mały|Psałterz Dawidów, strona tytułowa Twórczość Mikołaja Reja – spis dzieł literackich autorstwa pisarza Mikołaja Reja.
Dzieła Pieśń o prawym bóstwie Syna Bożego (Chrystus, jedyny Syn Boży...), Kraków (brak roku wydania), drukarnia M. Siebeneichera (z nutami); według B. Chlebowskiego jest to najdawniejszy ze znanych obecnie utworów Reja, wspomina ją B. Groicki w zbiorze pieśni z roku 1559. Lew z kotem (dialog), powst. pomiędzy 1530 a 1540(?), zaginął, wymienił go A. Trzecieski; według P. Chmielowskiego, A. Brücknera i R. Pilata jest nim odszukany przez J. Korzeniowskiego w rękopisie z XVI w. Biblioteki Czartoryskich dialog pt. Kot ze lwem rozprawia o swobodzie, a o niewoli, wydanie pt. Nieznane polskie i łacińskie wiersze politycznej treści 1548–1551, „Rocznik Filarecki”, t. 1 (1886); przedr. I. Chrzanowski, S. Kot, Humanizm i reformacja w Polsce, Lwów 1927. Kostyra z pijanicą (dialog; według T. Witczaka utwór dedykowany Stanisławowi Łaskiemu), powst. pomiędzy 1530 a 1540, Kraków (brak roku wydania), drukarnia H. Wietor (egz. całości nie zachował się), ocalałe fragmenty przedr. K. Piekarski, Fragmenty dwu zaginionych dialogów M. Reja, „Przegląd Współczesny” 1923, t. 6 i odb. Spectrum albo nowy czyściec, wyd. 1540; w XIX w. egzemplarz znajdował się w posiadaniu A. Osińskiego, profesora liceum w Krzemieńcu; wiadomość podał S. Kosowski; zob. R. Pilat, Historia literatury polskiej, t. 1, cz. 3, Warszawa (1940), s. 252. Warwas z Lupusem (za wzmianką w biografii Reja z roku 1568 zwany najczęściej Warwas z Dykasem. Dialog), powst. przed 1547, Kraków (brak roku wydania), drukarnia H. Wietor (egzemplarz całości nie zachował się); ocalałe fragmenty przedr. K. Piekarski, Fragmenty dwu zaginionych dialogów M. Reja, „Przegląd Współczesny” 1923, t. 6; próbę rekonstrukcji tekstu na podstawie drukowanego tekstu czeskiego (unikat Muzeum Królestwa Czeskiego) podał A. Brückner, Mikołaj Rej, Kraków 1905 dod., według A. Brücknera i K. Piekarskiego tekst czeski jest przekładem lub przeróbką tekstu Reja; J. Heidenreich przypuszcza, że autorem przekładu jest B. Paprocki, A. Brückner przeczy temu; Č. Zibert przypuszcza, że to T. Murzenin; według S. Dobrzyckiego utwór Reja jest przekładem lub przeróbką jakiegoś obcego wzoru, według F. Krčeka przeróbką z czeskiego, zob. Pamiętnik Literacki, rocznik 4, 1905, s. 489–497, 527, 541–546; tekst czeski ogł.: I. Chrzanowski, Z wieku Mikołaja Reja, Warszawa 1905 i nadb.; Č. Zibert w książce Panna, ženitba, žena ve staročeské upravě polských składeb Reje z Naglovic a B. Paprockého, cz. 1, Praga 1910, Pestrá knihovna nr 13-14; streszczenie podał A. Brückner, Źródła do dziejów literatury i oświaty w Polsce. VII. O pismach dziś nie znanych, Biblioteka Warszawska 1895, t. 1, s. 4–15. Gęś z kurem (dialog), zaginął (wymienił go A. Trzecieski). Zatargnienie Fortuny z Cnotą, fragm. odnaleziony przez K. Piekarskiego zniszczony w 1944 (wymienił je