Franciszka Granier, także Françoise Jeanne Granier lub Francisca Granier, z domu Neymark (ur. 9 listopada 1883 w Łodzi, zm. 5 marca 1963) – polsko-francuska nauczycielka, działaczka socjalistyczna i feministyczna.
Życiorys W młodości wstąpiła do SDKPiL i w jej ramach agitowała w fabrykach i organizowała spotkania w mieszkaniu rodziców. Uczestniczyła w rewolucji 1905 roku, co zaowocowało trafieniem do aresztu, po którego opuszczeniu, wyjechała do Brukseli, a następnie Paryża, gdzie uczyła się filozofii. Ukończła studia na Sorbonie, broniąc rozprawę napisaną pod kierunkiem na temat Barucha Spinozy. Po ukończonych studiach, uczyła filozofii w liceach, m.in. w: Abbeville, Coulommiers oraz w Paryżu. Od 1920 do końca życia była aktywną działaczką Francuskiej Sekcji Międzynarodówki Robotniczej (SFIO). Od 1923 działała także we francuskich związkach zawodowych nauczycieli liceów i szkół wyższych, zrzeszonych w ramach Powszechnej Konfederacji Pracy (CGT). W ich ramach walczyła o równouprawnienie kobiet, nauczycielek i uczennic oraz o równość płac. Od 1927 wspierała polskich robotników we Francji w ramach ich organizacji zrzeszonej w CGT, a także była sekretarzem redakcji ich organu prasowego „Prawo Ludu”. Ponadto należała do Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu.
Podczas II wojny światowej działała w zorganizowanym przez SFIO ruchu oporu. Po II wojnie światowej organizowała spotkania przedstawicieli emigracyjnej Polskiej Partii Socjalistycznej i francuskich socjalistów. W 1948 utworzyła stowarzyszenie Les Amis de la Démocratie en Pologne (pol. Przyjaciele demokracji w Polsce), w ramach którego organizowała m.in. wykłady na Sorbonie na temat wkładu Polski do cywilizacji europejskiej. W 1956, przeciwdziałając przejęciu Biblioteki Polskiej w Paryżu przez władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wydała broszurę Les tribulations de la Bibliothèque Polonaise de Paris, która przyczyniła się do przyjęcia rezolucji Zgromadzenia Narodowego z 3 czerwca 1959, wzywającej rząd francuski do podjęcia starań o zachowanie wolności i niezależności biblioteki. Pod koniec życia działała w stowarzyszeniu , walczącym o prawo do edukacji seksualnej, antykoncepcji i bezpiecznej aborcji.
Życie prywatne Była córką bogatego adwokata – Gerszona Gustawa Neymarka i Lei z domu Hejman. W 1908 wzięła ślub z Kazimierzem Gierdawą (1879–1924), działaczem SDKPiL. Ich małżeństwo z czasem zostało jednak unieważnione. W 1921 jej mężem został Paul Émile Granier (1879–1963), weteran I wojny światowej i nauczyciela historii. Para miała syna Jeana-Luciena (1920–2012). Po ślubie z drugim mężem uzyskała francuskie obywatelstwo.
Pochowana została na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency (kwatera: H, grób: 1146).
Odznaczenia Order Palm Akademickich, Złoty Krzyż Zasługi, przyznany przez Rząd RP na Uchodźstwie.
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Zmarli w 1963 Kategoria:Polonia w Paryżu Kategoria:Członkowie Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu Kategoria:Polskie feministki i feminiści Kategoria:Francuskie feministki i feminiści Kategoria:Politycy SDKPiL Kategoria:Uczestnicy rewolucji w Królestwie Polskim (1905–1907) Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Paryskiego Kategoria:Działacze robotniczy związani z Łodzią Kategoria:Polacy – członkowie francuskiego ruchu oporu Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Palm Akademickich Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Montmorency Kategoria:Polscy związkowcy Kategoria:Francuzi pochodzenia polskiego Kategoria:Francuscy związkowcy