Maryann Sandra Severo z domu Smolińska (ur. 10 sierpnia 1911 w Detroit, zm. 30 marca 1991 tamże) – polsko-amerykańska tancerka baletowa i założycielka Severo School of Ballet. Uważana za jedną z najważniejszych postaci życia kulturalnego Detroit.
Wczesne lata Sandra Smolińska urodziła się 10 sierpnia 1911 roku w Detroit w rodzinie polskich emigrantów, którzy wychowywali ją zgodnie z tradycjami i kulturą polską. W domu posługiwała się wyłącznie językiem polskim, przez co nauczyła się angielskiego dopiero w wieku piętnastu latA. Stark, Sandra Severo - the fiery lady who makes Detroit dance, “The Sunday News Magazine”, Dec. 3, 1972, s. 32.. Z tego powodu przez całe życie mówiła ze środkowoeuropejskim akcentem charakterystycznym dla polskiej społeczności Detroit. Wychowywała się w atmosferze rygoru i przywiązania do tradycji, co silnie ukształtowało jej charakterA. Wytrwal, The polish experience in Detroit, Detroit 1992, s. 183. . Jej marzenie o zostaniu tancerką narodziło się bardzo wcześnie, gdy jako ośmiolatka po raz pierwszy zobaczyła film "This lovely girl in ballerina's tutu", co wzbudziło w niej pragnienie występowania na scenie. Rodzice Sandry byli jednak temu przeciwni, a ojciec uznał, że występy sceniczne nie są właściwą ścieżką kariery dla kobiety i nie pozwolił jej uczęszczać na lekcje baletu. Zgodził się jedynie na kompromis i kupno pianina, tłumacząc że gra na instrumencie jest bardziej odpowiednia dla młodej kobiety niż występy sceniczneJ. Whittaker, Tough and talented, “Detroit Free Press”, Detroit, Michigan Sun, May 27 1973, s. 48.. Dopiero po śmierci obojga rodziców, gdy miała czternaście lat, jej kariera sceniczna mogła się rozpocząć.
Kariera zawodowa Sandra Severo rozpoczęła swoją zapisując się do szkoły baletowej - The Bonstelle Theatre. Był to późny start dla ambitnej kobiety, która chciała zaistnieć jako tancerka baletowa. Jak najszybciej zamierzała się nauczyć balansować na palcach, nie zważając na swoją kondycję, co doprowadziło do poważnej kontuzji, straciła paznokcie u stóp i jej kości zostały uszkodzone. Później wspominała, że przez pewien czas była zgorzkniała i nieszczęśliwa. Jednak musiała wrócić do tańca, bo to nie cierpienie fizyczne, a życiowa sytuacja najbardziej ją bolałaJ. A. Wytrwal…, s. 388..
Wkrótce Severo otworzyła pierwsze studio taneczne, gdzie nauczała różnych stylów tanecznych jak tap, jazz czy balet. Kluczowym punktem w jej karierze był wyjazd w 1941 roku, na letnie sesje w Jacob’s Pillow w Massachusetts. Była to słynna farma taneczna, gdzie Sandra Severo zaczęła uczyć się tańca u Dimitriego Romanoff. Po powrocie zdecydowała, że będzie nauczać wyłącznie baletu. Z jej 150 podopiecznych pozostało jedynie 17, którzy w przyszłości zostali profesjonalnymi tancerzami. Severo pobierała lekcje tańca, również u innych znakomitych nauczycieli jak: Bronisława Niżyńska, Alicia Markova, Anton Dolin, Edward Caton i Ted ShawnJ. A. Wytrwal…, s. 389..