A. Trzecieski; według A. Brücknera utwór ten ocalał w ogólnych zarysach w dialogu Achizy z Zefirą w Żywocie Józefa; według I. Chrzanowskiego jest to przerobiona Fortuny i Cnoty różność – z roku 1524). Książki nadobne o potopie Noego, zaginęły (wymienił je A. Trzecieski). Księgi de Neutralibus, zaginęły (wymienił je A. Trzecieski). Śmierć z szewcem rozmawia (utwór nie wymieniony w biografii Reja z roku 1568; dialog polski zanotowany pod łac. tytułem Mors cum sutore w inwentarzu księgarni M. Szarffenberga z roku 1547, wprowadził do twórczości Reja – A. Brückner, za nim zaś Estreicher). Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem, Kraków 1543, drukarnia M. Szarffenberg, wyd. następne: prawdopodobnie kilka edycji w XVI w. (w tym: według T. Witczaka przed lipcem 1551, drukarnia H. Unglerowa; wiadomość o egz. edycji bez miejsca i roku wydania – podana przez A. Grabowskiego i powtórzona przez Estreichera, jest według ustaleń T. Witczaka mylna); fragmenty przedr.: A. Grabowski, Starożytności historyczne polskie, t. 1, Kraków 1840, s. 390 (10 wersów); M. Wiszniewski, Historia literatury polskiej, t. 7, Kraków 1845, s. 52–58; całość edycji 1543 wyd. R. Zawiliński, Kraków 1892, BPP nr 23; przedr. (z wieloma poprawkami) I. Chrzanowski, S. Kot, Humanizm i reformacja w Polsce, Lwów 1927; całość wyd. krytycznie (w podobiźnie i transkrypcji) W. Taszycki, K. Górski, Dzieła wszystkie, t. 1, Wrocław 1953, BPP, seria B, nr 1; fragm. wersji odmiennej (według kopii w rękopisie Ossolineum nr 168, obecnie we Lwowie) pt. Rozmowa pana z wójtem o księdzu – ogł. W.A. Maciejowski, Piśmiennictwo polskie, t. 3 dod., Warszawa 1852, s. 154–155. Kupiec, to jest Kształt a podobieństwo Sądu Bożego ostatecznego, powst. około 1543, wyd. Królewiec 1549, drukarnia A. Augezdecki; ze zdefektowanego egz. Biblioteki Kórnickiej fragmenty przedr. Z. Celichowski, Poznań 1898; tekst całkowity według egz. Biblioteki Uniwersytetu Lwowskiego; unikat: Biblioteka Narodowa, wyd. R. Kotula i A. Brückner, Kraków 1924, BPP nr 77 (swobodna przeróbka łac. utworu t. Naogeorga vel Kirchmajera Tragoedia nova. Mercator seu iudicium, 1540). Katechizm dialogiem, zaginął (wymienił go A. Trzecieski; według G. Korbuta może to być Catechismus z roku 1543). Żywot Józefa z pokolenia żydowskiego, syna Jakubowego, rozdzielony w rozmowach person, który w sobie wiele cnót i dobrych obyczajów zamyka, Kraków 1545, drukarnia F. Ungler; fragmenty przedr. K. W. Wójcicki, Teatr starożytny w Polsce, t. 1, Warszawa 1841; całość wyd. K. W. Wójcicki, Biblioteka starożytna pisarzy polskich, t. 4, wyd. 2 Warszawa 1854; wyd. R. Zawiliński, Kraków 1889, BPP nr 7; oprac. M. Wieliczka, Warszawa 1936, Biblioteka Klejnotów Literatury Polskiej nr 2; unikat: Biblioteka Kórnicka, sygn. Cim. 0.54. Psałterz Dawidów, który snadź jest prawy fundament wszystkiego pisma krześcijańskiego (Kraków?, przed 13 lutego 1546, drukarnia H. Unglerowa?), wyd. następne: