Komitet Wyzwolenia Narodowego (, CLN) – włoska organizacja polityczna i główny przedstawiciel włoskiego ruchu oporu, walczącego z niemieckimi okupantami i siłami faszystowskiej Włoskiej Republiki Socjalnej w końcowym okresie II wojny światowej. Komitet koordynował i kierował działaniami włoskiego ruchu oporu i dzielił się na Centralny Komitet Wyzwolenia Narodowego (Comitato Centrale di Liberazione Nazionale, CCLN) z siedzibą w Rzymie oraz późniejszy Komitet Wyzwolenia Narodowego Północnych Włoch (Comitato di Liberazione Nazionale Alta Italia, CLNAI) z siedzibą w Mediolanie. CNL była wielopartyjną organizacją, której członków zjednoczył antyfaszyzm.
Historia CLN powstał 8 września 1943 roku, po kapitulacji Włoch i niemieckiej inwazji na ten kraj. Partiami członkowskimi Komitetu były Włoska Partia Komunistyczna, Włoska Partia Socjalistyczna, Partito d’Azione, Chrześcijańska Demokracja, Demokratyczna Partia Pracy i Włoska Partia Liberalna. Dzięki wsparciu Królestwa Włoch i aliantów, CLN uzyskała oficjalne uznanie jako przedstawiciel włoskiego ruchu oporu i miała kilku liderów działających w podziemiu na okupowanej przez Niemcy części włoskiego terytorium.
Formacje partyzanckie kontrolowane przez CLN były podzielone głównie na trzy główne grupy: komunistyczne Brygady Garibaldiego, Brygady Giustizia e Libertà Partito d'Azione oraz socjalistyczne Brygady Matteottiego. Mniejsze grupy obejmowały partyzantów katolickich i monarchistycznych. Istniały też jednostki partyzanckie niereprezentowane w CLN, w tym Brygady Maielli oraz formacje anarchistyczne, republikańskie i trockistowskie.
CLN był de facto rządem Włoch od wyzwolenia Rzymu w czerwcu 1944 roku do pierwszych powojennych wyborów powszechnych we Włoszech 1 czerwca 1946 roku. Pozbawienie Komitetu wszystkich funkcji wykonawczych po wyborach spowodowało jego ostateczne rozwiązanie w 1947 roku.
Skład PartiaIdeologiaLiderChrześcijańska Demokracjachrześcijańska demokracjaAlcide De GasperiWłoska Partia Socjalistycznasocjalizm demokratycznyPietro NenniWłoska Partia KomunistycznakomunizmPalmiro TogliattiWłoska Partia LiberalnaliberalizmManlio BrosioPartito d’Azioneliberalny socjalizmFerruccio ParriDemokratyczna Partia Pracysocjalizm demokratycznyIvanoe Bonomi
Miejsca OrganOkresMiejscaRada Narodowa5 kwietnia 1945 – 24 czerwca 1946Zgromadzenie Konstytucyjne25 czerwca 1946 – 1 czerwca 1947
Przypisy
Kategoria:Antyfaszystowski ruch oporu we Włoszech Kategoria:Partie i ugrupowania we Włoszech