thumb|Tomanek świerkowy thumb|Semanotus sinoauster thumb|Semanotus bifasciatus Tomanek (Semanotus) – gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych i podrodziny kózkowych. Obejmuje 20 opisanych gatunków.
Morfologia Chrząszcze o ciele przeciętnej szerokości jak na przedstawicieli plemienia, nieco spłaszczonym do wypukłego. Ubarwienie zwykle jest brązowe do czarnego z żółtobrązowym wzorem na pokrywach, rzadziej pokrywy są metalicznie czarne, granatowe czy fioletowe.
Głowa ma oczy wskutek drobnego fasetkowania robiące wrażenie gładkich. Jedenastoczłonowe czułki sięgają do tyłu co najmniej do połowy długości pokryw, a mogą nawet przekraczać ich wierzchołek. Człony od trzeciego do dziesiątego są ku szczytom rozszerzone, a te od szóstego do ostatniego przeciętnie spłaszczone. Długość trzeciego członu czułków nie przekracza długości następnego ich członu, a piątego jest znacznie mniejsza niż dwóch poprzednich mierzonych razem. Odległość między wewnętrznymi krawędziami podstaw czułków jest większa niż między wewnętrznymi krawędziami oczu.
Przedplecze zwykle jest szersze niż dłuższe, po bokach zaokrąglone lub kątowo załamane, ku tyłowi zwężone mocniej niż ku przodowi, niekiedy wręcz szypułkowato. Z wyjątkiem kilku gładkich, lśniących guzków jest ono bardzo gęsto punktowane. Guzki te bywają pozlewane. Przedpiersie ma szeroki i za przednimi biodrami rozszerzony wyrostek międzybiodrowy. Odnóża są dość masywne, o maczugowato zgrubiałych udach. Wieńczące stopy pazurki pozbawione są modyfikacji.
Genitalia samca cechują się dwupłatowym tegmenem oraz podzielonym na płaski, płytkowaty, na szczycie zaokrąglony płat grzbietowy i zaostrzony płat brzuszny edeagusem.
Ekologia i występowanie Owady te są kambiofagami i ksylofagami drzew i krzewów iglastych. Podawane są z cyprysów, cyprysików, cedrów, cedrzyńców, daglezji, jodeł, kryptomerii, Libocedrus, sekwoi, sosen, świerków, żywotników.
Przedstawiciele rodzaju znani są z krain nearktycznej, neotropikalnej i palearktycznej. W Ameryce sięgają od Alaski na północy po Honduras na południu. Z Palearktyki znanych jest 10 gatunków, z czego trzy stwierdzono w Europie. Z Polski wykazano dwa z nich, tomanka świerkowego i S. russicus.
Taksonomia Takson ten wprowadził w 1839 roku Étienne Mulsant. Gatunkiem typowym wyznaczono Cerambyx undatus.
Do rodzaju należy 20 opisanych gatunków: Semanotus algiricus Pic, 1905 Semanotus amethystinus (LeConte, 1853) Semanotus amplus (Casey, 1912) Semanotus australis Giesbert, 1993 Semanotus basalis (Casey, 1924) Semanotus bifasciatus (Motschulsky, 1875) Semanotus conformis Casey, 1924 Semanotus japonicus Lacordaire, 1869 Semanotus juniperi (Fisher, 1915) Semanotus laurasii (Croissandeau, 1890) Semanotus ligneus (Fabricius, 1787) – tomanek cyprysowy Semanotus litigiosus (Casey, 1891) Semanotus nigroalbus Holzschuh, 1984 †Semanotus puncticollis (Wickham, 1914) Semanotus russicus (Fabricius, 1777) Semanotus semenovi Okunev, 1933 Semanotus sinoauster Gressitt, 1951 Semanotus terminatus Casey, 1912 Semanotus undatus (Linnaeus, 1758) – tomanek świerkowy Semanotus yakushimensis Makihara, 2004
Zapis kopalny rodzaju pochodzi z oligocenu.
Przypisy
Kategoria:Kózkowe Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1839 roku