Franciszek Władysław Machowski (ur. 1 grudnia 1893 w Niechobrzu, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Wincentego urodzony 1 grudnia 1893 w Niechobrzu, w ówczesnym powiecie rzeszowskim Królestwa Galicji i Lodomerii. W latach 1906–1914 uczęszczał do c. k. Gimnazjum I w Rzeszowie. Jako uczeń gimnazjum należał do Związku Strzeleckiego.
14 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich. W 1915 w Wiedniu zdał maturę. Od 1 września 1915 służył w 1 baterii 1 pułku artylerii. Od 23 września tego roku do 8 października 1916 w służbie polowej. Uczestniczył w walkach nad Styrem, pod Kostiuchnówką, Wołczeckiem, Nową Rudą, Stobychwą, Rudką Miryńską i Sitowiczami. Wiosną 1917 wykazany we wniosku komendy 1 pułku artylerii LP o odznaczenie austriackim Krzyżem Wojskowym Karola. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) został internowany w Bustyaháza, a w marcu 1918 wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii.
3 listopada 1918 w Żurawicy wstąpił do Wojska Polskiego. 18 marca 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich służący w 1 pułku artylerii polowej Legionów został mianowany z dniem 1 marca 1919 podporucznikiem artyleriiDz. Rozk. Wojsk. Nr 36 z 1 kwietnia 1919, poz. 1148.. 17 września 1919 został przeniesiony do Szkoły Podoficerskiej w PrzemyśluDz. Rozk. Wojsk. Nr 92 z 14 października 1919, poz. 3430.. W 1920 dowodził baterią wałową na linii Warszawa-Radzymin. 1 czerwca 1921 był odkomenderowany z 1 pułku artylerii polowej Legionów na stały kurs artylerii w Toruniu. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 344. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W latach 1923–1925 służył w 2 pułku artylerii górskiej w Przemyślu, a po jego rozformowaniu został przeniesiony do 10 pułku artylerii ciężkiej w tym samym garnizonie. 12 kwietnia 1927 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 1 stycznia 1927 i 57. lokatą w korpusie oficerów artylerii. W listopadzie 1927 został przeniesiony z 10 pac do kadry oficerów artylerii z równoczesnym przydziałem do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu na stanowisko referenta. W lipcu 1929 został przeniesiony do 13 pułku artylerii polowej w Równem na stanowisko dowódcy III dywizjonu detaszowanego w Łucku. 17 stycznia 1933 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1933 stopień podpułkownika w korpusie oficerów artylerii i 15. lokatą. W marcu 1934 został przeniesiony do 8 pułku artylerii lekkiej w Płocku na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. W 1938 zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „I zastępca dowódcy pułku”. W kwietniu 1939 został przeniesiony do Dowództwa Obszaru Warownego „Wilno” na stanowisko szefa artylerii. 1 września 1939 został wyznaczony na stanowisko dowódcy artylerii dywizyjnej 35 Dywizji Piechoty.
W nieznanych okolicznościach, po agresji ZSRR na Polskę (17 września 1939), dostał się do sowieckiej niewoli. 28 października 1939 przebywał w obozie jenieckim NKWD w Putywlu skąd 3 listopada 1939 przybył do obozu jenieckiego NKWD w Kozielsku. Między 7 a 9 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego (lista nr 015/2 z 5 kwietnia 1940). Między 9 a 11 kwietnia 1940 zamordowany w Katyniu i tam pogrzebany. Od 28 lipca 2000 spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.
Był żonaty, miał dwóch synów.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości – 16 września 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych trzykrotnie – 11 grudnia 1922 „za czyny orężne w czasie bojów Legionów Polskich” Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Internowani w Bustyaháza Kategoria:Jeńcy polscy obozu przejściowego w Putywlu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Więźniów Ideowych Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Artylerii Górskiej (II RP) Kategoria:Oficerowie 8 Płockiego Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie 10 Pułku Artylerii Ciężkiej (II RP) Kategoria:Oficerowie 13 Pułku Artylerii Lekkiej Kategoria:Oficerowie dowództwa 35 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Podpułkownicy artylerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze artylerii Legionów Polskich