Kolumna zwycięstwa w Pokoju – neoklasycystyczny pomnik z 1874 r. upamiętniający pruskie zwycięstwo w wojnie z Francją (1870–1871), ufundowany przez księcia Eugeniusza Erdmanna Wirtemberskiego. Wzniesiono go na terenie parku książęcego.
Opis Dziesięciometrowa kolumna estetyką nawiązuje do dwóch porządków – doryckiego (kanelowany dół trzonu) i toskańskiego (gładka górna część trzonu oraz obecność bazy). Monument wykonano w całości z niebiesko-szarego tzw. marmuru śląskiego. Każdy z czterech górnych rogów cokołu zakończony był dawniej niewielkim metalowym orłem, dodatkowo na postumencie znajdowały się cztery tablice inskrypcyjne, także wykonane z metalu. Na szczycie kolumny pierwotnie umieszczono metalową figurę Germanii, zastąpioną w 1908 r. miedzianą rzeźbą pruskiego orła. Oba posągi zaginęły po II wojnie światowej. Obecnie kolumna jest całkowicie pozbawiona dawnych symboli oraz inskrypcji.
Manfred Rossa uważał, że figura Germanii była „ubrana” w spodnie (zwykle przedstawiano ją w tunice), fakt ten jego zdaniem był powodem retuszu pocztówek z epoki przedstawiających pomnik i sam posąg. Niektóre elementy jego symboliki (trzymane przez Germanię wieniec laurowy i lanca) związane były z rzymską boginią zwycięstwa – Wiktorią.
Miejsce, w którym stoi kolumna zwycięstwa wysadzane jest wiekowymi różanecznikami.
Domniemany twórca Nie ma pewności, kto zaprojektował pomnik. Mieczysław Zlat przypuszczał, że jego twórcą mógł być Karl Lüdeke.
Historia obiektu Odsłonięcie Uroczystość odsłonięcia kolumny zwycięstwa w Pokoju odbyła się w – 2 września 1874 r., obchodzone na pamiątkę zwycięstwa w bitwie pod Sedanem (1870 r.), które otworzyło Prusakom drogę na Paryż, pozwoliło pokonać Francuzów oraz sfinalizować proces reunifikacji Rzeszy Niemieckiej. Rano po salwach armatnich przed tamtejszym pałacem uroczysty pochód na czele z księciem Eugeniuszem Erdmannem Wirtemberskim przemaszerował do parku książęcego, gdzie wzniesiono nowy pomnik. Uroczystość wzbogaciła oprawa muzyczna przygotowana przez członkinie towarzystwa chóralnego. Obecni byli także żołnierze, członkowie lokalnej społeczności i przybyli goście – przedstawiciele różnych warstw społecznych. Schlegelplatz (znajdujący się na terenie małego ogrodu angielskiego), na którym stanął pomnik, został z tej okazji przyozdobiony kwiatami. Poświęcenia pomnika dokonał pastor Wothe. Po przemówieniu księcia, odśpiewaniu patriotycznych pieśni i oddaniu salwy honorowej udano się do kościoła ewangelickiego, gdzie poświęcono sztandar stowarzyszenia wojackiego. Po uroczystościach część uczestników kontynuowała świętowanie w tutejszych karczmach i lokalach. Kilkaset osób wzięło natomiast udział w śledzeniu zmagań w ramach zorganizowanych przez bractwo kurkowe zawodów strzeleckich. Wieczorem przed pomnikiem odbył się pokaz fajerwerków, a plac, na którym stanął obiekt, dodatkowo oświetlono tysiącami kolorowych lampionów.
Orzeł zamiast Germanii W 1908 r. wieńczącą kolumnę statuę Germanii ściągnięto z jej szczytu, za kwotę 300 ℳ odkupiły ją władze samorządowe i kazały umieścić na osobnym cokole postawionym na górce w ogrodzie francuskim tutejszego parku. Miejsce posągu przedstawiającego personifikację Niemiec zajęła wówczas rzeźba orła. Obie dekoracje uważane są za zaginione, figura Germanii zniknęła już w 1945 r., a orzeł ostatni raz widziany był w pobliskim Domaradzu w 1976 r. Zachował się jednak fragment cokołu z tzw. marmuru śląskiego po statui Germanii, na którym umieszczono ją w 1908 r. (pierwotnie postument miał ok. 1,5 m wysokości, ostała się jedynie jego górna nakrywa).
Obalenie i restytucja Kolumnę obalono w latach 70. XX w. za pomocą ciągnika (do którego pasem przymocowano trzon pomnika). W 2024 r. powróciła na oryginalny postument, który przez cały ten czas znajdował się w parku.
Ikonografia
Zobacz też Kolumna zwycięstwa w Namysłowie Kolumna zwycięstwa w Oleśnicy Lew śpiący (Pokój) Park w Pokoju Pomnik upamiętniający poległych na I wojnie światowej mieszkańców Pokoju Kwatery cmentarne z I wojny światowej w Pokoju
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Więcej zdjęć kolumny zwycięstwa
Kategoria:Pomniki w województwie opolskim Kategoria:Pomniki w Polsce odsłonięte w XIX wieku Kategoria:Kolumny w Polsce