnazjum im. Generałowej Zamoyskiej w Poznaniu. Razem z bratem uczestniczyła w trzech konferencjach matematycznych: w 1927 w Pierwszym Polskim Zjeździe Matematycznym we Lwowie, w 1929 r. w I Kongresie Matematyków Krajów Słowiańskich w Warszawie i 1931 r. w II Kongresie Matematyków Polskich w Wilnie.
W czasie II wojny światowej, w latach 1939–1942 mieszkała w Łęczycy i udzielała prywatnych lekcji w Poznaniu. Na początku grudnia 1942 r. została zatrzymana podczas łapanki w Poznaniu i została skierowana do pracy przymusowej w fabrykach w Poznaniu i Luboniu. W latach 1942–1944 pracowała w trzech fabrykach. Po zakończeniu wojny, od 1945 do 1953 r. pracowała jako nauczycielka matematyki w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Generałowej Zamoyskiej w Poznaniu, przy ul. Matejki 8. W latach 1953–1968 pracowała w VIII Liceum Ogólnokształcącym im. A. Mickiewicza w Poznaniu przy ul. Głogowskiej 92.
Izabela zmarła 22 stycznia 1973 r. w Łęczycy i została pochowana na cmentarzu w Wirach koło Poznania.
Odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Kijowskiego Świętego Włodzimierza Kategoria:Polscy matematycy XX wieku Kategoria:Ludzie związani z Poznaniem Kategoria:Nauczyciele związani z Poznaniem Kategoria:Polscy nauczyciele matematyki Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1973