Kościół Najświętszej Maryi Panny Nowej, także Kościół Nea – bizantyjski kościół w Jerozolimie poświęcony 21 listopada 543 roku, za panowania cesarza Justyniana, zburzony podczas trzęsienia ziemi przed wiekiem IX.
Historia Kościół dedykowany Matce Bożej () przy południowym końcu jerozolimskiego cardo został wzniesiony za panowania cesarza Justyniana Wielkiego i poświęcony 21 listopada 543 roku. Grecki określnik Nea () jest odniesieniem do nowości w sensie chronologicznym, tzn. niedawnego wzniesienia świątyni. Oprócz kościoła z wyjściem bezpośrednio na główną arterię miasta kompleks obejmował też rozległy klasztor. Kościół miał w przybliżeniu 52 m szerokości i 100 m długości. Nie został zburzony w 614 roku, podczas najazdu perskiego pod wodzą Chosrowa II Parwiza. Ówczesne kroniki odnotowały zgromadzenie we wnętrzu świątyni setek ciał poległych podczas obrony miasta. Po przejęciu miasta przez Arabów pod wodzą Omara w 638 roku kult został odnowiony. Źródła z początku IX wieku odnotowywały w miejscu kościoła istnienie ruin pozostałych po trzęsieniu ziemi.
Pozostałości Kościoła Nea odnalazł i zidentyfikował na terenie Dzielnicy Żydowskiej jerozolimskiego Starego Miasta izraelski archeolog Nahman Avigad podczas wykopalisk przeprowadzonych po 1969 roku. Zachowała się m.in. dolna część południowej bocznej absydy.
Kościół Najświętszej Maryi Panny Nowej uwidoczniony został na mozaikowej Mapie z Madaby. W liturgii Kościoła zachodniego dzień poświęcenia Kościoła 21 listopada obchodzony jest jako wspomnienie Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny.
Przypisy
Kategoria:Kościoły w Jerozolimie Kategoria:Stare Miasto Jerozolimy