Więzienie Mountjoy (, ) – zakład karny typu zamkniętego, o średnim rygorze bezpieczeństwa, położony przy North Circular Road w dzielnicy Phibsborough w Dublinie, zarządzany przez Irish Prison Service. Od momentu otwarcia w 1850 roku placówka pełni funkcję głównego ośrodka recepcyjnego dla mężczyzn skazanych lub tymczasowo aresztowanych przez sądy w aglomeracji dublińskiej.
Historia Więzienie zostało zaprojektowane przez kapitana Joshuę Jebba z Korpusu Inżynierów Królewskich i zostało oddane do użytku w 1850 roku, w okresie brytyjskiego panowania nad Irlandią. Architekt wzorował się na londyńskim więzieniu HMP Pentonville, wykorzystując system celkowy. Konstrukcja opiera się na centralnym punkcie dozoru, z którego promieniście rozchodzą się cztery główne skrzydła mieszkalne. Taki układ architektoniczny miał umożliwić strażnikom pełną kontrolę nad korytarzami przy minimalnym przemieszczaniu się personelu.
Początkowo Mountjoy służyło jako punkt etapowy dla skazańców przed deportacją do kolonii karnej w Australii, gdzie pierwsze miesiące kary spędzali w ścisłej izolacji. System ten, mający zapewnić moralną i religijną poprawę, w praktyce doprowadzał więźniów do wyczerpania intelektualnego i niepoczytalności, co potwierdziło się w 1854 roku, gdy grupa wysłana z izolatek bezpośrednio do Australii okazała się niezdolna do pracy i samodzielnego życia w kolonii.
Mountjoy odegrało znaczącą rolę w irlandzkim procesie niepodległościowym na początku XX wieku. W murach więzienia osadzano wielu działaczy republikańskich i politycznych. Podczas wojny o niepodległość i późniejszej irlandzkiej wojny domowej dochodziło tu do strajków głodowych oraz ucieczek. W 1919 roku dwudziestu więźniów związanych z Sinn Féin zdołało zbiec przy użyciu drabin sznurowych.
Placówka była również głównym miejscem wykonywania kary śmierci w Irlandii. W latach 1901–1954 wewnątrz więzienia stracono 46 osób: 45 mężczyzn i 1 kobietę. Ostatnia egzekucja przez powieszenie odbyła się 20 kwietnia 1954 roku.
31 października 1973 roku doszło do najbardziej znaczącego incydentu powojennej historii więzienia, którym była trzech liderów Prowizorycznej Irlandzkiej Armii Republikańskiej (PIRA). Ucieczkę przeprowadzono przy użyciu uprowadzonego śmigłowca, który wylądował na więziennym dziedzińcu w trakcie spaceru osadzonych. Wydarzenie to ujawniło uchybienia w ówczesnych procedurach bezpieczeństwa i stało się tematem irlandzkiej pieśni rebelianckiej „The Helicopter Song”.
Pod koniec XX wieku więzienie borykało się z problemem ciągłego przeludnienia oraz przestarzałymi warunkami sanitarnymi. Do początku XXI wieku w wielu sekcjach wciąż stosowano procedurę „slop-out”, czyli ręcznego opróżniania wiader z nieczystościami z cel pozbawionych bieżącej wody. Sytuacja ta uległa zmianie po 2010 roku, kiedy rozpoczęto program renowacji.
Przypisy
Kategoria:Więzienia w Irlandii Kategoria:Dublin