Kraków 1555, drukarnia M. Wirzbięta; na podstawie obu edycji (według egz. Bibliotek: Czartoryskich i Uniwersytetu Warszawskiego) wyd. S. Ptaszycki, Petersburg 1901, Pomniki Piśmiennictwa Polskiego wyd. przez J. Zakrzewskiego; zdefektowany egzemplarz wyd. 1 Biblioteka Czartoryskich; kompletniejszy Biblioteka Kórnicka, sygn. Cim. 0.343; egzemplarz wyd. 2 Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego, prozaiczna parafraza przekł. łacińskiego Jana Campensis, poprzedzona przedmową do Zygmunta I wierszem: Ku temu, co by miał wolą czyść ty książki. Przestrach na złe sprawy ludzkiego żywota (Cóż chcesz czynić, miły bracie...), Kraków (według Estreichera po 1550, według B. Chlebowskiego w 1556), drukarnia Łazarz Andrysowic, wyd. następne: Kraków 1558. Świętych słów a spraw Pańskich... kronika albo postylla, polskim językiem a prostym wykładem też dla prostaków krótce uczyniona, Kraków 1557, drukarnia M. Wirzbięta, wyd. następne: 1560; 1566; Kraków 1571; Wilno 1594; tekst zmodernizowany wyd. w wyborze T. Haase pt. Kazania Mikołaja Reja, czyli świętych słów a spraw Pańskich... kronika albo postylla, Cieszyn 1883; fragmenty według wyd. 1557 i 1560 przedr. A. Brückner, Mikołaj Rej, Kraków 1905 dod.; fragm. edycji 1557 przedr. W. Taszycki, Wybór tekstów staropolskich XVI–XVIII wieku, Lwów 1928; także wyd. 2 Warszawa 1955; całość wyd. krytyczne W. Karaszkiewicz, BPP; przekł. litewski pt. Postilla lietuwiszka..., Wilno 1600; przekł. ruski XVI i XVII wieku w ewangeliarzach rękopiśmiennych zachowanych w bibliotece greckokatolickiej kapituły w Przemyślu. Podobieństwo żywota człowieka krześcijańskiego (Cóż chcesz uczynić, mój miły człowiecze...), Kraków około 1558(?), drukarnia Łazarz Andrysowic (z nutami); przedr. przed Postyllą... w edycji 1557; (według B. Chlebowskiego pieśń ta przerobiona weszła do Wizerunku... rozdz. 8, list 110); przedr. w kancjonałach katolickich; przedr. M. Bobowski, Polskie pieśni katolickie, rozprawa AU Wydział Filologiczny, t. 19 (1893), s. 372 i odb. Mocny Boże wszej radości..., tzw. Hejnał świta (z nutami), Kraków około 1558(?), drukarnia Łazarz Andrysowic (wiersz akrostychiczny, 10 zwrotek 3-wersowych ułożonych na nutę czeskiej pieśni Hymna svitá). Christe qui lux es et dies (Kryste, dniu naszej światłości), Kraków około 1558(?), drukarnia Łazarz Andrysowic (z nutami); przedr. w: Wacław z Szamotuł: Pieśni na 4-głosowy chór a capella, wyd. Z. M. Szweykowski, S. Wiechowicz, Warszawa 1956, Wydawnictwo Dawnej Muzyki Polskiej nr 28. Przyczyna gniewu Pańskiego, Kraków około 1558(?), drukarnia M. Siebeneicher (z nutami); przedruk facs. U. Przyborowska, Warszawa 1880. niektóre z wymienionych pieśni przedr. J. Seklucjan i B. Groicki w swoich kancjonałach z 1559; pieśni i psalmy przedr.: K.W. Wójcicki, Zarysy domowe, t. 4, Warszawa 1842; M. Wiszniewski, Historia literatury polskiej, t. 6, Warszawa 1844; A. Jocher, Obraz bibliograficzno-historyczny