Starzec gorczycznikowy (Jacobaea erratica (Bertol.) Fourr., syn. Senecio barbareifolius Rchb.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych.

Rozmieszczenie Występuje w północno-zachodniej Afryce, w południowej i środkowej Europie oraz na zachodnich krańcach Azji (Azja Mniejsza i Kaukaz). Przez Niemcy, Polskę i Ukrainę przechodzi północna granica zasięgu gatunku. W Polsce rośnie głównie na południu, rozproszony na północnym zachodzie, bardzo rzadki w centrum i na północnym wschodzie.

Morfologia thumb|left|180px|Okrywa koszyczka thumb|left|180px|Liść z prostopadle odstającymi od osi bocznymi odcinkami Pokrój Łodyga wzniesiona, osiąga wysokość od 15 do 100, rzadko do 130 cm. Jest delikatnie żeberkowana i zwykle od dołu brunatnoczerwona. Za młodu owłosiona, później łysiejąca. Rozgałęzia się zwykle tylko w górnej części, rzadziej od nasady. Liście Dolne długoogonkowe, lirowate. Końcowy odcinek jajowaty, poniżej niego jedna lub dwie pary łatek prostopadle odstających od osi liścia. Blaszka na brzegu nieregularnie karbowano ząbkowana. Liście łodygowe coraz mniejsze wraz z wysokością. Na niższych liściach odcinek końcowy duży i wąskojajowaty, na wyższych liściach coraz węższy i mniejszy. Poza nim 2 lub 3 pary bocznych odcinków, na wszystkich liściach odstające od osi liścia pod kątem prostym. Wyższe liście z uszkowatą nasadą obejmującą łodygę. Kwiaty Zebrane w koszyczki o średnicy ok. 2 cm, tworzące luźny podbaldach, z bocznymi gałązkami przewyższającymi główną oś łodygi. Okrywa z 13 listków o długości do 5 mm, lancetowatych, obłonionych, ciemnych na wierzchołku, delikatnie owłosionych. U nasady okrywy listki zewnętrzne w liczbie do 4, rzadko do 5, o długości do 1,5 mm. Kwiatki języczkowate o długości do 1 cm, żółte. Owoce Niełupki o długości ok. 2 mm, nagie lub rzadko owłosione, niewyraźnie żeberkowane. Puch kielichowy o długości ok. 5 mm. Gatunek podobny Podobne siedliska zajmuje i podobnie wygląda starzec wodny Jacobaea aquatica. Różni się on skośnie skierowanymi ku górze bocznymi odcinkami liści i nagimi listkami okrywy.

Biologia i ekologia Roślina dwuletnia. Kwitnie od lipca do września. Rośnie w miejscach podmokłych – na łąkach, w zaroślach i lasach łęgowych.

Mieszaniec Gatunek tworzy mieszańca ze starcem jakubkiem Jacobaea vulgaris i starcem wodnym Jacobaea aquatica.

Systematyka Tradycyjnie gatunek włączany był do rodzaju starzec Senecio do sekcji Jacobaea. Analizy molekularne w pierwszych latach XXI wieku wykazały polifiletyzm tradycyjnego ujęcia rodzaju Senecio, m.in. sekcja Jacobaea okazała się być bliżej spokrewniona z kilkoma innymi rodzajami (np. Packera) niż z Senecio sensu stricto. W efekcie w XXI wieku gatunek trafił do wyodrębnionego rodzaju Jacobaea Gaertn.Fruct. sem. pl. 2:445, t. 170, fig. 1. 1791.

Gatunek bywał włączany jako podgatunek (ssp. barbareifolius) do gatunku starzec wodny Senecio aquatica. W obrębie Senecio erraticus wyróżniano także dwa podgatunki – ssp. barbareifolius i nominatywny – ssp. erraticus, który wyróżniać się miał rozgałęzianiem pędu także w dolnej jego połowie, krótszymi kwiatami języczkowatymi (do 6 mm) i ostrymi krawędziami na owocach powstających z kwiatów rurkowatych. Współczesne bazy taksonomiczne nie uznają rangi taksonomicznej tych taksonów.

Przypisy

Kategoria:Asteroideae