Jej Severo School of Ballet, założona w Detroit i mieszcząca się przy Palmer i Woodward (1955 - 1962), stała się z czasem głównym ośrodkiem promującym sztukę baletową w regionieTea to Boost Severo Ballet, “Grosse Pointe News”, Vol. 22, No. 42, Michigan, Oct. 19, 1961, s. 15.. Metody nauczania Sandry Severo były bardzo rygorystyczne, ale skuteczne. Pozostała znana z żelaznej dyscypliny i silnego charakteru, a od swoich uczniów wymagała jak największego profesjonalizmu. Tak pierwsze spotkanie z Sandrą Severo opisuje Robert Warren: To wtedy zdecydowałem, że chcę zostać tancerzem. Jednak bałem się Pani Severo. W klasie była absolutnym tyranem. Jednak wielu nauczycieli, którzy w klasie wydają się absolutnymi tyranami, ostatecznie trenuje jednych z najlepszych tancerzy na świecie… Przykładem tego jest to, że wiele lat później Ron został głównym tancerzem Atlanta Ballet. Jednak wiele lat później rzeczywiście przez jakiś czas uczyłem się u Pani Severo. To był niemal warunek konieczny, jeśli byłeś tancerzem z Detroit i miałeś aspiracje bycia dobrym.
Uczniowie Sandry Severo podbijali sceny i serca widzów na całym świecie. Jak na przykład Barbara Remington, która trafiła do Royal Ballet w Londynie, Beverly Barsanti i inni – do American Ballet Theatre, a Eugenia Paul i Rima Erickson pracowały w Hollywood. Grant Delaney i Margery Beddow występowali w Ballet Russe de Monte Carlo i na Broadwayu, a kolejne nazwiska – Evelyn Bodnar, Sybil Scotsford, Sara Lou Cooper czy Nancy Unger – świadczyły o bezkompromisowym talencie ich nauczycielkiD. Callaghan, The ballet queen, “Detroit Free Press”, Detroit, Michigan Sun, 28 Jun. 1959, s. 21.
Severo odnosiła też sukcesy jako choreografka. Stworzyła m.in. układy taneczne do przedstawień “Concerto”, “Portrait of the ball” czy "Serenade” oraz inne liczne choreografie dla lokalnych zespołów jak Laur Dancing Society czy Detroit Symphony Orchestra. Przez dwie dekady jej studio przygotowywało coroczne przedstawienie “Dziadka do orzechów”, wykonywanego wspólnie z Detroit Symphony. Wśród społeczności Detroit występy te były uważane za nieodłączny element świąt i lokalną tradycję. W studiu zaczęło brakować środków finansowych na produkcję przedstawienia, czy opłaty dla muzyków i tancerzy. Również sama Severo skarżyła się na brak miejsca na scenografię i kostiumy, przez co rzeczy te zaczęły się niszczyćC. Abatt, Severo's ballet classic marks change, “Canton Observer”, Vol. 4 No. 29, Michigan, Nov. 27, 1978, s. 6B.. Zależało jej na rozbudowaniu swojej szkoły tanecznej i podwyższeniu jakości wystawianych przedstawień, ale zabrakło na to wystarczającego finansowania.
Jako choreograf i pedagog Sandra Severo była wielokrotnie nagradzana. Otrzymała m.in. Humanitarian Medallion of Presidents Cabinet z Uniwersytetu Detroit oraz tytuł „Most Exciting Woman in Detroit”. Jej dorobek, determinacja i wkład w rozwój sztuki tanecznej sprawiły, że uznawano ją za jedną z najważniejszych postaci życia kulturalnego miastaJ. Whittaker…, s. 48..
Śmierć i dziedzictwo Przez wiele lat mieszkała w centrum kulturalnym Detroit, w pobliżu Biblioteki Publicznej i Instytutu Sztuki, jednak z powodów bezpieczeństwa w 1969 roku przeniosła się do Livonii, gdzie zamieszkała wśród przyjaciół i regularnie spędzała czas na spacerachJ. Whittaker…, s. 48.. Sandra Severo zmarła 30 marca 1991 roku w stanie Michigan. Pozostawiła po sobie dorobek obejmujący liczne spektakle oraz działalność pedagogiczną, a jej wpływ na środowisko baletowe Detroit był trwały i widoczny w kolejnych pokoleniach tancerzy.
Przypisy
Kategoria:Polscy tancerze baletowi Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Zmarli w 1991 Kategoria:Ludzie urodzeni w Detroit Kategoria:Amerykańscy choreografowie