Peter Wiesinger (ur. 15 maja 1938 w Wiedniu, zm. 23 czerwca 2023 tamże) – austriacki językoznawca, germanista, dialektolog, leksykograf. Związany z Uniwersytetami w Marburgu i Wiedniu.
Życiorys Studiował germanistykę i anglistykę na Uniwersytecie w Wiedniu w latach 1956–1960 i na Uniwersytecie w Marburgu, głównie w Instytucie Języka Niemieckiego (1960–1962). W roku 1965 uzyskał doktorat na Uniwersytecie w Wiedniu. W latach 1965–1969 był asystentem naukowym w pracowni Deutscher Sprachatlas w Marburgu. Również na Uniwersytecie w Marburgu habilitował się w 1969 roku na temat rozwoju samogłosek w dialektach niemieckich. Praca ta stała się dziełem standardowym dla światowej germanistyki. W 1971 został tam profesorem.
W okresie 1972–2006 pracował na Uniwersytecie Wiedeńskim jako profesor zwyczajny o specjalności Język niemiecki i dawniejsza literatura niemiecka.
W latach 1995–2000 sprawował funkcję przewodniczącego Światowego Stowarzyszenia Germanistów (IVG), od roku 2001 był jego honorowym przewodniczącym. W roku 2000 w Wiedniu za jego prezydencji odbył się międzynarodowy kongres IVG.
W roku 1983 został członkiem korespondentem, a w 1998 członkiem rzeczywistym Austriackiej Akademii Nauk. Od 1999 do 2006 pełnił funkcję kierownika Instytutu Austriackich Leksykonów Dialektów i Nazw Własnych (Institut für Österreichische Dialekt- und Namenlexika). Utrzymywał dobre kontakty z germanistami i językoznawcami z Polski. Od roku 2000 był członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności.
Jako visiting profesor przebywał m.in. na Uniwersytecie Michigan w Ann Arbor (1991).
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Grimmów – Marburg (1989) Henning-Kaufmann-Preis für Namensforschung – Kilonia (2000) Austriacki Krzyż Honorowy Nauki i Sztuki 1. Klasy (2014)
Badania naukowe Zainteresowania badawcze profesora Wiesingera były szerokie, a jego dorobek publikacyjny bardzo bogaty: dialektologia, historia języka niemieckiego, język niemiecki w Austrii (też w ujęciu historycznym), fonetyka i fonologia, onomastyka (m.in. badania nad nazwami miejscowości w Austrii), późnośredniowieczna literatura niemiecka. Miał znaczący udział w redagowaniu słownika dialektów bawarskich w Austrii (Bairisch-österreichisches Wörterbuch).
Publikacje (wybór) Phonetisch-phonologische Untersuchungen zur Vokalentwicklung in den deutschen Dialekten, 2 tomy (1970)(praca habilitacyjna) (współred.) Schriften zur deutschen Sprache in Österreich, 45 tomów (1978 –) (współaut. Elisabeth Bertol-Raffin): Bibliographie zur Grammatik der deutschen Dialekte 1800–1980 (1982) Die Flexionsmorphologie des Verbums im Bairischen (1989) (współaut.) Ortsnamenbuch des Landes Oberösterreich, 11 tomów (1989–2003) Schreibung und Aussprache im älteren Frühneuhochdeutschen (1996) (współaut. Daniel Steinbach): 50 Jahre Germanistik in Wien (2001) Das österreichische Deutsch in Gegenwart und Geschichte (2006/2008/2014) Strukturelle historische Dialektologie des Deutschen (2017) (współaut. Albrecht Greule): Baiern und Romanen (2019) (współred.) Akten des X. Internationalen Germanistenkongresses, 12 tomów (2000/ 2001/2002) Österreichisches Deutsch kompakt. Geschichte und Gegenwart (2024)
Przypisy
Linki zewnętrzne Bayerisch-österreichisches Wörterbuch 1: Österreich – Institut für Germanistik an der Universität Wien
Kategoria:Austriaccy językoznawcy Kategoria:Austriaccy germaniści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Urodzeni w 1938 Kategoria:Zmarli w 2023 Kategoria:Ludzie urodzeni w Wiedniu Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Austriaccy leksykografowie Kategoria:Członkowie Austriackiej Akademii Nauk