literatury i nauk w Polsce, t. 3, Wilno 1857, s. 228. Wizerunek własny żywota człowieka poczciwego, Kraków 1558, drukarnia M. Wirzbięta, wyd. następne: Kraków 1560; Kraków 1585; przedr. według edycji 1560 S. Ptaszycki, Petersburg 1881–1888; fragmenty przedr. W. Taszycki, Wybór tekstów staropolskich XVI–XVIII wieku, Lwów 1928; także wyd. 2 Warszawa 1955; zob. także Podobieństwo żywota człowieka krześcijańskiego (naśladowanie utworu M. Palingeniusa Zodiacus vitae). Zwierzyniec, w którym rozmaitych stanów ludzi, źwirząt i ptaków kstałty, przypadki i obyczaje są właśnie wypisane (Kraków 1562, drukarnia M. Wirzbięta), wyd. następne powiększone: Kraków 1574 (razem ze Zwierzyńcem... jako dalsza część zbioru znajdują się Przypowieści przypadłe, w wyd. z 1574 pt. Figliki albo rozlicznych ludzi przypadki dworskie); rozdz. 2 w przedr. homograficznym wyd. Z. Celichowski pt. Przęsło ze Zwierzyńca M. Reja, Poznań 1884; z opuszczeniem Figlików wyd. W. Bruchnalski, Kraków 1895, BPP nr 30; fragmenty przedr.: I. Chrzanowski, S. Kot, Humanizm i reformacja w Polsce, Lwów 1927; W. Taszycki, Wybór tekstów staropolskich XVI–XVIII wieku, Lwów 1928; także wyd. 2 Warszawa 1955; W. Tomkiewicz, Pisarze polskiego Odrodzenia o sztuce, Wrocław 1955, Teksty Źródłowe do Dziejów Teorii Sztuki, t. 4, s. 214–227; Figliki, wyd. homograficzne W. Wittyg, Kraków 1905; wybór przedr. J. Tuwim, Cztery wieki fraszki polskiej, Warszawa 1937, także wyd. 2 Warszawa 1957; 3 fraszki z Figlików wyd. homograficzne M. Mazurkiewicz, T. Uliczny pt. O mnichu zwyciężonym pismem, Wrocław 1953. Apocalypsis, to jest dziwna sprawa skrytych tajemnic Pańskich, Kraków 1565, drukarnia M. Wirzbięta; dedykację M. Naruszewiczowi i wiersz końcowy przedr. K.W. Wójcicki, Biblioteka starożytna pisarzy polskich, t. 1, Warszawa 1843, s. 349–360; także wyd. 2 Warszawa 1854; przedruk homogr. całości nakł. Biblioteki Kórnickiej przez A. Pilińskiego, Paryż 1876 Zwierciadło albo kształt, w którym każdy stan snadnie się może swym sprawam jako we zwierciedle przypatrzyć, Kraków 1567–1568, drukarnia M. Wirzbięta; wyd. następne: Wilno 1606. Obejmuje: Żywot człowieka poczciwego, Spólne narzekanie wszej Korony na porządną niedbałość naszą. (Przemowa krótka do krześcijańskiego człowieka każdego), Apoftegmata. To jest krotkie a roztropne powieści, Przemowa krotka do poczciwego Polaka stanu rycerskiego, Zbroja pewna każdego rycerza krześcijańskiego, Do uczciwego a bacznego Polaka... krótkie a przyjacielskie napomnienie, Żegnanie ze światem, Żywoty i sprawy... Mikołaja Reja z Nagłowic...
Przekłady Dawid: Psalm 113. In exitu Israel de Egypto (prozą), Kraków (1533?), drukarnia M. Szarffenberg, inne wyd.: Kraków, drukarnia Łazarz Andrysowic; Kraków, drukarnia M. Siebeneicher, przedr.: B. Groicki, Pieśni duchowne (1559); K.W. Wójcicki, Zarysy domowe, t. 4, Warszawa 1842; S. Ptaszycki w dodatku do wyd.: Psałterz Dawidów Reja, Petersburg 1901, s. 297–299.