Iliaș Colceag, znany też jako Hussein Colceag i Iliasz Kołczak Pasza (ur. w XVII wieku, zm. 1743 w Żytomierzu) – mołdawski najemnik i oficer w służbie osmańskiej.
Pochodzenie Większość źródeł określa mołdawskie pochodzenie Colceaga. Latopis Țărîi Moldovei określa Colceaga jako sturczonego Serba mieszkającego w Bośni. Jerzy Łątka sugerował zaś jego polskie pochodzenie.
Życiorys Służył w armii osmańskiej, stacjonującej w Bośni. Tam też przeszedł na islam i zmienił imię na Hussein. Wyróżnił się w czasie wojny rosyjsko-tureckiej 1710-1711 i uzyskał awans na stopień bölükbaşı (odpowiednik kapitana). W 1717 otrzymał od sułtana Ahmeda III tytuł paszy i komendę nad zamkiem w Chocimiu. Funkcję tę sprawował do 1739.
W czasie wojny rosyjsko-tureckiej 1735-1739 Colceag objął dowództwo nad jednostkami osmańskimi, stacjonującymi na froncie mołdawskim. Podległe mu oddziały nie podjęły poważniejszych działań wojskowych, a w 1738 Colceag został pozbawiony stanowiska i powrócił do Chocimia.
Po klęsce Turków w bitwie pod Stawuczanami (28 sierpnia 1739), oddziały rosyjskie dowodzone przez gen. Burkharda Christopha von Münnicha oblegały twierdzę chocimską. Wobec ogromnej przewagi Rosjan, garnizon chocimski liczący około 900 żołnierzy skapitulował w dniu 30 sierpnia 1739. Colceag wraz ze swoim synem Mehmetem zostali przewiezieni do Petersburga jako jeńcy wojenni. Po podpisaniu traktatu belgradzkiego, w lutym 1740 decyzję o ich uwolnieniu podjęła caryca Anna, a Colceag udał się w drogę do Stambułu. Po uzyskaniu informacji, że sułtan wydał na niego wyrok śmierci za poddanie Chocimia, Colceag wstąpił na służbę do wojewody kijowskiego Józefa Potockiego i osiadł w Żytomierzu, gdzie spędził ostatnie lata życia. Syn Mehmet zmienił wyznanie na prawosławne i wstąpił na służbę rosyjską.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Mołdawscy wojskowi Kategoria:Ludzie związani z Chocimiem Kategoria:Wojskowi Imperium Osmańskiego Kategoria:Ludzie związani z Żytomierzem Kategoria:Urodzeni w XVII wieku Kategoria:Zmarli w 1743